بررسی نقش درمانی عصاره برگهای گیاه Aloe vera در بیماری دیابت
مریم سلیلی
دانشجوی سال پنجم داروسازی دانشگاه آزاد واحد تهران
تهران ، خیابان خواجه نصیر ، نرسیده به میدان سپاه ، کوچه شهید مستقیمی پلاک 10 طبقه 3
 

خلاصه :

گیاه صبر زرد متعلق به خانواده لاله و بومی مناطق شمال آفریقاست و البته در ایران بصورت کشت شده نیز وجود دارد . از مدتها قبل به علت داشتن خواص داروئی مختلف در سطح جهان کاربرد داشته است . در طی 15 سال گذشته گزارشاتی مبنی بر اثرات ضد دیابتی قسمتهای مختلف این گیاه ارائه شده است . در این تحقیق اثرات عصاره برگ گیاه صبرزرد (Aloe vera ) برروی دیابت نوع 1 و 2 بررسی شده است . نتایج نشان داد که تجویزی عصاره حاصل از برگهای گوشتی گیاه صبرزرد باعث کاهش قابل ملاحظه قند خون در هردو نوع دیابت می شود در حالیکه در کاهش قند خون موشهای سالم مؤثر نبوده عصاره برگهای این گیاه در جلوگیری از عوارض دیابتی مثل هپاتوتوکسیستی و زخمهای دیابتی مؤثر است .
واژه های کلیدی : صبرزرد ، دیابت ، داروی گیاهی .

مقدمه

گیاه صبر زرد طبی با نام علمی Aloe vera (L) گیاهی است که از چندین قرن گذشته به علت خواص متعدد درمانی، خواص ضدالتهابی ، مسهلی ، تحریک کنندگی سیستم ایمنی و بهبود دهندگی زخمها مورد توجه بوده است. این گیاه بومی مناطق حاره ای به ویژه شمال آفریقاست و در ایران نیز کشت آن چندی است در استان بوشهر آغاز شده است. در طی 15 سال گذشته گزارشهای مبنی بر اثرات ضددیابتی قسمتهای مختلف این گیاه ارائه شده است. در این تحقیق به بررسی اثردرمانی عصاره برگهای گوشتی این گیاه روی دیابت نوع I , II پرداخته شده است.
 

مواد و روشها

برگهای گیاه Aloe ضخیم ، گوشتدار و به رنگ سبز مایل به قرمز هستند. ضخامت برگ از یک پارانشیم بی رنگ و موسیلاژ دار تشکیل شده است. (1)
1-بخش مورد استفاده این گیاه در این آزمایش شامل عصاره حاصل از برگهای گوشتی آن بود که قبلا موسیلاژ درون آن کاملاٌ استخراج شده بود، چرا که پیش از این در تحقیقاتی مشخص شده بود که موسیلاژ درون برگها اثر ضد دیابتی ندارد بلکه اثر عکس ایجاد می کند. )4و5) بنابراین به این منظور برگها پس از ُشستشو و توزین از وسط نصف شدند و موسیلاژ درون آنها به وسیله قاشق کاملاٌ جدا گردید. سپس برگهای گوشتی گیاه توسط دستگاه خرد کن کاملاٌ خرد گردید. از عصاره حاصل پس از صاف شدن و سانتریوفوژکردن مایع زرد رنگی بدست آمد که شامل یک عصاره 5/7 درصدی از برگهای گوشتی گیاه بود. برای نشان دادن اثر ضد دیابتی برگهای این گیاه آزمایشهای دربارة مدل حیوانی (موش Rat) انجام شد بدین منظور موشها به سه گروه تقسیم شدند :
گروه 1 شامل موشهای سالم
گروه 2 شامل موشهای دچار دیابت وابسته به انسولین (نوع I )
گروه 3 شامل موشهای مبتلا به دیابت غیر وابسته به انسولین (II )
برای ایجاد دیابت نوع I از موشهای rat ماده با وزن بین 150-200گرم استفاده شد. بدین منظور به این موشها به طریق درون صفاقی استرپتوزوسین 65 mg/kg حل شده در بافر سیترات تزریق شد.دیابت بعد از 2-3 روز در موشها تشخیص داده شد توسط اندازه گیری قند خون موشها كه بالاتر از 250mg/dl بود.
برای ایجاد دیابت نوع به II نوزاد 2 روزه موشهای rat استرپتوزوسین 100 mg/kg به طریق درون صفاقی تزریق گردید. قند خون برخی از این حیوانات بعد از گذشت 6 هفته به میانگین 137mg/dl رسیده بود. از این حیوانات برای انجام آزمایش استفاده شد.
برای بررسی اثر پایین آورندگی قند خون در هر یک از این سه گروه عصاره به طریق خوراکی به موشهای مذکور تجویز گردید و 15 دقیقه بعد 6/0 میلی از محلول 50% گلوکز به آنها خورانده شد. میزان قند خون موشها پس از گذشت 2-4و6 ساعت پس از تجویز محلول گلوکز اندازه‌گیری شد.
 

نتایج و بحث

بیماری دیابت یکی ازعلل عمده بیماری ومرگ ومیر در سراسر دنیاست، به علاوه این بیماری زیانهای اقتصادی هنگفتی از نطر تولید یا واردات دارو برای کشورهای درگیر به دنبال دارد.
گیاه Aloe vera گیاهی است با اثرات متعدد درمانی كه بسیاری از اثرات مفید آن در دنیا به اثبات رسیده است، چنانچه از این گیاه به عنوان معجزه یاد می‌كنند. در كشور ما نیز چندی است كشت این گیاه در برخی از استانهای كشور از جمله بوشهر آغاز گردیده ودر عمل به خوبی با شرایط آب و هوایی ایران سازگاری نشان داده است. در این تحقیق نیز كه بررسی اثرات ضد دیابتی گیاه مد نظر بود نتایج به روشنی نشان داد که تجویز عصاره حاصل ا ز برگهای گوشتی گیاه A.vera باعث پایین آوردن قابل ملاحظه قند خون حیوان در هر دو نوع دیابت می شود، در حالی که تجویز این عصاره در پایین آوردن قند خون موشهای سالم موثر نیست.

منابع

1- زرگری ، علی ، 1376. گیاهان دارویی. موسسه چاپ و انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. جلد چهارم
2- Biological & pharmacutical bulletin. 2004.Effects of Aloe vera leaf extracts on the liver in type II diabetic rat models. vol : 27
3- Davis Robert & Maro Nicholas. 1989. Aloe vera and Gibberellin anti Inflammatory activity in diabetes. j of the American podiatric medical association. vol :79
4- Mossa JS 1985. A study on the crude antidiabetic drugs used in Arabian folk medicine. int j crude drug res. 23 :137-145
5- Roman - ramos R, Flores- Saenz JL, Partida - Harnandez G et al. 1991. Experimental study on the hypoglycemic effect of some antidiabetic plants. arch de investing med 22 : 87-93



The effect of Aloe vera Leaves pulp extracts on type I and type II Diabetes

Maryam Salili
N0.10 shahid Mostaghimi alley.-Khaje nasir Ave.-TEHRAN
E-mail: maryam_sa7@yahoo.com

Abstract
Aloe vera (L) family : Liliaceae is native to north Africa and also cultivated in Iran. Aloes have long been used all over the world for their various medicinal properties. in the past 15 is years there have been reports on the hypoglycemic actively of different parts of this plant. in this study we discussed the effect of Aloe vera leaves pulp extracts on type I and type II diabetes. Administration of A.vera leaves pulp extracts in type I and type II diabetic rat models showed considerable decrease in their blood glucose level but had no effect on non-diabetic rats. Aloe vera is also effective in preventing some of the complications of the diabetes such as Diabetic Inflammation and Hepatotoxicity.
Keywords: Aloe vera, Diabetes, herbal medicine

اهمیت درمانی گال زنبور Dryophanta agama برگ بلوط
رضا سلحشوریان1، علی زرنگار2،سید رضا رزاز هاشمی2
1- كارشناس مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی قزوین2- عضو هیات علی مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی قزوین
قزوین - بلوار شهید بهشتی روبروی هلال احمر،مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین صندوق پستی 618-34185

خلاصه

گال (Galle) یا برجستگیهای مختلف الشكلی كه برروی انواع درختان بلوط ایجاد می‌گردد، بعضاً ناشی از فعالیت تعدادی از حشرات تحت عنوان -حشرات گالزای بلوط- می‌باشد كه نتیجه كنش و واكنش حشرات گالزا با گیاه میزبان (بلوط) است. زنبوران خانواده cynipidae از بزرگترین مولدین انواع گال روی درختان بلوط می‌باشند و درخت بلوط نیز از مهمترین درختان جنگلی در ایران و جهان می‌باشد. از آنجا كه گذشته از درخت بلوط، گالهای ایجاد شده برروی آن دارای خواص دارویی و درمانی متعدد از جمله مقوی معده، قابض، رفع كننده خونروی‌ها و - می‌باشند، و از طرف دیگر استحصال آنها در طبیعت بدون كوچكترین نیاز به وسایل و ادوات خاص انجام پذیر است، مطالعه بیولوژی زنبور -مولد گال بیضوی زگیل‌دار- برگ بلوط كه از مهمترین مولدین گال روی درختان بلوط استان قزوین می‌باشد طی سال 80-1378 در جنگلهای بلوط استان قزوین انجام گرفت. تعیین پلات (9 عدد) و انتخاب 10 درخت حامل گال در هر پلات، نمونه‌برداری، انتقال نمونه ها به آزمایشگاه، تعیین جدول زیستی حشره موردنظر و سپس اندازه‌گیری مرفولوژی زنبور و در نهایت تعیین بیولوژی عمومی آن طبق روشهای معمول و متداول انجام شد. حاصل این مطالعه و پروژه: 1- زنبور مولد گال دارای 1 نسل در سال است 2- زمان ظهور گالها از اواسط تیرماه به بعد می‌باشد 3- طول دوره لاروی 2 تا 4 ماه است 4- زمان خروج حشره كامل ازگال و بهترین زمان استحصال گالها از اواخر مهرماه به بعد می‌باشد.
واژه های کلیدی : بلوط ، گال ، زنبور .

