گیاهان دارویی
وبلاگ من
نویسنـــدگان :
پژمان (468)
موضــــوع ها :
عمومی (95)
گیاهان دارویی (20)
معرفی رشته گیاهان دارویی و معطر (7)
خلاصه ای از خانواده گیاهان دارویی و اثرات آنها (1)
مطالب ارسالی توسط دوستان (22)
گیاهان دارویی و پزشکی (43)
مقالات گیاهان دارویی (280)
آرشیـــو :
آذر 1387 (2)
آبان 1387 (6)
شهریور 1387 (33)
مرداد 1387 (115)
خرداد 1387 (40)
فروردین 1387 (126)
اسفند 1386 (1)
بهمن 1386 (2)
دی 1386 (1)
آذر 1386 (11)
آبان 1386 (16)
مهر 1386 (7)
شهریور 1386 (9)
مرداد 1386 (13)
بهمن 1385 (10)
دی 1385 (2)
آذر 1385 (37)
آبان 1385 (1)
شهریور 1385 (8)
تیر 1385 (1)
لینكدونی :
آرشیو لینكدونی
لینكستان :
جادوی سبز
نارون
کشاورزی
اسرار خوراکیها
کشاورزی خواف
کارشناسی ارشد زراعت
هایسان
پرورش گل و گیاه
داروی طبیعت
گیاه درمانی
مدیریت کشاورزی
گیاهان دارویی و معطر ایران
گیاهان سحر آمیز
شرکت زردبند
.: چهارراه :.
سایت جلال عباسیان ( آکش )
شبكه تحقیقات گیاهان دارویی
گیاه پزشکی و مهندسی کشاورزی
تکنولوژی تولیدات دامی
آموزشگاه کشاورزی سبز ایران
گیاهان دارویی دانشگاه آزاد واحد جویبار
جسنجو :
خبرنامه :
نظر سنجی :
امروز : جمعه 20 دی 1387
بازدید های امروز :
بازدید های دیروز :
كل مطالب :
كل نظرها :
كل بازدید ها :
ایجاد صفحه : - ثانیه
معرفی مواد موثره گیاهان دارویی
سلام
امتحانام تموم شدن وقت کردم اینجا براتون مطلب بیارم. این مطلب در مورد مواد موثره گیاهان دارویی و آشنایی با بعضی از آنها هست : تقسیم بندی کاملی نیست اما خلاصه و مختصرش خالی از لطف نیست.
مواد موثره گیاهان دارویی دو نوع هستند :
نوع اول مواد حاصل از سوخت و ساز اولیه { اساسأ ساکارید} یا مواد مورد نیاز و حیاتی، که در همه ی گیاهان سبز با عمل فتوسنتز به وجود می آیند.
نوع دوم مواد حاصل ازسوخت و ساز ثانویه که در اثر جذب ازت توسط گیاه تولید می شوند. این تولیدات ظاهرأ اغلب برای گیاه بدون فایده هستند، ولی بر عکس اثرات درمانی آنها قابل توجه است. منظور از این ترکیبات اسانس های روغنی ( یا اسانس طبیعی )، رزین ها و آلکالوئیدهای مختلف نظیر تریاک است.
عمومأ این مواد در حالت طبیعی به طور خالص یافت نمی شوند و به حالت ترکیب با عناصر دیگری همراهند که به صورت مکمل اثرات آنها را تقویت می کنند. با این حال حتی اگرگیاه دارویی فقط یک ماده فعال داشته باشد باز اثر آن روی بدن انسان مفید تر از همان ماده در حالت به دست آمده از سنتز شیمیایی است.
مواد موجود در گروههای اصلی :
1- آلکالوئیدها : ترکیبات پیچیده ی ازت دار بوده و نوع بازی آن ها معمولأ اثرات قوی فیزیولوژیک دارد. ضمنأ آنها اکثرأ سموم گیاهی بسیار موثر و دارای اثرات خاصی نیز هستند.
الکالوئیدها را بر حسب ترکیبات شیمیایی و خصوصأ ساختمان ملکولی آنها در چندین دسته و گروه تقسیم بندی می کنند.
الف) فنیل آلانین : کاپسائیسین در فلفل- کلشیسین در ارکیده
ب ) آلکالوئید ایزوکینولئیک : مرفین، اتیل مرفین، کدئین، پاپاورین ، آلکالوئیدهای ایندولیک : ارگومترین، ارگوتامین از زنگ غلات
ج ) آلکالوئیدهای کینولئیک : شاخه برگدار سداب معمولی
د ) آلکالوئیدهای پیریدیک و پیپریدیک : ریسینین در کرچک - تری گونلین در شنبلیله - کونین(سم خطرناک ) در شوکران کبیر.
ه ) آلکالوئیدهای استروئید : ریشه بنفشه معطر - تاج الملوک (آکونیتین به عنوان مثال )
گلوکوزید ها :
از سوخت و ساز ثانویه ی گیاه حاصل و از دو قسمت تشکیل شده اند.
یک قسمت آن مانند گلوکز محتوی قند و در اکثراوقات غیر فعال است و اثر مناسبی روی حلال بودن گلوکوزید و جذب آن حتی انتقال ان از یک عضو به عضو دیگر دارد. اثر درمانی مربوط به قسمت دوم است که به ان اگلیکن { یا اگلوکن } گفته می شود .بر حسب ترکیبات به انواع زیر تقسیم می شود :
1- تیو گلوکوزیدها : حاوی گوگرد که به طور آلی به آن متصل ( خانواده کلم )
2- گلوکوزیرهای مشتق از اسید سیانیدریک : که از ترکیبات سیانیدریک متصل به یک قند تشکیل می شود. ( با تاثیر آنزیم آنها تجزیه (( اغلب در دهان انسان )) و به اسید سیانیدریک آزاد که یک نوع سم است تبدیل می شود. ) بادام تلخ – گل آقاطی سیاه – آلو و برگ گیلاس
3- گلوکوزیدهای آنتراکینونیک : در اکثر موارد پیگمانهای شفافی هستند که به آسانی مورد اشتباه قرار می گیرند – آنها 6 – 8 ساعت بعد از جذب اثر ملین دارند ( ساقه زیر زمینی ریوند )
4- کاردیوگلوکوزیدها ( گلوکوزیدهای دیژیتال ) : مواد بسیار مهمی هستند و به مقدار کمی فعالیت قلب را تنظیم می کند بر حسب ساختمان شیمیایی آنها را به :
کاردنولیدها : گل انگشتانه – موگه و آدونیس و بوفادینول ها ( ریشه هلبور) تقسیم می کنند .
5- گلوکوزیدهای فنلیک : متعلق به گروه عناصری هستند که اثرات و در بیش تر موارد عطر خاصی نیز دارد. به همین دلیل برخی مواقع آنها را در میان عناصر معطر طبقه بندی می کنند (مشتقات سالیسیلیک موجود در پوست درخت بید، ریش بز، جوانه های صنوبر آربوتین و متیل آربوتین موجود در بوسرول، مورد و خزه ).
ساپونین ها :
در بسیاری از گیاهان دارویی وجود دارند. از نظر علم شیمی به وسیله ی ریشه گلوکوزیدیک (گلوکز،گلکتوز) که متصل به ریشه اگلیکون است مشخص می شوند. خاصیت اصلی فیزیکی آنها کاهش شدید فشار سطحی آب است.
تمام ساپونین ها کف زیادی دارند و از پاک کننده های عالی هستند. انها یک خاصیت دیگر نیزدارند و آن عبارتست از توانایی همولیز کردن گلبولهای قرمز بدین ترتیب است که هموگلوبین موجود در آنها را آزاد می کند و این چیزی است که غیر قابل مصرف بودن برخی از آنها را به علت سمی بودنشان را توجیه می کند.
ساپونین ها مخاط را تحریک می کنند و سبب شل شدن مخاط روده می شوند و همراه با مصرف گیاهی نطیر بنگ سفید – ریشه شیرین بیان و چوبک باعث افزایش ترشحات شش ها و یا به عبارتی خلط آور ( اکسپکتورانت ) می شوند. از آنها به عنوان مسهل و ضد عفونی کننده مجاری ادرار ( برگ درخت زبان گنجشک ، ریشه آنونین خاردار ) نیز استفاده می شود. ریشه معروف جینسینگ که در چین ، کره ، خاوردور و روسیه یافت می شودهم سرشارست از ساپونین .
مواد تلخ :
این مواد تلخ مزه اند و ضمن تحریک اشتها ترشح شیره معده را نبز زیتد می کند. فارماکولوژی این مواد را مواد تلخ موجود در گیاهان ترپنیک می نامند که باعث آزاد سازی آزولن و همچنین گلوکوزیدهایی با ساختمان های مختلف بیوشیمیایی می شوند.
به عنوان مثال اولین گروه شامل عصاره های تلخ افسنتین و باد آورد می شوند.
و گروه دوم که بسیار معمول ترند شامل عصاره گیاهان خانواده جینتیاناسا ، گل گندمیان و غیره می شود .
تانن ها :
این مواد دارای ترکیبات شیمیایی مختلفی هستند، خاصیتی مشترک دارند و آن این است که توانایی انعقاد آلبومین ها، فلزات سنگین و آلکالوئیدها را دارند. آنها در آب محلول هستند و استفاده طبی از آنها اساسأ به خاطر خاصیت قابض بودنشان است. خاصیت انعقاد آلبومین های مخاطی و بافتی ، اثراتی از قبیل کاهش تحریکات و درد و متوقف نمودن خونریزی های کوچک را دارد.
جوشانده و سایر حالات داروهایی که سرشار از تانن هستند، در اکثر مواردبه صورت مصارف خارجی علیه تورم حفره دهانی ، زکام برونشیت ، خونریزی موضعی ، روی سوختگی و ورم حاصل از سرمازدگی ، زخم ، بواسیر و تعرق بیش از حد به کاربرده می شوند.
در مصارف داخلی نیز در موارد زکام معده ای ، اسهال ، عفونت های مثانه و همچنین به عنوان ( آنتی دوت ) پادزهر در هنگام مسمومیت با آلکالوئیدهای گیاهی به کار می روند.
اسید تانیک که از پینه های درخت بلوط ( مازو ) به دست می آید اغلب در داروسازی مورد استفاده بوده و برای تهیه آن از پوست درخت بلوط، برگ گردو، برگ و میوه مورد، برگ تمشک وغیره استفاده می شود.
صدها گیاه دارویی در معرض خطر انقراض قرار دارند
به گزارش پایگاه اینترنتی بی.بی.سی، بیش از ۵۰درصد از داروهای تجویزی از مواد شیمیایی درست میشوند كه ابتدا در گیاهان كشف شدند.
اما گروه "بینالمللی محافظت از باغهای گیاهشناسی" اعلام كرد، بسیاری از این گیاهان به دلیل جمعآوری بیش از حد و قطع درختان جنگلی در معرض خطر قرار دارند.
محققان هشدار دادند كه ممكن است گیاهان معالج بیماریهایی مانند سرطان و "اچ.آی.وی" قبل از آنكه كشف شوند، منقرض شوند.
آنها ۴۰۰گیاه را كه در معرض خطر انقراض قرار دارند معرفی كردند. به گفته آنان نیمی از گونههای ماگنولیا در سراسر جهان در معرض خطر نابودی قرار دارند.
همچنین اعلام كردند كه نیمی از گونههای مانگولیا در سراسر جهان در معرض خطر قرار دارند.
این گیاه شامل ماده شیمیایی "هونوكیول" است كه در طب سنتی چین برای درمان سرطانها و كند كردن شروع بیماری قلبی به كار میرود.