 

مقدمه

استفاده و بهره‌وری از گیاهان دارویی در قالب طب سنتی از دیرباز در اقوام و ملل دنیا جاری و ساری بوده و خوشبحتانه امروزه بعد از یك دوره ماشین زدگی و مصرف داروهای سنتتیك، بشر امروزی به نقش و اهمیت درمان با گیاه و یا گیاه درمانی یقین حاصل نموده است. لذا توجه به عوامل تولید و توسعه گیاهان دارویی امری است روانی، اجتماعی، اقتصادی، اشتغالزا و مطمئن. درخت بلوط خود به عنوان گیاهی بسیار ارزشمند و قابل بهره‌وری در انواع بخشهای صنعتی از قبیل صنایع چوب، كاغذ سازی، شیمی، رنگسازی و داروسازی می‌باشد و جالب اینكه گالهای موجود در روی گیاه بلوط نه تنها منحصر بفرد بوده بلكه دارای خواص دارویی و درمانی خاص خود می‌باشند. مجموعاً 38 رقم گال از روی گونه‌های مختلف بلوط در ایران جداسازی و شناسائی شده است. گالهای بلوط حاوی مقدار فراوانی تانن، آب، اسیدهای تانیك و گالیك، عناصر معدنی، قند و - می‌باشند. گالها علاوه بر كاربری صنعتی، دارای كاربردهای درمانی و دارویی نیز می‌باشند كه به عنوان مقوی معدی، قابض، رفع كننده خونروی‌ها و - استفاده می‌گردد.


 

مواد و روشها

جنگلهای بلوط استان قزوین كه محل اجرای طرح - بررسی بیولوژی زنبور مولد گال بیضوی زگیل‌دار برگ بلوط- یا Dryophanta agama انتخاب شده بود، دارای 3 یال مستقر در كوههای منطقه عمومی طارم سفلی (از بخشهای تابعه استان) بوده كه درشیب شمالی آن واقع گردیده است. 3 پلات در هر یال با توجه به دامنه‌های ارتفاعی مختلف 1300 متر - 1400 تا 1600 متر- 1600 متر به بالا از سطح دریا انتخاب تا ازگالها نمونه برداری انجام پذیرد. درهر پلات 10 درخت بطور تصادفی انتخاب و نمونه‌برداری ازگالها بطور هفته‌ای از روی این درختان صورت گرفت، نمونه‌های جمع‌آوری شده به آزمایشگاه انتقال تا مراحل ثبت جدول زیستی حشره تهیه و تنظیم گردد. از آنجا كه این گالها در سطح زیرین برگها و در امتداد رگبرگهای فرعی ایجاد می‌شوند، شمارش و در نهایت تعیین میــــزان آلودگی و تراكم آنها با مشكل جدی روبرو نبود. نمونه‌های خارج شده از گالها در محلول پامپل با ثبت مشخصات از قبیل: تاریخ، محل و ارتفاع محل جمع‌آوری و جمع‎آوری كننده بهمراه اتیكت مخصوص، روی شیشه‌های نمونه نصب گردید. جهت تعیین چگونگی زمستانگذرانی این حشره با بستن تور حریر دور تنه درختان از اواخر پاییز اقدام به جمع‌آوری حشرات كامل زمستانگذران نمودیم.
 

نتایج و بحث

در پی چهار سال اجرای طرح -بررسی بیولوژی زنبور مولدگال بیضوی زگیل‌دار برگ بلوط- یا Dryophanta agama مشخص گردید كه:
زنبوران Dryophanta agama دارای یك نسل در سال می‌باشند.
زمان ظهور گالها از اواسط تیرماه به بعد است.
اندازه متوسط گالها در حداكثر اندازه خود mm 75/5-m 35/7 می‌باشند.
زمان خروج حشرات كامل از گالها از اواخر مهرماه شروع و تا پایان آذرماه ادامه دارد.
با توجه به اهمیت و نقش دارویی و درمانی گالها در طب سنتی قدیم و جدید و مبحث گیاهان دارویی و ایضاً سیاست حفظ و توسعه منابع طبیعی تجدید شونده منجمله جنگلها، شایسته است تا توسط دست‌اندركاران ترتیبی اتخاذ گردد تا طی یك برنامه مدیریتی مدون اهالی بومی و جنگل نشین با روش صحیح و زمان مناسب جمع‌آوری گالهای درختان بلوط به عنوان سرمایه‌ای ملی آشنا و آموزش داده شوند كه به این ترتیب ضمن اشتغالزایی تعدادی از بومیان در فصل سرما، جنگلهای بلوط و نسل حشره زنبور مورد
نظر نیز حفظ می‌گردد، چرا كه گالهای بلوط ضمن ارزشمندی در استحصال داروهای گیاهی، بعضاً در تهیه جوهر خودنویس سناتورهای بلندپایه انگلیسی كه قراردادهای مهم و تاریخی را امضا می‌نمایند استفاده می‌شود.

سپاسگزاری

ضرورت دارد در تهیه این مقاله ازهمكاری ارزنده آقایان مهندس سیدرضا رزاز هاشمی، علی زرنگار و اصغر محمدبیگی و دیگر همكارانی كه در طول اجرای طرح مرا یاری نمودند، تشكرو تقدیر نمایم.

منابع

1- شجاعی، محمود. 1359. تحقیق روی زنبورهای cynipidae و نمونه گالزای آن در فون جنگلهای بلوط ایران -نامه انجمن حشره شناسان - شماره فوق العاده 3، 48 صفحه ، اوین - تهران.
2- ثابت، حبیب اله. 1345. درختان و درختچه‌های ایران، دانشگاه تهران.
3- طباطبائی، محمد و كریم، جوانشیر. 1345. جنگلهای بلوط غرب ایران، انتشار گروه جنگل ایران.
4- زرگر، علی 1369. گیاهان دارویی، دانشگاه تهران.
5- خسروی، سید مهدی و سید احمد علی، خسروی. 1373. گیاهان دارویی، تهران (نشر محمد).

Curing important of gallas of oak leaf .
Reza salahshorian1, Ali Zarnegar 2and Reza razaz hashmel 3

1- Researc of ghazvin Agriculture and Natural Science Research center . Iran
2- MS.c scientific board member. Ghazvin Agriculture and Natural Science Research center . iran
3- MS.c Scientific board member . ghazvin Agriculture Natural Scince Research center . iran

Abstract
Calls or multiformal expludes occurring on some kinds of oak tress. Cause by some insect title - Oak gall production insects - activit and are result of action and interaction between mentioned insects and host plant , Oak . Cyndipidia wasp considered as the important gall producing agent on tree . it has been found that galls on this tree can be used to cure some disordes and disease humen body , suchas stomach tonic , styptic medicin and anti _ blood shed . on the other had its xtras dos'nt need any kind of specialized equipment or means .
Keywords :Gall , Oak , Curing

بررسی اثر ضد اعتیاد بذر گیاه Pycnocycla spinosa
در موشهای سوری معتاد به مرفین
ندا ژاله‎جو1، دكتر غلامرضا اصغری2، دكتر محمدربانی2
1-دانشجوی داروسازی دانشكده داروسازی اصفهان. 2-اعضای هیأت علمی دانشگاه
اصفهان-خیابان هزار جریب- دانشگاه علوم پزشكی اصفهان-دانشكده داروسازی

 

خلاصه

گیاه Pycnocycla spinosa گیاهی است دائمی از خانواده چتریان با برگهای خاردار كه در مناطق مركزی ایران و تهران می‎روید و نام فارسی آن سگ دندان‎خاردار می‎باشد. تاكنون آثار ضد اسهال و ضد اسپاسم آن شناسایی شده است. از آنجایی كه یكی از علائم سندرم محرومیت از مرفین بروز اسهال و كرامپ‎های شكمی است اثر این گیاه در تخفیف این علائم و سایر علائم سندرم محرومیت بررسی شد و دوز لازم برای اثر ضد اعتیاد گیاه در موش سوری معتاد مورد شناسایی قرار گرفت.
واژه‌های كلیدی: Pycnocycla spinosa ، ضد اعتیاد، موش


 

مقدمه

اعتیاد به مواد مخدر اگر چه از دیرباز گریبانگیر جوامع بشری بوده است، ولی به‎رغم پیشرفت علوم و تكنولوژی راه حل مؤثری برای درمان افراد مبتلا به‌طوری كه دیگر تمایلی به مصرف نداشته باشند ارائه نگردیده است. مهمترین داروهایی كه تاكنون برای درمان اعتیاد بكار رفته است عبارتند از متادون، كلونیدین و بنزودیازپین‎ها كه استفاده از این داروها به دلیل داشتن عوارض جانبی خالی از اشكال نیست (1 و 2).
به‎رغم استفاده وسیع گیاهان دارویی در بیماریهای مختلف هنوز برای جلوگیری از علائم قطع مصرف مرفین داروی گیاهی مناسبی ارائه نگردیده است. مطالعات انجام شده نشان می‎دهد كه برخی از گیاهان مانند Corydalis cava (3) Eschscholtzia california (4) Panax ginseng (5) قادر به جلوگیری از برخی علائم قطع مصرف می‎باشند كه در برخی از كشورها از جمله هند و چین مورد استفاده سنتی قرار گرفته است. در حال حاضر در داخل كشور داروی گیاهی كه بتواند كاملاً از بروز علائم سندرم محرومیت جلوگیری كند وجود ندارد. در این پژوهش اثر ضد اعتیاد گیاه Pycnocycla spinosa مورد بررسی قرار گرفته است.

 

مواد و روشها

الف) بخش فارماكوگنوزی: گیاه در فصل مناسب (تابستان) جمع‎آوری و به تأیید گیاه شناس رسید. در زمانی كه بذرهای گیاه كاملاً رسیده بودند اقدام به جمع‎آوری آنها شد، بذرها در سایه و در دمای معمولی آزمایشگاه خشك شدند. با استفاده از آسیاب برقی پودر بذر تهیه و این پودرها بمدت 48 ساعت در الكل 96 درجه خیسانده شد. و توسط قیف بوخنر صاف گردید. سپس عصاره حاصل با دستگاه روتاری تغلیظ شد، عصاره تغلیظ شده توزین و غلظت آن محاسبه گردید.
ب) بخش فارماكولوژی: در این آزمایش تعداد 75 عدد موش سوری انتخاب شد. دوزهای فزاینده مرفین (2 بار در روز 9-8 صبح و 9-8 شب) به صورت S.C به موشهای مورد نظر تزریق شد.
روز اول mg/kg30 و 30-روز دوم mg/kg45 و 45-روز سوم mg/kg 60 و 45-روز چهارم mg/kg90 و 60- صبح روز پنجم mg/kg90. گروههای مورد نظر (برای هر دوز 3 گروه 5 تایی مورد آزمایش قرار گرفت) 2 ساعت پس از تزریق آخرین دوز مرفین مقدار mg/kg5 نالوكسان به صورت i.p دریافت كردند، سپس علائم سندرم محرومیت شامل (افتادگی پلكها-دندان قروچه-تعداد پرش-تعداد ایستادن) به مدت 20 دقیقه مشاهده و ثبت گردید. 10 دقیقه قبل از تزریق نالوكسان عصاره بذر گیاه Pycnocycla spinosa با دوزهای مختلف (20-50-100-150 میلی‎گرم برحسب كیلوگرم وزن موشها) به گروههای مورد نظر تزریق و به 3 گروه به عنوان كنترل نرمال سالین تزریق شد. قابل ذكر است كه این دوزها براساس مطالعات قبلی بر روی اثرات ضد اسهال گیاه انتخاب شدند.