بسیاری از مواد شیمیایی گرفته شده از گیاهانی كه در معرض خطر انقراض قرار دارند، اكنون در آزمایشگاه تولید میشوند.
اما این گزارش افزود، این وضعیت علاوه بر اینكه موفقیتهای آتی را در معرض خطر قرار میدهد، عواقبی نیز در كشورهای در حال توسعه دارد.
بر اساس این گزارش، پنج میلیارد نفر هنوز به طب سنتی پایه گیاهی به عنوان شكل اولیه مراقبت بهداشتی تكیه دارند.
"بلیندا هاوكینز" نویسنده این گزارش نوشت، شاید همیشه از دست دادن گیاهان دارویی جهان در شمار مهمترین مسائل مردم قرار نداشته باشد با اینحال مبالغه نیست كه بگوییم روند سریع كاهش این گونههای گیاهی اگر متوقف نشود، میتواند آینده مراقبتهای بهداشتی را در جهان متزلزل كند.
تاریخچه استفاده از گیاهان دارویی و معطر
این هم یک تاریخچه کامل در مورد گیاهان دارویی که امیدوارم بتونه مورد قبول واقع بشه :
استفاده از گیاهان دارویی به منظور درمان با تاریخ زندگی انسان هم زمان بوده است. انسان در تمام دوران تاریخی چاره ای جز توسل به گیاهان نداشت. اگر چه در نیم قرن گذشته استفاده از داروهای شیمیایی و سنتزی به شدت رواج یافت ولی به سرعت آثار زیان بار آنها بر زندگی آنها سبب گرایش مجدد به گیاهان دارویی گردید، و این نکته که توسل به گیاهان دارویی همواره در طول تاریخ یکی از روشهای موثر درمان بوده است، به خوبی روشن است. تاریخ طب در کشور ما مربوط به دوره آریایی می باشد و اوستا (۶۵۰۰ ق.م) اولین کتابی است که از گیاهان دارویی سخن گفته است. به نقل از اوستا اولین پزشک ایرانی تریته پدر گرشاسب پهلوان بوده است که از کاربرد گیاهان دارویی و عصاره آنها اطلاع داشته و مقام او در طب نظیر مقام ایمهوتپ (۳۵۰۰ ق.م) در مصر باستان، انقلبیوس در یونان و آسکولانیوس در روم(سه رب النوع درمان) بوده است. قدیمی ترین گیاه دارویی در طول تاریخ ” هوم” گیاه مقدس آیین زرتشت بوده است. در کتابهای پهلوی هوم را سرور همه گیاهان و استفاده از آن را باعث عمر جاویدان می داند. تاریخ استفاده دارویی از پیاز و ادویه به ۴۵۰۰ ق.م و به نقل از هردوت استفاده از گیاهان دارویی میرح (Commiphora)، کاسیا (Cinnamomu) سیناموم (Cinnamimum Zylanica) آنیز (Pinpimella anisum) مارجورام (Oroganum margorana) در مومیایی کردن اجساد به ۵۲۰۰ ق.م می رسد. قدیمی ترین کتاب چینی منسوب به شینون (۲۸۰۰ ق.م) ۱۰۰۰ گونه دارویی را شرح داده، ماردوکاپالیدین (۷۱۰ ق.م) ۶۴ گونه دارویی را کشت نموده است، در الواح سومری چگونگی کشت گیاهان را شرح داده، بقراط (۳۷۷ ق.م) کاربرد دارویی ۴۰۰ گونه دارویی را شرح داده است. ظهور دانشمندانی نظیر سقراط، دیوسکورید، رازی، هروی، ابن سینا، ابوریحان بیرونی، جرجانی، خاندان بختیشوع سبب گسترش این علم در جهان گردیدند
گیاهان دارویی رستنیهایی با تاریخچه جالب توجه و ممتاز هستند. علاوه بر قدمت، گستره نفوذ این گیاهان در تاریخ ادیان و ملتها بسیار شایان توجه است بطوریکه در جای جای حوادث مهم تاریخی، سیاسی، اجتماعی و دینی، این گیاهان قرین توجه بوده و یا منجر به بروز حوادث مهمی شده اند. در بوندهشن (دایرةالمعارف زرتشتیها) به اسامی فرشتگان اداره کننده روزهای یک ماه اشاره شده که با نام گیاهان دارویی انطباق دارد، زعفران و نسترن از آن جمله اند. در سوره دهر، آیات پنجم و ششم می خوانیم “نیکوکاران عالم در بهشت شرابی نوشند که طبعش در لطف رنگ وبوی کافور است. در تاریخ اسلام، نام یهود بنی قریظه با حوادث مهم صدر اسلام قرین است. در زبان عربی یکی از نامهای درخت اقاقیا، قریظه است. بنی قریظه نام طایفه ای از یهود بوده که در ابتدا به شغل دباغی اشتغال داشته اند و از این گیاه در فرآوری پوست استفاده می کرده اند. امروزه می دانیم که تاننها گروهی از مواد موثره هستند که در رسوب پروتیین نقش دارند و این اثر باعث خاصیت میکروب کشی، ضد خونریزی و انقباض بافتهای مختلف می شود. بنا براین برای رسوب دادن پروتیین پوست، در دباغی مورد استفاده قرار می گرفته است. از دیگر گیاهان دارویی سس است که در زبان عطاران و منابع طب سنتی به افتیمون معروف است که نام اخیراز صفت گونه ای در نام علمی آن گرفته شده است. از خواص درمانی این گیاه در درمان بیماریهای دماغی استفاده می شود. علاوه بر منابع طبی در متون ادبی هم از این گیاه نام برده شده است. با جستجو و دقت درمنابع دینی، تاریخی و ادبی، اسامی گیاهان دارویی، وجوه تسمیه و حوادث مرتبط با این گیاهان به وفور به چشم می خورد. بنابر این در کنار توجه فزاینده ای که به خواص درمانی این گیاهان می شود لازم است جهت آشنایی بیشتر نسل جوان با این وجوه تسمیه بررسیهای جامع تری انجام گیرد و حلقه های مجزای دانش بشری مربوط به گیاهان دارویی انسجام و اتصال بیشتری پیدا نماید
مهندسی ژنتیک در گیاهان دارویی
گیاهان منبع مهمی از دارو در طی هزارن سال می باشند. حتی امروزه، مرکز سلامت جهانی تخمین زده است که بالاتر از ۸۰درصد از مردم هنوز بر روی درمانهای سنتی مثل استفاده از علف ها تکیه دارند. گیاهان دارویی منابع خیلی مهمی از داروهای حفاظت کننده ی زندگی برای اکثریت جمعیت جهان می باشد. روش های بر پایه ی بیوتکنولوژی برای انتخاب, دستورزی و حفظ ژنوتیپ های بحرانی گیاهان دارویی مهم می باشد. باززایی درون شیشه ای, پتانسیل خیلی قوی را برای تولید گیاهان با کیفیت بالا از لحاظ دارویی دارا می باشد. حفاظت سرمایی یک روش حفاظت در مدت زمان طولانی, در نیتروژن مایع است و فرصتی را برای حفظ گیاهان دارویی در معرض خطر مهیا می کند. تولید درون شیشه ای متابولیت های ثانویه با کشت سوسپانسیون سلولی گیاه در گیاهان دارویی مختلف گزارش شده است. بیوراکتورها یک قدم کلیدی در تولید تجاری متابولیت های ثانویه به وسیله ی بیوتکنولوژی هستند. انتقال ژنتیکی (انتقال ژن) ممکن است یک راه قوی برای افزایش تولید متابولیت های ثانویه ی جدید می باشد. بخصوص به وسیله ی اگروباکتریوم ریزوژینس که باعث القای ریشه های مویین می گردد. روشهای اصلاحی در گیاهان دارویی بطور کلی به دو دسته سنتی (انتخاب توده ای، دورگ گیری و زراعت متابولیتی) و مدرن (تغییر در ساختار ژنتیکی) طبقه بندی می شوند. استفاده از مهندسی ژنتیک متابولیتهای ثانویه شامل ایجاد جهش، انتقال ژن (استفاده از باکتری اگروباکتریوم و تفنگ ژنی)، دستکاری تنظیم کننده های نسخه برداری ژنها و کشتهای درون شیشه ای می باشد که نتیجه این تکنیکها، ایجاد گیاهی ترانس ژنتیک (تراریخته) و پدیده زراعت مولکولی گیاهان دارویی خواهد بود
جهش، فرآیندی است قابل توارث که موجب تغییر دایم مجموع توارثی سلول شده و نهایتا موجودی زنده با ویژگیهای جدید ژنتیکی را بوجود میآورد که به موجود جدید موتان گویند. یکی از عوامل اصلی تکامل در گیاهان جهش یا موتاسیون است. همراه با دورگگیری و بیوتکنولوژی، جهش با ایجاد تنوع مواد اولیه برای گزینش را فراهم میآورد. از جهش در اصلاح نباتات استفاده زیادی شده است و تعداد زیادی واریته جدید از این طریق اصلاح یافتهاند. به عنوان مثال تا سال ۱۹۸۲ تعداد واریتههای موتان معرفی شده به ۳۲۷ موتان رسید که این تعداد در حال حاضر چند برابر شده است. برای ایجاد جهش میتوان از جهشزاهای فیزیکی مثل پرتوهای گاما و ایکس و جهشزاهای شیمیایی مثل اتیل متان سولفونات، دی متیل سولفات و غیره استفاده کرد. در سازمان انرژی اتمی ایران تسهیلات استفاده از اشعه گاما برای اهداف اصلاح نباتات فراهم است. اصلاح گیاهان دارویی در ایران در آغاز راه است. با استفاده از تکنیکهای بهنژادی مثل جهش مصنوعی امکان اصلاح گیاهان دارویی با عملکرد و ماده موثره بالا عملی است. سرعت اصلاح در این روش به ویژه برای گیاهانی که با بذر تکثیر مییابند بیشتر خواهد بود.