 

نتایج و بحث

اثرات دوزهای مختلف در كاهش علائم سندرم محرومیت بررسی شد و همان طور كه در جدول شماره (1) نشان داده شده است نسبت به گروه كنترل تعداد پرش، تعداد ایستادن روی پاها، دندان قروچه و افتادگی پلكها، با افزایش دوزها بتدریج كاهش پیدا كردند. كه كاهش تعداد پرش و تعداد ایستادن روی پاها از مهمترین نشانه‎های تخفیف علائم سندرم محرومیت از مرفین می‎باشد.
بعد از امتحان دوزهای مختلف بهترین دوزی كه می‎توانست باعث كاهش علایم سندرم محرومیت در موش سوری شود دوز mg/kg150 بدست آمد. كه در این دوز افتادگی پلكها تغییر زیادی پیدا نكرده در حالی كه دندان قروچه، تعداد پرش و تعداد ایستادن روی پاها كاهش پیدا نمود.
بدیهی است كه قبل از استفاده بالینی از گیاه باید آزمایشهایی در زمینه مضرات، عوارض جانبی و تعیین حداقل دوز سمی و حداكثر دوز درمانی انجام شود.
 

جدول شماره 1. نتایج بررسی دوزهای مختلف گیاه ‍P. spinosa بر روی علائم ترك مصرف مرفین
 

سپاسگزاری

از معاونت پژوهشی دانشكده داروسازی اصفهان كه تأمین مالی این پروژه را بر عهده داشتند و همچنین از كاركنان دانشكده داروسازی سركارخانم آزاد و سركار خانم سپهری تشكر و قدردانی می‎شود.



Pycnocycla spinosa
 

منابع

1-ادیب، قفقازی، حاج‎هاشمی. كتاب فارماكولوژی. انتشارات مانی. 1381.
2- صالح‎پور، شهاب. روش‎های درمان اعتیاد-انتشارات تیمورزاده. 1377.
3-Kim H, et al. Planta medica, 1990, 56: 158-163.
4-Reimeier C, et al. Arzneimittelforschung, 1995, 45 (2): 132-6.
5-Schafer H, et al. Arzneimittelforschung, 1995, 45 (2): 124-6.



The effects of Pycnocyla spinosa on morphine withdrawal syndrome in mice
Neda zhalehjoo, Dr. GholamReza Asghari, Dr Mohammad Rabbani.
School of pharmacy and pharmaceutical sciences, Isfahan university of medical sciences, Isfahan, Iran
Email: neda43210@yahoo.com

Abstract
Pycnocycla spinosa Dence. (Fam. Umbellifera) is an essential oil containing wild plant growing in central parts of Iran.
The hydroalcholic extract of P. spinosa was shown to have antidiarrheal action in vivo.
Withdrawal symptoms are accompany with diarrhea and abdominal cramps. Therefore P.spinosa can be a suituble condidate to treat addict-s patient in order to reduce such symptoms.
Key words: Pycnocycla spinosa, addiction, withdrawal syndrome

خلاصه:‌

تعداد قابل‌ توجهی‌ از مردم‌ جهان‌ (120 میلیون‌ نفر) به‌ آلرژی‌ مبتلا می‌باشند . داروهایی كه در حال حاضر در این رابطه مصرف می شوند دارای عوارض‌ جانبی‌ متعددی هستند . در این تحقیق به‌ منظور یافتن‌ داروی‌ جایگزین‌ مناسب‌،بر اساس‌ طب‌ سنتی‌ ،كلپوره‌ انتخاب‌ و اثر عصاره‌ خوراكی‌ واستنشاقی‌ آن‌ در مقایسه‌ با داروهای‌ مورد استفاده‌ فعلی‌ در درمان‌ آلرژی‌ (پردنیزولون‌ و بكلومتازون‌) بر علائم‌ آن‌ مورد مقایسه‌ وبررسی‌ قرار گرفت‌.
واژه های کلیدی : عصاره کلپوره ، آلرژیک ، موش صحرایی .

 

مقدمه

با وجود اینكه‌ تاكنون‌ 120 میلیون‌ نفر از مردم‌ جهان‌ به‌ آلرژی‌ مبتلا می‌باشند اما با این‌ وجود داروهایی‌ كه‌ اكنون‌ برای‌ درمان‌ این‌ عارضه‌ استفاده‌ می‌شود از حیث‌ سرعت‌، شدت‌ اثر و عوارض‌ جانبی‌ در حد قابل‌ توجهی‌ موفق‌ نبوده‌اند. به‌ طور یكه‌ عوارضی‌ همچون‌ خواب‌ آلودگی‌,تپش‌ قلب‌،تهوع‌ ... را ممكن‌ است‌ به‌ دنبال‌ داشته‌ باشند، ضمناً هزینه‌های‌ سنگین‌ و اثركوتاه‌ مدت‌ آنها از جمله‌ مشكلات‌ این‌ داروها می‌باشد.گیاه كلپوره استفاده شده در طرح دارای اثرات مفید وقابل توجهی بر درمان بیماری هایی همچون دیابت (2),روماتیسم , ناراحتی معده و كاهش وزن (3) می باشد.
 

مواد و روشها

به‌ منظور اجرای طرح50 عدد موش صحرایی نر با میانگین‌ وزنی‌ 250 گرم‌ در قالب‌ دو دسته‌ استنشاقی‌ و خوراكی‌ كه‌ به‌ زیر گروهای‌ شاهد، شاهدمثبت‌، شاهد منفی‌ و آزمایش‌ تقسیم‌ شدند. در ابتدا برای ایجاد بیماری در گروه‌های‌ آزمایش mg/kg450‌ اوالبومین به داخل صفاق وmg/kg 450 به صورت زیر جلدی‌ و8 روز بعد به عنوان تزریق‌ كمكی mg/kg5/44 اوالبومین‌ به داخل‌ صفاق و‌ mg/kg5/44به صورت زیر جلدی‌ تزریق شد به همین روش گروه شاهد در دو نوبت آب مقطر تزریق گردید.15روز بعد از تزریق و مشخص شدن آلرژی‌ در گروه ها(4),در دسته خوراکی (1 -2-3 بار در روز ) 1 میلی لیتر محلول lit /gr 1 كلپوره و به گروه‌ شاهد آب‌ مقطر توسط‌ لوله ی‌ دهانی‌ ـ معدی به‌ داخل‌ معده حیوانات تزریق‌ شد. .گروه‌ شاهد مثبت‌ دسته‌ خوراكی‌ باداروی‌ پردنیزولون(5) و دسته استنشاقی ‌با داروی‌ بكلومتازون‌ و گروه‌ آزمایش استنشاقی‌ باكلپوره‌ مرطوب‌ شده‌‌ تیمار شدند. هر روز بعد از این‌ تیمارها از انتهای‌ دم‌ موش‌ها خونگیری‌ انجام‌ و به‌ روش‌ افتراقی‌، ائوزینوفیل‌ها(6) و گلبول‌های‌ سفید شمارش‌ گردید. (1)پس‌ از 8 روز از آغاز تیمارها میزان IgEخون‌ آنها تعیین‌ گردید. پس‌ از 15 روز از آغاز تیمار میزان IgEدوباره‌ اندازه‌گیری‌ شد و میزان‌ ماندگاری‌ اثر دارو مشخص‌ گردید.
 

نتایج و بحث

از مقایسه‌ درصد ائوزینوفیل‌ هابین‌ دو دسته‌ خوراكی‌ و استنشاقی‌ می‌توان‌ گفت‌: تفاوت‌ معناداری‌ بین‌ میزان‌ ائوزینوفیل‌های‌ این‌ دسته‌ مشاهده‌ نمی‌شود .یعنی‌ هر دو روش‌ در كاهش‌ علائم‌ آلرژی‌ به‌ یك‌ اندازه‌ مناسب‌ بوده‌است. پس‌ روش‌ استنشاقی‌ كه‌ احتمالاً مواد ناشناخته‌ را كمتر وارد بدن‌ می‌سازد روش‌ مطلوبی‌ به‌ حساب‌ می‌آید. نیز می‌توان‌ نتیجه‌ گرفت‌ كه‌ چون‌ تفاوت‌ معناداری‌ بین‌ درصد ائوزینوفیل‌های‌ گروه‌ Z (گروه‌ استنشاقی‌ كلپوره‌)و گروه‌ h (شاهدمثبت‌ باداروی‌ بكلومتازون‌)وجود ندارد بنابراین‌ كلپوره‌ به‌ شیوه‌ استنشاقی‌ به‌ خوبی‌ بكلومتازون‌ توانسته‌ علائم‌ آلرژی‌ راكاهش‌ دهد كه‌ این‌ كاهش‌ از مقایسه‌ نتایج‌ این‌ دو گروه‌ با گروه‌ I (شاهد منفی‌) به‌ خوبی مشخص‌ است ‌و بین‌ كاهش‌ میزان‌ درصد ائوزینوفیل‌ها درسه‌ گروه‌ خوراكی‌ تیمار (1 و 2 و 3 بار در روز) با كلپوره‌ و تیمار با پردنیزولون‌ (شاهد مثبت‌) تفاوت‌ معنی‌ دار وجود ندارد پس‌ مصرف‌ خوراكی‌ یكبار در روز كلپوره‌ با غلظت‌ lit /gr 1 تقریباً همانند مصرف‌ پردنیزولون‌ خوراكی‌ می‌تواند علائم‌ آلرژی‌ را كاهش‌دهد كه‌ این‌ كاهش‌ در مقایسه‌ با گروه‌ C (شاهدمنفی‌) به‌ خوبی‌ مشخص‌ است‌ .از بررسی های انجام گرفته بر می آید كه تفاوت‌ معنی‌ داری‌ بین‌ میزان‌ IgE در خون‌ موشهای‌ گروهی‌ كه‌ یكبار در روز كلپوره‌ مصرف‌ كرده‌اند در روزهای‌ 8 و17 وجود ندارد لازم‌ به‌ ذكر است‌ كه‌ 8 روز اول‌، هر روز موش‌ هایك‌ نوبت‌ عصاره‌ lit /gr1 كلپوره‌ دریافت‌ كرده‌اند ولی‌ از روز 8 تا 17 كلپوره‌ای‌ دریافت‌ نشده‌ ولی‌ غلظت‌ IgE همچنان‌ پس‌ از قطع‌ دارو (كلپوره‌) پایین‌ مانده‌ است‌ كه‌ این‌ نشان‌ دهنده‌ ماندگاری‌ اثر دارو است و انجام‌ آزمایش پاتولوژی‌ روی‌ كبدموش‌های‌ تحت‌ آزمایش‌ مشخص‌ گردید كه‌ در كبد موشها‌ مشكل‌ پاتولوژی‌ (نكروز والتهاب‌) وجود ندارد.تركیبات موجود در كلپوره‌ به عنوان آنتی اكسیدان ,ضد ویروس,بی حس كننده و نیز اثرات ضد التهابی دارند (7-8) با توجه به اثرات ضد التهابی تیمول و كاروكرول (8) می توان بخشی از اثرات ضد آلرژیك كلپوره را توجیه كرد.