گیاهان زینتی
گیاهان زینتی بخشی از کل گیاهان موجود در دنیا هستند که بر اساس سلیقه انسان و دارا بودن خصوصیات ویژه ای از جمله رنگ، شکل اندازه گل، برگ و ساقه جزء گروه گیاهان زینتی قرار داده شده اند. یک گیاه را نمی توان به یک گروه خاصی از گیاهان محدود و منحصر نمود. با توجه به این امر مشاهده می شود که روز به روز تعدادی از گیاهان، از یک گروه به گروه دیگری وارد می شوند و بر تعداد گیاهان مشترک در بین گروه های مختلف افزوده می شود. با افزایش شناخت جنبه های مخاطره آمیز و مسمومیت زا در ارتباط با مصرف بی رویه مصرف داروهای سنتزی، علاقه به استفاده داروهای گیاهی در تمام دنیا رواج پیدا کرده است. بسیاری از گیاهان زینتی که هم اکنون در فضاهای شهری مورد استفاده قرار می گیرند، دارای ارزش دارویی می باشند که با شناخت این گیاهان زینتی چند منظوره و استخراج مواد موثره آنها از این گیاهان حداکثر استفاده می گردد. هم اکنون بالغ از ۳۰۰۰۰۰ گونه گیاه زینتی وجود دارد که بیش از ۱۰۰۰۰ گونه به عنوان گیاهان دارویی شناخته می شوند.. از نمونه های بارز گیاهان مورد نظر می توان به موارد زیر اشاره نمود: زنبق(ریزوم)، گل حسرت(پیاز)، سرخس(ریشه) سنبل الطیب(ریشه)، گل صابونی(برگ و ریشه)، عروسک پشت پرده(میوه)، شاهپسند(برگ)، گل انگشت دانه(برگ)، گل سرخ(میوه)، همیشه بهار(گل و برگ)، گل برف یا موگه(گل، برگ و ساقه های زیر زمینی)، بنفشه معطر و سه رنگ(تمام قسمتهای گیاه)، شب بوی خیری(برگ، دانه و گل)، گل صد تومانی(ریشه)، لادن(برگ،گل و شیره گیاه تازه)، گل ساعت (ریشه، برگ و گل)، سرخار گل(ریه)، مخلصه (سرشاخه های گلدار)، گل مغربی (دانه و گل و اعضای هوایی)، گل محمدی (گلبرگ)، تاج الملوک (دانه وگل)، اسطوخدوس(سرشاخه های گلدار و برگدار)، رزماری (برگ و سرشاخه های گلدار)، صبر زرد (برگ).لازم به ذکر است که این قسمتهای گیاهی در درمان اغلب بیماریهای کلیوی، جلدی،روده ای، تنفسی، قلب و عروق، التیام زخمها و سوختگیها، مواد آرایشی، تسکین اعصاب نقش ایفا می کنند. اطلاع رسانی و ترویج کشت و کار، حمایت صنعت طب سنتی و انجام تحقیقات در جهت افزایش مواد موثره قدم بلندی در استفاده از گیاهان دارویی بوده و باعث می شود، کشاورزان با اطمینان و رضایت خاطر بیشتری به کشت و کار گیاهان مورد نظر بپردازند
By Mohammad Sohrabi: Abstract in Iranian Medicinal Plants Congress 2005 Tehran .
گلسنگها
گلسنگها تنها گیاهان موجود در تبلور گیاهی جهان هستند که آنها را درهیچ یک از رد ه های گیاهی نمی توان طبقه بندی کرد. گلسنگها از یک بخش قارچی( جذب کننده مواد معدنی) و یک بخش تولید کننده غذا (از راه فتوسنتز)، تشکیل می شوند. روابط بیولوژیکی ایجاد شده در گلسنگها (همزیستی) تکامل بسیار موفقی را در ترکیب قارچها و بخش همزیست فتوسنتز کننده آن ایجاد کرده که در نهایت باعث بوجود آمدن نزدیک به ۱۴۰۰۰ گونه از گلسنگها در جهان شده است. گلسنگها در حاصلخیزی خاک، و رشد گیاهان روی آن، ایجاد خاک از سطح صخره سنگهای لخت یا قلوه سنگها تاثیر داشته و از طرفی به عنوان منبع غذایی، مصالح لانه سازی، پناهگاه برای حیوانات ، پرندگان و سایر مهره داران مورد استفاده قرار می گیرند انسان از گلسنگها به عنوان غذا و وسایل تزیینی، صنایع رنگرزی به عنوان دارو، سم، و فیبر و الیاف استفاده می کنند. همچنین گلسنگها در تهیه عطر، ادکلن و تهیه آنتی بیوتیک مورد استفاده قرار می گیرند.با آن که گلسنگ ها از شگفت انگیز ترین و متداول ترین موجودات روی زمین هستند و صرف نظراز پوشش روی درختان، هشت در صد از سطح کره خاکی را اشغال می کنند، به نقش مهم اکولوژیکی آنها توجه نمی شود. گلسنگ ها به دلیل زندگی چند موجود زنده در کنار یکدیگر بیش از گیاهان و جانوران که بصورت انفرادی زندگی می کنند دارای زیبایی می باشند. هر تال گلسنگ نتیجة همزیستی دراز مدت قارچ با جلبک سبز، سبز-آبی و یا ترکیبی از آنها می باشد. گلسنگ ها علاوه بر نقشی که به طور طبیعی در تشکیل خاک، تداوم شبکة غذایی، تاثیر در تراکم پوشش گیاهی و کنترل جمعیت نرم تنان دارند، به لحاظ داشتن انواع هیدرات کربن، پروتیین، آنیوتیک و سایر متابولیت های ثانویه، از زمان نخستین تمدن چینی و مصری تا به امروز، مصارف خوراکی و دارویی نیز دارند. از میان ۱۷۰۰۰ گونه گلسنگ شناخته شده از سراسر دنیا، خواص دارویی تعداد محدودی از آن ها شناسایی شده است. بررسی مجموعه انتشارات گلسنگ های ایران (۲۰۰۴-۱۸۶۰) نشان داد که تاکنون Esculenta Everson Lecanora ساکن زمین های نیمه بیابانی استپ های ناحیه ایرانو-تورانی، Peltigera canina (L.) Willd. و Xanthoria parietina از ایران گزارش شده اند، که به ترتیب دارای مصرف خوراکی، درمان هاری و یرقان می باشند گلسنگها در طب سنتی به عنوان ضد سرفه، ضد بیماریهای ششی مورد استفاده قرار می گیرند. کاربردهای داروسازی مواد گلسنگی توسط دانشمندی بنام Zopf در سال ۱۹۰۶ درکتاب Zopf’s monography مورد استفاده قرار گرفته است.(۱۹۶۶). Subramanian داروهایی از گلسنگها را گزارش کرده است. (۱۹۸۵) Hanssan و Schadler ،(۱۹۸۸) Richardsoon و (۱۹۸۸) Schindler در باره خواص دارویی گلسنگها اطلاعاتی ارایه کرده اند. مطابق آخرین تحقیقات صورت گرفته روی کاربرد های بیولوژیکی گلسنگها و مواد گلسنگی کارهای صورت گرفته را می توان به اشکال زیر تقسیم بندی کرد. فعالیتهای آنتی بیوتیکی، فعالیتهای آنتی توموری و آنتی موتا ژنی ،فعالیتهایی علیه ویروس ایدز، فعالیتهای آلرژنیک ، فعالیتهای بازدارنده رشد گیاهان ، فعالیتهای بازدارنده آنزیمی
طرح كشت و برداشت زعفران در خلخال اجرا شد
طرح كشت و برداشت محصول زعفران از یك مزرعه نمایشی و نمونه در شهرستان خلخال با موفقیت اجرا شد.
مدیر جهاد كشاورزی خلخال روز دوشنبه در این زمینه گفت: كشت این محصول صادراتی در خلخال دارای سابقه ۲۰ساله بوده و با توجه به شرایط جوی خلخال كه بیشترین اختلاف دمای شبانه روز را دارد در منطقه اسدآباد روستای مجره خلخال عملكرد خوبی نشان داده است.
اكبر سلیمیان افزود: در صورت توسعه مزارع كشت شده زعفران در شرایط اقلیمی سرد خلخال ، كشت این محصول میتواند به عنوان یكی از محورهای توسعه كشاورزی این شهرستان مورد توجه مسوولان قرار بگیرد.
وی گفت: در زمان رشد گیاه زعفران در این منطقه كه مهر و آبان ماه است نزولات جوی به اندازه كافی وجود دارد و از طرفی توقف رشد غالب گیاهان زمینه استفاده بهینه از منابع آبی خاكی و عوامل اقلیمی برای كشت گسترده این محصول در اراضی بایر منطقه خصوصا بصورت دیم را فراهم میسازد.
وی افزود: نتایج بدست آمده نشان میدهد با توجه به خصوصیات اقلیمی و تناسب برخی شاخصهای اكولوژیكی و سازگاری ، زعفران خلخال میتواند در زمره خوش رنگترین و خوشبوترین زعفرانهای ایران و جهان قرار گیرد.
شهرستان خلخال با ۱۰۵هزار نفر جمعیت در جنوب استان اردبیل واقع است
طرح " كشت گیاهان دارویی " در خمین اجرا شد
"محمد هاشمی" هدف از اجرای این طرح را بسترسازی و ورشد استعداد زنان روستایی در زمینه زراعت و ترویج فرهنگ استفاده از گیاهان دارویی عنوان كرد.
به گفته وی در سطح یك هكتار از اراضی كشاورزی دیم این شهرستان گیاهان گل گاو زبان، بابونه، بوروگا، خارمریم و مارتیغال توسط زنان روستای دهستان چهارچشمه كشت شده است.
هاشمی اظهارداشت: همچنین نعنای فلفلی نیز در سطح چهار هزار مترمربع نیز توسط زنان كشت شده است.
وی با بیان اینكه این طرح با مشاركت بخش ترویج جهاد كشاورزی وبخش خصوصی اجراشدهاست، افزود: هشت میلیون ریال اعتبار این طرح توسط بخش خصوص و هشت میلیون دیگر ازاعتبارات دولتی تامین شده است.
مسوول ترویج جهاد كشاورزی خمین افزود: بهمنظور اشتغال زنان روستایی طرح پرورش بوقلمو نیز هفته آینده اجرا میشود.
۵۲درصد از جمعیت ۱۱۰هزار نفری خمین كشاورز هستند.
آشنایی بیشتر با گیاهان داروئی
آشنایی بیشتر با گیاهان داروئی:
گیاهان دارویی (Medicinal plants)
تعریف : گیاهان دارویی به گستره وسیعی از گیاهان اطلاق می شود (بوته، درختچه و درخت) كه در درمان بیماریها و یا در پیشگیری ازبروز آن مورد استفاده قرار میگیرد. اكثر این گیاهان در سه گروه عطری، ادویه ای و طبی قرار میگیرند.
گیاهان دارویی برای بشر بسیار مفید می باشد. ایجاد فرهنگ سازی استفاده از گیاهان دارویی در ایران کار بسیار دشواری نیست که امید است با تلاشهای سازمان های ذیربط و دیگر دوستان ( وبلاگ نویسان در این زمینه) انجام گردد.
طبقه بندی از نظر اندام مورد استفاده :
ماده مؤثر گیاهان در قسمتهای مختلف آن گیاه به شرح ذیل وجود دارد :
1- بذر : شنبلیله، آنیسون، سیاه دانه، كرچك، اسفرزه، بالنگو، خار مریم (ماریتیغال)، زیره و ...
2- برگ : گردو، گزنه، مورد، آویشن شیرازی، گل انگشتانه و ...
3- ساقه : بید، رزماری، دارچین، بلوط و ...
4- ریزوم : سنبل الطیب، سورنجان، گزنه، صابونی، نعناع، زردچوبه و ...
5- ریشه : شیرین بیان، گزنه، صابون-رناس ، بابا آدم، كاسنی و ...
6- گل : بابونه، گل محمدی، رازك، گاوزبان، زعفران، ذرت، همیشه بهار، ختمی، پنیرك، بیدمشك و ...
7- سرشاخه گلدار : گل گاوزبان، زوفا، غافث (دوای جگر) ، اسطوخودوس، آویشن برگ باریك و ...
8- میوه : گل ساعتی، زیتون تلخ، زرشك، عناب و ...
9- صمغ : باریجه، آنغوزه، سقز، اوشك(وشاء) ، شیرخشت، ترنجبین (خار شتر) ، كتیرا و غیره و ...
طبقه بندی از نظر سن گیاه و دوره رویش:
1- یكساله : این گیاهان دوره رویشی و زایشی خود را در یك فصل تكمیل می نمایند مانند : زنیان، زیره سبز، بابونه كامومیل، اسفرزه و ...
2- دو ساله : این گیاهان در سال اول رشد رویشی و در سال دوم رشد زایشی می كنند مانند : باباآدم، گل مغربی، جعفری و ...