منابع

1-عامری مهابادی.م-روشهای آزمایشگاهی هماتولوژی‌ دامپزشکی.موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.1378
2-مرادی.ش-بررسی اثر پایین آورنده قند خون با گیاه كلپوره بر روی موشهای آزمایشگاهی.پایان نامه كارشناسی ارشد,1375
3- میرحیدر زح معارف گیاهی . تهران.نشر فرهنگ اسلامی.1375
4-Alaln Cadleux-N,Monast, Francols Pomerlrau Alaln Fourmer and Chan tal lanoue bronchoprotctor properties of calcitonin Gen-related peptide in Guinea pig and human Airways, respire Grit care med vol 150 - 1999
5-Matsuura-M,It.afeffect of fty 720,a nov immunosuppressant,on adjurant and collageninduced arthritis -2000l
6-SIR John V.Dacie andS.mlewis:haematology,1984
7-Bergner,Medica Herbalism .1994
8-Ingram. Cass-the cure is in the cupboard how to use organo for better heaith.1997l


The effect of teucrium polium on the characters depend on asthma allergic treatment

Mazerizadeh Mohammad reza-Zahra rezaei
Kerman pajhooheshkadeh taalim va tarbiat

Abstract
A significant number of the people throught the world occasionally shows symptoms . Medicines that are prescribing for this purpose have side allergic. ( Prednisolone and beclomethasone) In this research.I looked for a replacement traditional medicine with out side effect. Teucrium polium is one of the best known traditional medicine for me. I tried to use T.polium extract as oral and respiration to remove Allergic symptoms for this purpose I chose 50 male rats Average weight 250 gr and divided to 2 main groups and several subgroups. The subgroups were control, positive control, negative control and experiment subgroup. The main two groups were experimented in oral and respiration ways .
Keywords: Allergic , Teucrium Polium extract , rats

ساخت و استفاده از پوشاننده گیاهی برای پیشگیری از بیماری ماستی تیس
شهین رستمی
مدرس پژوهشكده تعلیم و تربیت كرمان ـ بخش علوم گیاهی و منابع طبیعی
كرمان ـ خیابان قرنی ـ كوچه شماره 10 ـ پژوهشكده تعلیم و تربیت

 

خلاصه

بیماری ماستی تیس یكی از بزرگترین مشكلات گاوداریها در كشور بشمار می‌رود، عامل ایجاد كننده آن باكتریهای محیطی می‌باشند كه به فراوانی در محیط زندگی گاوها وجود دارند و از راه مجرای شیردهی وارد پستان شده و سبب ایجاد بیماری می‌شوند. كنترل این بیماری در اغلب گاوداریهای ایران بسیار مشكل می‌باشد. بنابراین در طی تحقیق حاضر اقدام به ساخت و تهیه یك ماده پوشاننده گردید كه با داشتن ویژگیهای خاصی می‌تواند مجرای شیردوشی و اطراف تیت را پوشانده و از ورود میكروبها به آن جلوگیری نماید. در این پژوهش با استفاده از چند گونه از گیاهان دارویی این ماده ساخته و در طی یك طرح آزمایشی بر روی 40 رأس دام مورد آزمایش قرار گرفت. از 4 نوع آزمون مختلف برای تشخیص بیماری استفاده گردید. آزمایشها در طی چند مرحله انجام و نتایج نشان دهنده تاثیر بسیار زیاد این ماده پوشاننده گیاهی بر كنترل بیماری بوده است.
واژه‌های كلیدی: پوشاننده گیاهی، بیماری، ماستی‌تیس


 

مقدمه

ماستی‌تیس‌یا‌ورم‌پستان‌گاو به‌عنوان ضایعه‌بارترین بیماری در مراكز پرورش گاو در جهان شناحته می‌شود كه به صورت تلفات دام، كاهش و آلودگی شیر، دامداران و مصرف كنندگان را متضرر می‌سازد. از آنجا كه درمانهای آنتی بیوتیكی ارائه شده بدون رعایت شرایط بهداشتی و پیشگیری مؤثر نمی‌باشد تاكنون بیشترین تحقیقات معطوف بر یافتن روشهای پیشگیرانه بوده است. اما رعایت كامل نكات بهداشتی و پیشگیری بیماری در شرایط فعلی گاوداریهای كشور ما امری مشكل و حتی محال است. بدین جهت فكر استفاده از مواد بی‌ضرری كه براحتی قابل استفاده بوده و بتواند با پوشاندن اندامهای شیردهی مانع ورود عوامل بیماری‌زا به داخل پستان گردد فكر ساخت مواد پوشاننده گیاهی را پدید آورد.

 

مواد و روشها

به منظور پیشگیری از بیماری ماستی تیس اقدام به ساخت یك ماده پوشاننده گیاهی گردید. معیارهای در نظر گرفته شده برای آن عبارت بودند از قدرت پوشانندگی كامل - سریع خشك شدن - عدم ایجاد انقباض و فشار، عدم ایجاد حساسیت و عوارض جانبی، سهولت شستشو، سهولت تهیه و صرفه اقتصادی. پس از انجام آزمایشهای مقدماتی بر روی تعداد زیادی از گیاهان لعابدار و صمغ‌ها و روغنهای گیاهی با توجه به ویژگیهای فیزیكی و خواص‌دارویی ‌بهترین تركیب از به دانه‌ Cydonia oblonga گل همیشه بهار Calendula officinalis ، قدومه Cardaria draba ، روغن درخت چای Melaleuca alternifolia و نشاسته تهیه گردید.
به منظور بررسی میزان تاثیر ماده پوشاننده گیاهی بر پیشگیری از بیماری ماستی تیس در گاوها آزمایشهایی در طی چند مرحله انجام گردید. قبل از انجام آزمایشها 40 دام به صورت تصادفی انتخاب گردیدند. در مرحله اول جهت شناسایی دامهای بیمار با استناد به نتایج معاینه بالینی، شمارش گلبولهای سفید، آزمون شیرآزما و كشت میكروبی شیر هر كارتیه دامهای سالم و بیمار جدا گردید. همگی دامهای بیمار براساس نتایج‌ آنتی بیوگرام تحت درمان قرار گرفتند. پس از انجام آزمایشهای تشخیصی و اطمینان از سلامت همه دامها 25 مورد بعنوان گروه آزمایش و 15 مورد به‌عنوان گروه شاهد مشخص گردیدند. گاوها همگی در شرایط یكسان نگهداری شده و در طی چهار هفته دوبار در روز پس از هر شیردوشی و شستشو مجرای شیردوشی و اطراف آن درگاوهای گروه آزمایش به‌طور كامل توسط ماده پوشاننده تهیه شده پوشیده ‌شد. پس از این مدت دوباره آزمونهای تشخیصی انجام و نتایج دو گروه ازمایش و شاهد مورد مقایسه آماری قرار گرفت.

 

نتایج و بحث

از آنجائی‌كه شیر یكی از مهمترین محصولات دامی بوده و به‌طور مستقیم مورد استفاده انسان قرار می‌گیرد. در پیشگیری و درمان بیماریهای مبتلا به اندام‌های شیرده بایستی ازروشهایی استفاده گردد كه دارای حداقل عوارض جانبی برای انسان باشد. عوامل مولد بیماری ماستی تیس از راه مجرای شیردهی وارد پستان می‌گردند و به دلیل آنكه اغلب گاوداریها در ایران به روشهای نیمه سنتی اداره می‌گردند كنترل عوامل بیماریزا در آنها تقریباً غیرممكن به‌نظر می‌رسد. بنابراین یكی از مؤثرترین راههای كنترل بیماری می‌تواند پوشاندن بخشهای انتهایی و مجاری اندام‌های شیردهی باشد.
اما به‌دلیل حساسیت این اندام‌ها به فشار، عادات رفتاری گاوها، همچنین شرایط موجود درگاوداریها از هیچ وسیله یا ماده‌ای برای پوشاندن پستانها نمی‌توان استفاده نمود. از طرفی آلودگی و اختلاط شیر با هر ماده خارجی مضر می‌تواند عوارض جبران ناپذیری به‌دنبال داشته باشد. بنابراین به‌نظر می‌رسید كه بهترین روش برای كنترل این بیماری استفاده از یك ماده پوشاننده طبیعی باشد كه به‌ راحتی قابل تهیه بوده ارزان قیمت و دارای قابلیت نگهداری برای مدتهای طولانی باشد. همچنین این ماده باید در مدت كوتاهی پس از استفاده در معرض هوا مقداری از رطوبت خود را از دست داده با حالت ژله‌ای و خمیری خود مانع رسیدن هر نوع عامل خارجی به داخل پستان گردد. بی‌تردید این ماده نباید هیچ‌گونه عوارض جانبی برای دام و انسان داشته باشد و در صورت اختلاط احتمالی با شیر در طعم و مزه و خواص آن تاثیر منفی نداشته باشد. باتوجه به تمامی این نكات پس از انجام مطالعه و بررسی خواص بسیاری از گیاهان دارویی تعداد 15 گونه از آنها انتخاب و در طی آزمایشهای متعدد خواص مختلف فرآورده‌های این گیاهان بصورت منفرد و همچنین در تركیبهای مختلف مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت در مجموع یك ماده پوشاننده گیاهی مركب از لعاب به دانه، گل همیشه بهار، لعاب قدومه و روغن درخت چای و نشاسته به نسبتهای معین و روش خاص تهیه گردید. ماده مذكور با دارا بودن كلیه ویژگیهای ذكر شده در بالا تاثیر بسیار مناسبی بر كنترل ماستی تیس داشته است.
نتایج حاصل از آزمایشهای مختلف انجام شده بر روی هر دو گروه شاهد و آزمایش شامل شمارش گلبولی(CMT) ، شیر آزما و كشت میكروبی شیر هر كارتیه نشان دهنده سلامت كامل دامهای تحت آزمایش و ابتلاء مجدد دامهای گروه شاهد و تاثیر بسیار زیاد پوشاننده گیاهی بر كنترل این بیماری بوده است. تهیه ماده مورد نظر بسیار ساده و در مقایسه با افزایش قابل توجه محصول شیر بسیار ارزان قیمت بوده و به ویژه روش استفاده از این ماده بسیار راحت و بی نیاز از هر ابزار و وسیله‌ای می‌باشد بنابراین می‌توان اظهار نمود كه روش ابداعی مذكور به‌عنوان مؤثرترین، عملی‌ترین و كم خطرترین روش كنترل بیماری بسیار مضر ماستی تیس قابل توصیه می‌باشد.