3- چند ساله : مانند : باد رنجبویه، نعناع، رازیانه، مریم گلی، به لیمو، عناب، زعفران، زیتون، علف چای، آلوئه (صبر زرد)
طبقه بندی از نظر روش تكثیر :
1- گیاهانی كه به طریق بذر تكثیر می شوند مانند شوید، سیاه دانه، گشنیز، بابونه، زیره، شاهی، جعفری، رازیانه، ریحان، گل گاوزبان و ...
2- گیاهانی كه از طریق قلمه، ریزوم و غیره تكثیر می شوند مانند : اسطوخودوس، رزماری، ترخون، نعناع و ...
روشهای مصرف گیاهان دارویی:
گیاهان دارویی عمدتاً به اشكال زیر مصرف می شوند :
جوشانده – قطره – شربت – ژل – پماد – شامپو – عرقیات – افشره – سیگار – قرص – كپسول – آمپول و ..
لطفا در مورد این وبلاگ نظر بدهید. با تشکر
استفده از گیاهان دارویی در روسیه
روس ها اعتقاد زیادی به دارو های گیاهی دارند بطوری که بیشتر تبلیغات دارویی از این مسئله استفاده کرده و چنین نشان می دهند که داروی آنان ریشه گیاهی دارد. این اعتقاد از قدیم الایام در روسیه وجود داشت و حاکمان ثروتمندان با ختصاص بخشی از املاک خود به کشت گیاهان مختلف دارویی ، تامین دارو های مورد نیاز خود و اطرافیان را فراهم می ساختند.
در خال خاضر در مسكو پنج باغ از این نوع وجود دارد. كهنترین آنها در سال 1706 به دستور پتركبیر ساخته شد و در آن، گیاهان دارویی مختلف زیر نظر فرهنگستان پزشكی و جراحی پرورش مییافت و محصولاتش در عطاریهای مسكو به فروش میرسید.
در 1805 این باغ تحویل دانشگاه مسكو گردیدو در سالهای بعد به تدریج با افزوده شدن گیاهان اروپایی، آسیایی، آمریكایی و دیگر نقاط جهان مجموعهای بینظیر در آن گرد آمد. بعد از جنگ جهانی دوم، باغ جنبه گردشگاهی نیز پیدا كرد.
در 5/6 هكتار باغ گیاهی دانشگاه دولتی مسكو بیش از 300 نوع گیاه مختلف دارویی، صنعتی، آرایشی و غیره پرورش مییابد. این باغ در منطقه ودنخا قرار دارد و از طریق ایستگاهی كه به نام همین باغ – باتانیچسكی ساد – موسوم است میتوان به آنجا رسید.
در همین منطقه، باغ گیاهی دیگری نیز وجود دارد كه 360 هكتار مساحت آن است و توسط فرهنگستان علوم روسیه اداره میشود در این باغ بیش از 16 هزار نوع گیاه مختلف از جمله 4100 نوع درخت، بوته و غیره وجود دارد.در سال 1950 باغ بزرگ دیگری در نزدیكی ساختمان اصلی دانشگاه دولتی مسكو ساخته شد كه 33 هكتار مساحت دارد و در آن بیش از 2500 نوع گیاه و درخت دارویی، صنعتی و غیره در آن كشت شده است. غیر از آنچه گفته شد دو باغ گیاهی دیگر نیز وجود دارد كه از آنها نیز استفادههای علمی و پزشكی میشود.
چهار تن گل گاو زبان از مزارع شهرستان املش برداشت شد
چهار تن گل گاو زبان از مزارع شهرستان املش برداشت شد
رییس روابط عمومی جهادكشاورزی گیلان از برداشت چهار تن گل گاوزبان از مزارع طبیعی شهرستان املش خبرداد.
مجید غلامی" افزود: این داروی گیاهی در شش هكتار از مناطق ییلاقی بخش رانكوه املش در فصل بهار میروید. وی ارزش اقتصادی محصول تولید شده را ۲۵۲میلیون ریال عنوان كرد و گفت:
هماكنون هر كیلو گل گاوزبان به قیمت پنج هزار ریال در بازارهای استان عرضه میشود. جوشانده گیاه طبی "گل گاوزبان" در طب سنتی ایران ،چین و هندوستان موارد استفاده فراوانی دارد. در طب گیاهی ایران از گذشتههای دور از جوشانده گل گاوزبان به عنوان نوشیدنی آرامبخش و داردویی مفید برای درمان بیماریهای رماتیسم ،كلیه ،سرماخوردگی ،تپش قلب و اعصاب استفاده میشود. این گیاه در اراضی و دامنههای جنگلی شهرستانهای رودسر، تالش، رودبار املش ، رضوانشهر و آستارا میروید. از سوی دیگر معاون جهاد كشاورزی تالش گفت: امسال از حدود ۵۰هكتار اراضی كوهستانی و مراتع ارتفاعات تالش حدود ۸هزار كیلوگرم گل گاوزبان برداشت شده است. مهندس نجمالدین شفیقی افزود: به طور متوسط از هر هكتار اراضی مستعد این منطقه ۱۵۰كیلوگرم گل گاو زبان برداشت میشود. وی گفت: برای تشویق و گسترش كشت این گیاه دارویی و درمانی ۳هكتار از زمینهای منطقه ییلاقی "ریك" به مزرعه نمایشی برای كشت این گیاه دارویی تبدیل شده است. برای راهاندازی این مزرعه حدود ۱۰میلیون ریال هزینه شده است.
شفیقی گفت: درآمد سالانه كشاورزان تالشی از فروش محصول گل گاوزبان حدود ۲۶۵میلیون ریال میباشد. هماكنون هر كیلو گل گاوزبان خشك شده در تالش از ۳۰هزار تا ۴۰هزار ریال فروش دارد. معاون جهاد كشاورزی تالش گفت: ۸۰درصد محصولات تولید شده به استانهای تهران، اصفهان و شیراز ارسال میشود و بقیه به مصرف اهالی میرسد.