سپاسگزاری

در اینجا برخود لازم می‌دانم از زحمات پژوهشگران جوان و علاقمند خانمها نادیا یعقوبی و رضوان وزیرزاده، كمكهای آقای دكتر زینلی مسئول بخش امور دامی و گاوداری آموزشكده كشاورزی رضوان و مسئولین پژوهشكده تعلیم و تربیت كه امكان انجام این پژوهش را فراهم نموده‌اند تشكرنمایم.
بدون همكاری صمیمانه آقایان محمدخان ابراهیمی، علی ابراهیمی و صادق جاویدی كه بی دریغ كلیه امكانات گاوداریهای خود را در اختیار اینجانب قرار دادند انجام آزمایشات امكان پذیر نمی‌شد، نتایج این پژوهش مدیون لطف ایشان بوده و شایسته قدردانی بیش از این می‌باشد.

منابع

1-شیمی، احمد - حسنی. عبدالمجید.1380. بیماریهای عفونی دام. دانشگاه تهران
2-جعفریان، بهنام. 1368. بررسی عوامل مؤثر در بروز ورم پستان میكروبی. دانشگاه ارومیه
3- محمدصالح، مجید. 1379. دانستنی‌های روز در مورد ورم پستان گاو. دانشگاه تهران. چاپ اول
4. Belton. c - 2001 , New and views on mustitis Issues. Newzealand. Centere of goat care. 132-(49-53)
5. Duke. James. 2003. Nature-s best herbal remedies. Planta. 492-(174-182)

Providing and using the proper vegetation to prevent mastitis
Shahin Rostamy
Institute for Educational Research. Kerman

Abstract
Mustitis is one of the most dangerous cow diseases which caused death and decreas milking and contamination the milk of the cow.Threatment of this disease non observance health condition ins-t effective. But the observation of health points in cowkeeping in Iran is very difficult.The aim of this research is making the undangerous material which is cover the teat simply and completely, for preventing of mustitis producted a plant cover material. The selected standards for that are concluded: complete cover, rapid dry, non existence contract and sensivity, simply washing, economical profit, simply making and using.There were primary experiments for many plants included: Cydonia oblonga, calendula officinalis, Cardaria draba, Astragalus sp., Melaleuca alternifolia.Thirty cows were selected to diagnose test. We used CMT, white cells calulate and culture bacteria methods. There were twenty sick cows under treatment, therefore after treatment we had the thirty cows. There were selected twenty cows as test group and ten as under control group.The covered materials were rubbed on the teat of the cows after milking and washing them.The diagnose tests accomplished again after three weeks. The result shows that after using of the cover materials on the teat of the cows, the test group cows were safe, but the control group cows were again sick. This method is very simple, cheap and needs no instrument and we can use it as a complete and effective method to control mustitis disease.

Key words: Mustits teat Cydonia oblonga Calendula officinalis Cardaria draba Melaleuca alternifolia

خلاصه

تعداد 8 رأس موش صحرایی نر با تزریق داخل صفاقی 1L-Name با غلظت g/kg 964/16 (M=MICRO) روزانه دو بار (8:00 و 20:00 ) به مدت چهار روز به پرفشاری خون مبتلا گردیدند. فشار خون شریانی حیوانها پس از بیهوشی با تیوپنتال سدیم Mg/kg) 50 ) از طریق شریان دمی2 اندازه‌گیری شد. عصاره آبغوره تهیه شده در آزمایشگاه (8 هفته پس ازگلریزی) به روش داخل صفاقی mg/kg) 4)‌ بر حسب وزن حیوان تزریق و نیم ساعت بعد دوباره میزان فشار خون حیوانها اندازه‌گیری شد. درگروه دیگر فشار خون طبیعی به روش فوق بررسی شد و فشار خون بعد از تزریق آبغوره در آنها اندازه‌گیری گردید. نتایج بدست آمده از تاثیر آبغوره بر فشار خون نشان داد كه فشار خون موشها از 67/146 به 42/96 كاهش یافت. تجزیه و تحلیل آماری موجود و سازوكار اثر احتمالی آبغوره بر فشار خون در مقاله بحث گردیده است.
واژه‌های كلیدی: عصاره، غوره، فشار خون

 

مقدمه

اثراتی كه برای آبغوره در طب سنتی ذكر گردیده در هیچ مقاله علمی ثبت نگردیده است. در پی جمع‌آوری اطلاعات دربارة گیاه فوق در زمینه اثر آن بر فشار خون اطلاعات كافی در دسترس نبود. بنابراین بر آن شدیم تا اطلاعات كاملتر و دقیق ‌تری را دربارة این خاصیت در اختیار سایر محققان قرار دهیم. غوره میوه نارس درخت انگور L. Vitis Vinifera می‌باشد و در طب سنتی به نام -حصرم- نام برده می‌شود. از نظر طبیعت سرد و قابض است و برای رفع ورم مخاط دهان،‌ نرمی لثه‌ها، جلوگیری از چاقی مفرط‌ مبارزه به كمی ویتامین C ( اسكوربوت) مفید است. به علت دارا بودن پتاسیم، اسید تارتارات برای رماتیسم و سیاتیك بسیار مفید است.
در اكثر كشورها تحقیقات وسیعی بر روی میوه رسیده گیاه (انگور) انجام‌ داده‌اند و خواص ضد تومور، ضدویروس، ضد باكتری و... برای آن قائل هستند، اما اطلاعاتی دربارة غوره در دسترس نیست.

 

مواد و روشها

ابتدا عصاره غوره (آبغوره) از میوه نارس گیاه تهیه گردید و بعد عصاره بدست آمده خشك گردید.
حیوان آزمایشگاهی موش صحرایی نر Rat در محدوده وزنی 200-140 گرم، ترازو، سرنگ انسولین، بشر، آب مقطر، ماده شیمیایی L-NAME1، تیوپنتال سدیم، دستگاه فیزیوگراف،كاف اندازه‌گیری فشارخون حیوان دسیكاتور. تعداد 12 راس موش صحرایی نر تهیه و جداگانه در اتاق حیوانات نگهداری می‌شدند به دو گروه 8 و 4 رأسی تقسیم گردید و به گروه اول هر روز 2 بار در ساعت 8 صبح و 8 شب به مدت 4 روز متوالی با تزریق داخل صفاقی L-NAME با غلظت 185 mol/kg m. 2 به پرفشاری خون مبتلا گردیدند. فشار خون شریانی حیوانها پس از بیهوشی با تیوپنتال سدیم mg/kg) 50) از طریق شریان دمی اندازه‌گیری شد. عصاره آبی غوره تهیه شده در آزمایشگاه (8 هفته پس از گلریزی) به روش داخل صفاقی mg/ml 4 نسبت به وزن حیوان تزریق شد و نیم ساعت بعد دوباره فشار خون حیوانها اندازه‌گیری شد و درگروه دوم تاثیر آبغوره بر موشهای شاهد با فشار خون طبیعی به روش فوق اندازه‌گیری گردید.

 

نتایج و بحث

نتایج بدست آمده از فشار خون حیوانهای مبتلا شده به پر فشاری خون 74/11 - 67/146 mmHg و بعد از ترزیق برابر 9/27 - 42/94 بود (جدول شماره 1) ‌در موشهای سالم میزان فشار خون قبل از تزریق آبغوره برابر با 73/6- 29/94 mmHg و بعد از تزریق آبغوره برابر 32/7 - 71/93 mmHg بوده است.

بحث

آزمون بكار گرفته شده دراین آزمایش Pairedt-test بود كه 05/0 p< به‌عنوان اختلاف معنی‌دار در نظرگرفته شده بود. نتایج مقایسه فشار خون درگروه مبتلا به پر فشاری خون، اختلاف معنی‌دار قبل و بعد از تزریق آبغوره را نشان داد (0001/0 P<، در حالی كه در موشهای سالم در فشار خون قبل و بعد از تزریق آبغوره اختلاف معنی‌دار بوجود نیامد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد، كه آبغوره فشار خون را در حیواهای مبتلا به پرفشاری خون كاهش می‌دهد در حالی كه بر فشار خون حیوانهای با فشار خون طبیعی اثری ندارد.
در رابطه با سازوكار اثر احتمالی اثر آبغوره با توجه به اینكه حیوانها توسط مهار تولید نیتریك اكساید با تزریق L-NAME به پر فشاری خون مبتلا شده بودند. بنابراین به نظر می‌رسد كه آبغوره مهار تولید نیتریك اكساید را بر طرف و با اتساع عروق موجب كاهش فشارخون گردیده باشد نتیجه دقیق‌تر سازوكار اثر آبغوره بر پر فشاری خون نیاز به بررسی بیشتر دارد.
 

منابع

1-حسین میر حیدر، معارف گیاهی،1377.
2-MARTINDALE The extra pharmacopoeia 31 Edition.
پاورقی
1- L-NAMEمخفف ماده‌ای به نامN-NITRO-L-arginine methylster یك مهار كننده نیتریك اكساید است و با این عمل باعث افزایش تونوسیته عضلات صاف عروق و تنگ شدن شریانها و افزایش فشار خون می‌گردد. نیتریك اكساید NO یك تنظیم كننده فیزیولوژیكی مهم تون عروق و همو دینامیك كلیوی است و بعد ازمهار نیتریك اكساید سنتتاز (NOS) مقاومت عروقی و فشار خون افزایش می‌یابد.
2- غلظت mol/kg برای هر بار استفاده در تمام موشها mol 1 mg 269700 مقدار mg 82/84 در هر بار تزریق در ml 5 آب حل می‌گردد.0003145/0 82/84 = X


Study of extract fruit Vitis vinifera L. on Hypertention in rats.
Kayvan Razaghi*. B.Heshmatian, Iraj Salehi

Abstract
In this study effects of extract Vitis vinifera L. on hypertention on rat. In this regard, 2 groups of rats was selected with weight ranges from 140-200 g and tested for 4 days. To the first group 4 including rats, as control, and second group with 8 rats, in first group with L-NAME occasion Hypertention after 4 days with immature fruit Vitis vinifera L.
extract measured tention of rats. The results showed that use of extract deduction tention (146.67-96.42) mm. Hg

keywords: Vitis vinifera, Hypertention, rats

بررسی تاثیر مصرف عصاره اسطو خودوس بر كبد موش صحرایی
كیوان رزاقی 1 .عباس عزی2 .فرش پوررضایی2
1- كارشناس مركز تحقیقات كشاورزی ومنابع طبیعی استان همدان 2- عضو هیات علمی سرم سازی رازی 

خلاصه

در این بررسی ابتدا عصاره آبی از گیاه اسطوخودوس تهیه گردید.سپس 30 رأس موش صحرایی در محدوده وزنی 160-250 گرم انتخاب گردید و به مدت 14 روز عصاره تهیه شده از گیاه با سرنگ و سرسوزن به داخل معده حیوان ها خورانده شد و با گروه شاهد كه فقط آب مقطر خورانده می شد مقایسه به عمل آمد. بعد از مدت 14 روز حیوان ها را كشته بافت كبد را جدا كرده در فرمالین قرار داده شد به روش روتین از بافتها مقاطع میكروسكوپی تهیه شد و با رنگ H&E رنگ آمیزی گردید و زیر میكروسكوپ مقایسه لامهای تهیه شده از بافت شاهد و نمونه ها انجام گرفت و چهار فاكتور التهاب ، ادم ، زخم ، نكروز مورد بررسی قرار گرفت . در ضمن از نمونه خون حیوان ها نیز فاكتورهای SGOT ،SGPT تعیین مقدار گردید. نتیجه حاصل از بررسی میزان SGOT نشان داد كه تمامی موشها SGOT كمتری نسبت به شاهد داشتند و در بررسی SGPT تمامی موشهای نر SGPT كمتری نسبت به شاهد داشتند ولی 90% موشهای ماده SGPT بالاتری نسبت به شاهد داشتند..
واژه های کلیدی : موش ، اسطوخودوس ، التهاب .

مقدمه

.اسطوخودوس (نام علمی گیاه stoechas lavandula است) گیاهی چند ساله به شكل بوته كوچك به بلندی نیم تا یك متر پرشاخه ، ساقه چهارگوش برگ دراز ، متقابل وپوشیده از كرك سفید پنبه ای دارای گل وبرگهای معطر است ، طعم آن تلخ است و از نظر خواص بازكننده گرفتگی ها، مقوی بدن ،مفرح ، برای سرفه و ناراحتی سینه مفید است . برای بیماریهای كبد ، طحال مجاری ادراری مفید است . مقدار خوراك آن 5گرم بصورت دم كرده است .

مواد و روشها

تعداد 12رأس موش صحرایی نر وماده تهیه وجداگانه در اتاق حیوانات نگهداری می كردیم سپس آنها را به دو گروه تقسیم نموده ،گروه اول شاهد كه به آنها آب مقطر می خوراندیم ،گروه دوم ،مصرف كنندگان عصاره اسطوخودوس همزمان از گیاه عصاره آبی تهیه كرده وسپس با توجه به وزن حیوان محلول از عصاره تهیه كرده وتوسط سرنگ وسرسوزن كج به داخل معده حیوان خورانده می شود دوز استفاده شده از عصاره برای موش 250 گرمی 001/0 میلی گرم گردید و باتهیه محلول كه در هر میلی لیتر آن001/0 میلی گرم از عصاره باشد 1 میلی لیتر به هر موش خورانده شد. در مورد موشهایی كه وزن آنها از 250 گرم كمتر بود به نسبت وزن میزان خوراندن محلول كمتر می شد . تعیین میزان SGOT و SGPT بر اساس واحد بین المللی برلیتر توسط سازمان FAO اندازه گیری گردیده و به عنوان استاندارد شاهد در نظر گرفته می شود كه مقدار آن 234L/IU برای SGOT ومقدار L/IU برای SGPT تعیین شده است.قبل از آنكه موشها جهت نمونه برداری كبد كشته شوند نمونه خون ازآنها تهیه وبه آزمایشگاه فرستاده شد تا میزان SGPTوSGOT آنها اندازه گیری گردد و سپس موشها كشته شده و بافت كبد آنها جدا گردید ودر فرمالین 10% قرارداده شدودر آزمایشگاه بافت شناسی مقاطع میكروسكوپی تهیه گردید ورنگ آمیزی H&E انجام شد كه ضایعات احتمالی را بتوان راحت تر تشخیص داد . چهار فاكتور التهاب ،ادم ،زخم ونكروز جهت تفاوت هرلام مورد بررسی قرار گرفت .

نتایج و بحث

نتایج بدست آمده از نمونه خونی حیوانهانشان میدهد که SGOT بدست آمده جهت موشهای نر شاهد 6/216 L/IU ودر موشهای ماده شاهد 211 L/IU بود. در مورد SGPT در موشهای نر وماده شاهد مقدار 56 L/IU بود. در مصرف كنندگان اسطوخودوس میزان SGOT 8/150 L/IU و SGPT اندازه گیری شده 5/68 L/IU بود.بافت كبد موشهای صحرایی شاهد به طور جزیی التهابی را نشان می داد كه در مقایسه با نمونه شاهد بین المللی عكس شماره 5و6 قابل توجه است .اما در هیچكدام از نمونه های نر وماده مصرف كنندگان عصاره اسطوخودوس چهار فاكتور مورد بررسی التهاب ادم زخم نكروز كه ممكن است در اثر مصرف عصاره گیاه یا داروهای دیگر و حتی سموم دیده شود مشاهده نگردید.عكسهای شماره1و2 مقاطع میكروسكوپی كبد موشهای صحرایی شاهد بین المللی و عكسهای شماره 3و4مقاطع میكروسكوپی كبد موشهای صحرایی نمونه با مصرف عصاره گیاه است.

نتایج بدست آمده از تحقیق بر روی فاكتورهای خونی بخصوص ترانس آمیناز SGOT بر روی موشهای صحرایی نر نرمال (RAT ) 212 L /IU و ترانس آمیناز SGpT 5/56 L/IU را نشان داده است كه با نتایج بدست آمده مطابقت دارد.

منابع

1- FAO Nutrition meeting Report series No.48A WHO,Food 70.39.


Microscopic study of the histological effects of lavandula officinalis extract on liver and designate hemofactors SGOT, SGPT of rat.
Razzaghi Kayvan *, Aezy Abbas , Farshpoor Rezaee.

Abstract
To recognize adverse effect of lavandula officinalis L.comsumption in human being , this experiment was carrid out. In this regard 3 groups of rats was selected with weight ranges from 160-250 g and tested for 14 days. To the first group, as control, was just giren-distilled water, to the second group was given lavandula officinalis L. extract. After a period of 14 days, different parts of liver were studied microscopically, to determine if there is any ulcer, inflammation, edema or necrosis. Further more, designate hem factors SGOT, SGPT, were sampled. The result showed that: maximum percentage of SGPT observed in male rats. SGOT in rats feeded with herbs, was less than to those of control rats natural Resource.
Keywords: Lavandula Officinalis extract , rat

ارزیابی اثرات ضد میكروبی عصاره 3 گیاه دارویی بر سالمونلا تیفی موریوم
(فاز آمایشگاهی)
محمد دخیلی1 - احمد خاوری1- تقی زهرایی صالحی2 مهدی برازنده3
مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان قم 2-دانشكده دامپزشكی دانشگاه تهران3-موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
 

خلاصه :

اسانس گیاهان آویش شیرازی multiflora zataria ، پونه معطر mentha pulagium ، مرز نجوش origanum vulgare ، راز یانه foeniculum vulgare با روش تقطیر با بخار آب استخراج و تاثیر آنها بر روی باكتری sallmonella typhimurium در invitro به طریق دیسك كاغذی و تعیین MIC به روشserial dilution در برابر سوسپانسیون های میكروبی و رقت های مختلف اسانس مورد بررسی قرار گرفت و فعالیت بسیار خوب باكتری كشی آنها با آنتی بیوتیك های enrofloxacin ، erythromycin ، chloramphenicol ، oxytetracycline ، flumequine مقایسه گردید .
نتایج نشان داد كه فعالیت اسانس آویش شیرازی در مقابل S.typhimarum در مقایسه با سه آنتی بیوتیك فلومكوئین ، اكسی تتراسایكلین ، اریترومایسین بسیار شدیدتر است و فعالیت اسانس پونه معطر نیز از دو آنتی بیوتیك اكسی تتراسایكلین و اریترومایسین شدید تر است آنالیزآماری نشان می د هد بیشترین اثرمربوط یه آویشن --رازیانه آویشن--مرزنجوش آویشن بوده است كه در سطح P<0.001 نسبت به سایر گروه ها دارای اختلاف معنی داری بوده اند.
واژه های كلیدی : آویش شیرازی ، پونه معطر ، مرز نجوش ، سالمونلاتیفی موریوم ، اسانس

 

مقدمه :

سالمونلاتیفی موریوم یكی از زیر گونه های انتریكا از خانواده آنتروباكتریاسه است و در بین باكتریهای بیماریزا از شیوع میزبانی زیادی برخوردار است و به طور مكرر در گونه های حیوانی از جمله گاو و گوسفند ، بز ، طیور ایجاد بیماری می كند . همچنین عامل اصلی مسمویت غذایی انتروكولیت ، سپتی سمی و تب روده ای در انسان است. مقاومتهای آنتی بیوتیكی تهدید جدی برای سلامتی انسان به ویژه با ایمنی ضعیف و دامپروری كشور بوده و لذا نیاز برای یافتن مواد ضد میكروبی ارزان وموثر را ایجاب می كند . به منظور ارزیابی تاثیرات ضد باكتریایی اسانس و عصاره گیاهان شیرین بیان ، آویشن ، پونه ، همیشه بهار ، مرزنجوش ، رازیانه كه به طور سنتی در ایران استفاده می شوند و مقایسه اثر تركیبی و اثر مفرد هر یك از گیاهان و مقایسه اثر ضد میكروبی این گیاهان با آنتی بیوتیكهای رایج بر سالمونلاتیفی موریوم تحقییق حاضر طراحی شد
مواد و روشها :
گیاهان مورد استفاده در شرایط سایه ، خشك و سپس در آسیاب برقی پودر شدو جهت تهیه اسانس 50 گرم از برگهای خشك و پودر شده آن ها ر ا همراه با 700 میلی لیترآبمقطر در یك بالن ریخته و به مدت 3 ساعت در دستگاه كلونجر وبا سرعت تقطیر یك میلی لیتر در دقیقه اسانس گیری شدو تركیبات اسانس گیاه توسط دستگاه كروماتوگرافی گازی ( Gc/Ms ) شناسایی گردیدمیكروارگانیسمی كه در این پژوهش مورد مطالعه قرار گرفت عبارت بود از : Salmollella Typhimurium RITCC NO 2461 برای مطالعه اثر ضد میكروبی از دو روش انتشار ( iffusion test ) و رقت ( Dilution test‌) استفاده شد كه ازمیان روشهای انتشار از روش دیسك پلیت ، انتشار دیسك ( Disk diffusion ) و از میان روشهای رقت ، روش رقت لوله ای استفاده شد . برای تعین حداقل غلظت بازدارندگی یا MIC ‌ و حداقل غلظت كشندگی MBC از روش رقت لوله ای استفاده شد . جهت تعیین حساسیت میكروبی رقت یك دوم لوله شماره یك مكفارلند انتخاب و كدورت حاوی لوله كشت میكروب با آن مقایسه شد تا غلظت میكروبی ( Cell density ) معادل 108-5/1 حاصل گردد (3)
 

نتایج و بحث:

از میان اسانس های تاثیر داده شده بر سالمونلاتیفی موریوم اسانس آویشن و تركیبات اساتسی حاوی آویشن+رازیانه و آویشن+مرزنجوش بیشترین اثر را نشان دادند و از این لحاظ نسبت به سایر اسانسها دارای اختلاف معنی داری بودند((p<0.001 . پس از این گروهها مرزنجوش و آویشن+ پونه معطر تاثیر قابل توجهی را نشان دادو میزان تاثیر آنها بطور معنی داری از اسانسهای رازیانه و پونه معطر بیشتر بود(p<0.001) .

d (عددی كه باحروف غیر مشترك نشان داده شده است دارای اختلاف معنی داری هستند . P<0.5 mean-SEM
نتایج به دست آمده از آزمون های MIC و MBC ‌ اسانس این گیاهان نشانگر این است كه اسانس گیاه آویشن دارای اثر ضد میكروبی به مراتب قوی تری نسبت به سایر اسانس ها می باشد به طوریكه در غلظت 3/0 % از رشد سالمونلاتیفی موریوم ممانعت می كند نتایج این پژوهش با نتایج مطالعه Basti - مطابقت دارد ( 4 ) . اسانس گیاه پونه معطر در غلظت 5/0% از رشد سالمونلاتیفی موریوم ممانعت كرده است ، مطالعات بنیادین و همكاران نیز بیانگر این بود كه غلظت ppm‌5 از اسانس پونه معطر از رشد E.Coil ‌ ممانعت كرده است ( 1 ) اسانس دو گیاه آویش شیرازی و مرزنجوش در سه تركیب Terpine γ-- Thymol‌ و Carvacrol‌ مشترك بودند و بیشترین تركیب این دو گیاه را تشكیل می دهد و تركیب penin ‌ α - بین آویشن شیرازی و پونه معطر مشترك بود و بیشترین تركیب گیاه پونه معطر را poulegone‌ ، Limonene‌، penin‌ α- تشكیل می دهد و آلفا پنین بین دو گیاه و پونه معطر تركیب مشترك است نتایج آنالیزآماری نشان می د هد بیشترین اثرمربوط یه آویشن --رازیانه آویشن--مرزنجوش آویشن بوده است كه در سطح P<0.001 نسبت به سایرگروه هادارای اختلاف معنی داری بودهاند
 

منابع

بنیادین م ,ك. گیتی ( 1382 ) - استفاده از عصاره برخی گیاهان سنتی... ، پایان نامه دكتری تخصصی بهداشت مواد غذایی
Ahmad I beg Az 2001 Antimicrobial and ... journal of Ethnopharmacology 74 ( 2)- 113 - 23
Baron E.J،S..M finedgol 1990،Dignostic Microbiology mosby com. Philadelphia
Basti AA ،V Raavilar v 2003 effect of zataria multiflora boiss Essential oil on probability of growth inhibition of salmonella typhimurium in a brain heart infusion broth



Evaluation of antimicrobial effects of 3 medicinal plant exract against Salmonella typhimurium (Invitro)
Mohammad Dakhil Alireza Khavari moghadam,Taghi Zahraei,Mehdy Barazandeh

Abstract
Chemical composition and antimicrobial effects on Salmonella typhimurum of essential oils from Zataria multiflora ، Mentha pulegium، Origanum vulgare ، Foeniculum vulgare were studied, by disck diffusion method ، minimal inhibitory concentration )MIC) and minimal bactericidal concentration (MBC).The essential oils were bactericidial aganst on S.typhimurum . Chemical composition of the essential oils were analyzed by gas chromatography and spectrometry ) GC and GC/MS ( . In this study the results of the essential oils was compared with a few antibiotics Evalation of data were done with instat software with ANOVA.the results showed Z.mutiflora is more effective than anather group (P<0.001).
Keywords: Essential oil , salmonella , medicinal plants

مطالعه اثر ضد قارچی اسانس گیاه آویشن گونه (Thymus daenesis)
بر روی دو سویه از قارچ آسپرژیلوس
و استفاده از خاصیت ضد قارچی این گیاه در صنعت شترمرغ

مهدی دبیرسیاقی , احمد رضامحمدی
1 -دامپزشک, 2-عضو هیأت علمی مرکزتحقیقات جهاد کشاورزی استان تهران
تهران-خیابان طالقانی-نرسیده به سه راه طالقانی -ساختمان شماره2 جهاد کشاورزی استان تهران -واحد پزوهش

 

خلاصه

گیاه آویشن گیاهی است از تیره نعناع. این گیاه به صورت درختچه ای کوتاه و پر شاخه می باشد. شاخه های آن علفی و پوشیده از برگهای متقابل و نازک می باشد. ازگذشته های دور در طب انسانی و حیوانی از این گیاه در درمان بسیاری از بیماریها استفاده می شده است. از جمله در درمان سرفه، به عنوان خلط آور، ضد نفخ، ضد میکروب، ضد قارچ، ضد اسپاسم و دهان شویه(1). همچنین مصریان قدیم جهت مومیایی نمودن و جلوگیری از فعالیت باکتریها و قارچها بر روی اجساد از عصاره این گیاه بهره می‌جسته‌اند. حال با توجه به خاصیت ضد قارچی این گیاه و شیوع بیماری آسپرژیلوز (Aspergillusis) در بین جوجه شتر مرغ های مزارع مولد در این مقاله ابتدا به بررسی خاصیت ضد قارچی گیاه آویشن گونه (Thymus daenesis) که بومی ایران نیز می‌باشد در شرایط آزمایشگاهی (Invitro ) پرداخته شده همچنین در مرحله دوم پیشنهاد استفاده از این گیاه جهت پیشگیری و مبارزه با این بیماری در جوجه شترمرغ مطرح شده که در حال حاضر در دست تحقیق می باشد و نتایج آن به تفصیل در مقالات بعدی ارائه خواهد شد.

واژه های كلیدی : آویشن، ضدقارچ، شترمرغ

 

مواد تشکیل دهنده

اندام هوایی گیاه دارای تانن - ساپونین و اسانس می باشد. میزان اسانسی که از این گیاه جدا شده بین 45/0 تا 44/1 درصد گزارش شده است. ترکیبهای اسانس این گیاه شامل سایمن (Cymene)، 8-1 سینئول (Cineoie)، ترپینولن (Terpinolene)، تیمول (Thymol)، کارواکرول (Corracrol)، بتاکاریوفیلن (B- carophllene) و بتا بیسابولن (B-Bisabolene) می باشد. که درصد وجود کارواکرول و تیمول بیش از سایر موارد است (2).
 

موارد و روشها

این تحقیق بر روی دو سویه از قارچ آسپرژیلوس شامل آسپرژیلوس فلاووس (Aspergillus flavas) و آسپرژیلوس فومیگاتوس (Aspergillus fumigatus) انجام شده است. بعد از تهیه تائید سویه قارچ در ابتدا هر دو سویه قارچ در محیط سیلیکاژل کشت داده شده و بعد به محیط CAM(corm meal agar) انتقال داده شدند. بعد از مرحله کشت کنید های قارچ از کشت هفت روزه قارچ استخراج شده و سپس به وسیله محلول آبی استریل Tween 80 خالص سازی کیندها انجام شد. این سوسپانسیون به گونه‌ای تهیه شد تا میزان کیندهای موجود در هر میلی لیتر سوسپانسیون در حدود 106 کیندی باشد. (با استفاده از لام هماسیومتر) باید متذکر شد که در این آزمایش در محلول از کیندی‌ها تهیه شد یکی برای A.flavas و دیگری برای A.fumigatus.
سپس برای مطالعه اثر ضد قارچی اسانس گیاه، اسانس گیاه به نسبت 1به 9 در محلول آب و آگار 1%به صورت امولوسیون تهیه شد که این امولسیون به عنوان محلول استاندارد (stock) در نظرگرفته شد. بعد از انجام این مراحل غلظت‌های 200 تا 2500 ppm از محلول استاندارد تهیه شد و در پتری دیش ریخته شد و بعد از سفت شدن آگار در پتری دیش محلولهای حاوی کیندی هر کدام به میزان -l 5 در وسط این پتریها قرار داده شد. برای هر غلظت از محلول استوک 5 عدد محیط در نظر گرفته شد و این محیط‌ها به مدت 14 روز در دمای 23 درجه سانتیگراد نگهداری شدند. این 14 روز شامل زمانی می باشد که میسلیومهای قارچ پلیت کنترل به لبه های پلیت رسیده بودند. بعد از 14 روز و اتمام آزمایش و بررسی محیط‌های کشت نتایج زیر حاصل شد :
این اسانس در غلظت‌های 1000-600-500-300-200 ppm بیشترین اثر ضدقارچی را از خود نشان داده، به طوری که بر روی هر دو سویه مورد آزمایش آسپرژیلوس (فلاووس و فومیگاتوس) اثر بازدارندگی بسیار خوبی ازخود نشان داد. این اثر بازدارندگی به وسیله اندازه گیری رشد محوری قارچ در محیط کشت بدست آمد، به طوری که میزان رشد قارچ در جدول زیر آورده شده است.
 

به طور کلی اسانس این گیاه به میزان 81- 70% از رشد این دو سویه قارچ جلوگیری نموده، به شکلی که اثر ضد قارچی این اسانس در غلظت ppm 600 به حداکثر میزان خود رسید. براساس تحقیقات انجام شده در مطالعات گذشته اثر بازدارندگی و ضد قارچی اسانس این گیاه به وجود ترکیبهای فنلی (تیمول و کارواکرول) و همچنین او 8 سینئول نسبت داده شد.
 

پیشنهاد

استفاده از این اسانس د رکنترل ، پیشگیری و درمان بیماری آسپرژیلوس در جوجه شتر مرغ‌ها در مزارع مولد.
با توجه به بومی بودن این گیاه در کشور وجود آن در استانهای اردبیل، تهران، اصفهان، چهارمحال بختیاری، زنجان، کردستان، آذربایجان، همدان، فارس، یزد، قزوین و لرستان و اثر ضد قارچی قوی آن اهمیت استفاده از این گیاه در این صنعت که در کشورمان نو پا نیز می‌باشد کاملاٌ واضح است. به همین منظور توصیه می شود از بخور اسانس این گیاه در دستگاههای جوجه کشی شترمرغ به ویژه در دستگاه هچر (Hatcher) که محیط بسیارمساعدی جهت رشد این قارچ می‌باشد سود جست (3). همچنین در صورت تشخیص درگیری جوجه‌ها با این قارچ می توان برای درمان آنها نیز ازاین اسانس استفاده نمود. به طوری که حیوان را در محیطی کوچک و سربسته قرار داد و حیوان را وادار به استنشاق بخور این گیاه در این محیط سربسته کرد (4).
البته برای به کار بسته شدن این پیشنهاد تحقیقاتی در مورد میزان تجویز-دفعات تجویز و میزان دوز اسانس در حال انجام است که در مقالات بعدی اعلام خواهدشد.
 

منابع

1- زمان، ساعد، گیاهان دارویی، 1376، چاپ سوم انتشارات ققنوس صفحه 321
2- کمیته تدوین فارماکوبه گیاهی ایران ، فارماکوبه گیاهی ایران، 1381، چاپ اول، وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، صفحات 50-44
3- Jordan , F.T.W , pattison M. Alexander Dennis , faragher Treror. Pouitry Diseases. Landon , W.B, sounders 2001 5 th ed.
4- Deeming D.C. The astrich. us A.CABI publishing 1999 lthend PP ! 304.
5- Kitajima junichi , Toru ishikawa , Atushl urabe , Mitsuru satoh 2004 , Monoterpenoids and their glycosides from the leaf of thyme. phytochemistry 65 (2004) pp : 3279-3287.
6- Pina - vaz c , Goncalves Rodrigues , pinto E. 2004. Antifungal activity of Thymus oils and their major compaunds. JEADV (2004 )18 pp : 73-78.


Antifungal activity of thymus on Aspergillus and use of this herb in ostrich industry
Mehdi Dabirsiaghi,Ahmad reza mohammadi
Tehran Agricultural and Natural Resources Research Center

Abstract
Thymus daenesis was investigated for their inhibitory effect against the Aspergillus.The agar diffusion method was used to determine the inhibitory effect of Thymus daenesis essence on the Radial growth of the fungus, and dose response was recorded. The EO of Thymus daenesis was effective and prevented conidial germination and growth of fungi on corn meal agar.
Keyword: Essential oil; Thymus daenesis; Aspergillus

خلاصه

در این تحقیق به منظور بررسی اثر سطوح مختلف اسانس گیاه مرزه بر روی عملكرد مرغان گوشتی از چهار تیمار شامل تیمارهای شاهد، 100‍‍‍، 200 و 300 میلی گرم در كیلوگرم اسانس مرزه، هر یك با سه تكرار و در قالب طرح كاملا تصادفی استفاده گردید.ركوردگیری وزن بدن و میزان مصرف غذا در روزهای 24، 31، 46، 52 و 60 روزه گی انجام شد.از دادهای فوق ضریب تبدیل غذایی محاسبه و پس از تنظیم توسط نرم افزارSAS تجزیه و تحلیل شد.نتایج نشان داد كه مصرف اسانس گیاه مرزه در سطح mg/kg 100 در زمانی كه سرعت رشد طیور بالاست (46-31 روزه گی) تفاوت معنی‌داری (P< 0.5) با تیمار شاهد دارد و ضریب تبدیل را كاهش می‌دهد .در زمان انتهای دوره پرورش (60-52 روزه گی) مصرف اسانس مرزه باعث افزایش ضریب تبدیل می‌گردد.

واژه های كلیدی :عصاره مرزه، مرغ گوشتی

 

مقدمه

با افزایش روبه رشد جمعیت انسان، نیاز بشر به مواد غذایی و پروتئینی نیز افزوده شد. یكی از روشهای تامین این منابع اصلاح نژاد، بهبود شرایط مدیریتی و پرورشی طیور می‌باشد.در این راستا استفاده از محركهای رشد یكی از راههای افزایش بازدهی و بهره‌وری در صنعت طیور است. ماده‌ای به نام محرك رشد تلقی می‌گردد كه در طیور سالم به مدت طولانی و دز مقادیر كمتر از روز درمانی به غذای آنان افزوده شده و در یكی از شاخصه‌های الف: میزان رشد و ضریب تبدیل ب: میزان مرگ و میـر ج: میزان ابتلا به بیماریها دخالت كرده و موجب بهبود و افزایش سود اقتصادی گردد. یكی از این محركهای رشد با منشا گیاهی، مرزه می‌باشد. در كتب سنتی با نامهای صعتر و آویشن شیرازی نیز نامیده می‌شود و نام علمی آن Satureia hortensis است. مرزه گیاهی علفی یك ساله با برگهای به رنگ سبز خاكستری باریك و دراز . از نظر تركیب شیمیایی در گیاه مرزه اسانسی وجود دارد كه مقدار آن در دوران رویش گیاه در حدود 97 درصد می‌باشد. از این اسانس در ساختن بعضی عطرها و ادكلن‌ها اسـتفاده می‌شود.این اسانس شامل حدود 30 درصد كارواكرول است. در این تحقیق با استفاده از سطوح مختلف اسانس گیاه مرزه اقدام به بررسی اثر آن بر عملكرد جوجه‌های گوشتی به عنوان محرك رشد گردید. ضریب تبدیل عبارت است از مقدار غذایی كه بر حسب كیلوگرم برای تبدیل یك كیلو وزن زنده در طیور مصرف می‌شود. هرچه این ضریب كمتر باشد از نظر اقتصادی بهتر خواهد بود.

 

مواد و روشها

این آزمایش بر روی 156 قطعه جوجه در قالب طرح كاملا تصادفی با چهار تیمار و سه تكرار انجام شد.تیمار‌ها شامل:1- گروه شاهد (كه هیچ گونه داروئی مصرف نكرده است.) 2- گروهی كه سطح mg/kg 100 اسانس مرزه دریافت نموده‌اند. 3- گروه با mg/kg 200 اسانس مرزه 4-گروه با mg/kg 300 اسانس مرزه. اسانس مرزه در این آزمایش از شركت باریج اسانس و با غلظت 5% تهیه شد. جیره غذایی طیور بر اساس استاندارد NRC تهیه و بر پایه ذرت و سویا تنظیم گردید.
برای شروع آزمایش ابتدا جوجه‌ها به‌صورت تصادفی و حدودا یكنواخت از نظر وزن اولیه در پن‌ها توزیع شدند. هر هفته توزیع وزن آنها در شب صورت گرفت و میزان مصرف دان آنها نیز اندازه‌گیری شد. جهت اندازه‌گیری افزایش وزن و ضریب تبدیل غذایی در سنین 24، 31، 46، 52 و 60 روزه گی وزن بدن و میزان مصرف دان ركوردگیری شد. از طریق میزان غذایی مصرفی به میزان اضافه وزن بدن، ضریب تبدیل غذایی محاسبه شد.سپس داده‌ها در برنامه آماری SAS تجزیه و تحلیل گردید.چون داده‌های ضریب تبدیل به صورت نسبت می‌باشند لازم بود ابتدا Arc Sin آنها گرفته شود و بعد تحلیل واریانس صورت پذیرد.برای مقایسه میانگین‌ها نیز از روش دانكن و درسطح 5 درصد استفاده شد.
 

نتایج و بحث

از تجزیه و تحلیل داده‌ها چنین نتیجه‌گیری شد كه از نظر وزن بدن و افزایش وزن و همچنین ضریب تبدیل غذائی در كل دوره تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. اما همان‌طوری كه در جدول شمارة 1 نیز ارائه شده است، تیماری كه در سطح mg/kg 100 اسانس مرزه مصرف نموده است از وضعیت ضریب تبدیل بهتری برخوردار می‌باشد.
اما زمانی كه به‌صورت هفتگی،ضریب تبدیل بررسی شد، نتایج نشان می‌دهد كه در سنین 31 تا 46 روزه گی كه جوجه‌ها دارای سرعت رشد بیشتری می‌باشد، تفاوت معنی داری(P< 0.5) بین تیمار شاهد با سایر تیمارهایی كه از اسانس مرزه استفاده نمودند وجود دارد و تیماری كه mg/kg 100 اسانس دریافت نموده است بهترین ضریب تبدیل را حاصل نمود.از طرفی مقایسه ضریب تبدیل در هفته آخر (53 تا 60 روزه گی) نشان می‌دهد كه نتیجه بر عكس است یعنی گروه شاهد بهترین ضریب تبدیل را نشان داد و گروهی كه بیشترین مصرف اسانس را داشته است نه تنها در آن زمان باعث بهبود ضریب تبدیل نشده است، بلكه مقدار آن را به بالاترین مقدار رسانده است. از این نتایج می‌توان چنین استنباط نمود كه مصرف اسانس مرزه در طیور اولا در سطح mg/kg 100 ثانیا در زمانی كه سرعت رشد بالاست (سنین 31 تا 46 روزه گی) بهترین اثر را در بهبود ضریب تبدیل غذایی دارد.