تعیین مناسب ترین روش استحصال روغن های فرار از چهار گیاه دارویی
تعیین مناسب ترین روش استحصال روغن های فرار از چهار گیاه دارویی
محققان پژوهشكده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی موفق به شناسایی مناسب ترین روش استحصال روغن های فرار از چهار گیاه ترخون، شوید، آویشن و نعناع فلفی شدند.
مهندس داراب یزدانی مجری این طرح پژوهشی با اعلام مطلب فوق افزود: هدف اصلی در تولید گیاهان دارویی حفظ مواد موثره است و این در حالی است كه بخش عمده ا یاز محصولات برداشت شده به علت عدم آگاهی از روش های آماده سازی و استحصال از بین می رود.
وی در این باره افزود:همچنین به علت عدم اطلاع از نحوه انجام فرایندهای صحیح پس از برداشت، كیفیت عصاره و اسانس استحصال شده از گیاهان مطلوب نبوده و این عامل هزینه های زیادی به تولیدكنندگان تحمیل می كند كه در همین راستا اجرای طرح پژوهشی مذكور در دستور كار قرار گرفت.
وی افزود: در هر یك از گیاهان مذكور نوع و درصد تركیبات اسانس اندازه گیری شد و با بررسی نتایج مناسبترین روشهای استحصال اسانس با مقادیر بالای ماده موثره تعیین شد.
به گزارش روابط عمومی جهاددانشگاهی این طرح با همكاری آقایان فراز مجاب، شمسعلی رضازاده، امیرحسین جمشیدی و فرهاد خلیلی و خانم سحر شهنازی اجرا شد و نتایج آن به صورت مقاله ای در یازدهمین شماره فصلنامه گیاهان دارویی درج شده است.
بذر و جایگاه آن
بذر مهمترین و اساسیترین بخش گیاه است كه در بازسازی،حفظ و انتقال مواد ژنتیكی گیاه و همچنین مكانیزمهای پراكنش،تكثیر و بقای گیاه در شرایط بسیار سخت نقش اساسی دارد. قسمت اعظم غذای انسان( بیش از 50% انرژی تنها بوسیله غلات به عنوان منبع عمده هیدرات كربن و لگومها به عنوان منبع عمده پروتئین گیاهی)، حیوانات و پرندگان را بذر ها تشكیل می دهند . علاوه بر اینها بذور دارای مصارف متعدد داروئی ، صنعتی و تجاری می باشند. توسعه تمدن بشری با شناخت، جمع آوری و كاشت بذرآغازو همزمان كوچ نشینی به استقرار در مكانهایی كه استعداد كشاورزی داشتند تبدیل شد.
اگرچه روش مطلوب حفاظت گیاهان نگهداری در رویشگاه طبیعی آنها می باشد، ولی بنا بر دلایل متعدد ازجمله تغییرات عوامل اقلیمی،استفاده بی رویه ، چرای دام و همچنین وقوع حوادث طبیعی و مصنوعی، حفظ گیاه در رویشگاه اصلی را بامشكل مواجه می كند. یكی از مفیدترین روشهای حفاظت گیاهان در خارج از محل رویش طبیعی آنها، نگهداری ژرم پلاسم گیاهی در بانك ژن است. این روش به ویژه درمورد گیاهانی كه در معرض خطر انقراض قرار دارند اهمیت بیشتری دارد. بذر ها با توان زنده مانی در دمای انجماد (C ْ 20- ) و نیتروژن مایع (C ْ 196- ) عامل اصلی حفاظت ذخایر ژنتیكی به شمار می روند.
به گواه مدارك موجود، بخش بانك ژن منابع طبیعی از حدود 40 سال قبل فعالیت خود را جهت حفظ ذخایر توارثی كشور (عمدتاً مرتعی) آغاز نمود و تا سال 1377 به عنوان زیر مجموعه بخشهای تحقیقاتی مرتع و ژنتیك و فیزیولوژی فعالیت داشت. با توجه به اهمیت موضوع حفاظت ذخایر خدادادی ملی و وظیفه ای كه در این خصوص مؤسسه بر عهده داشت، مسئولان بیش از پیش به نقش بانك ژن واقف و همّ خود را در توسعه و تقویت آن به كار گرفتند. در این راستا در سال 1377 بانك ژن منابع طبیعی به عنوان بخش تحقیقاتی مستقلی وظیفه جمع آوری،حفاظت،ارزیابی و احیای گیاهان جنگلی،مرتعی و دارویی را به طور گسترده تری به عهده گرفت و چارت تشكیلاتی خود را تهیه و ارائه نمود. گروههای ذیل مورد تصویب قرار گرفته است:
1. گروه جمع آوری و شناسایی بذر
2. گروه ارزیابی و احیاء
3. گروه حفاظت و نگهداری
4. واحد اطلاعات و مدیریت داده ها
1-گروه جمع آوری و شناسایی :
این گروه دارای 3 واحد مستقل می باشد:
- واحد گیاهان جنگلی
- واحد گیاهان مرتعی
- واحد گیاهان دارویی
همكاران گروه جمع آوری و شناسایی بانك ژن همراه با كارشناسان و تكنیسینهای مراكز تحقیقات 28 گانه استانها در فصل مناسب، نسبت به جمع آوری بذور سالم و رسیده موجود در استان طبق دستورالعمل تهیه شده از طریق بخش بانك ژن اقدام (در مورد بذور مرتعی حداقل 8000 بذر از هر اكسشن) و شناسایی اولیه بذور در حد جنس و گونه می نمایند. بذور جمع آوری شده، پس از شماره گذاری، ثبت مشخصات گیاه مادری ، شرایط اكولوژیكی و عوامل ادافیكی محل جمع آوری در شناسنامه های مربوته ، به بخش بانك ژن ارسال می گردند.بدیهی است با تغییر عوامل مذكور نمونه برداری تكرار می شود.
2-گروه ارز یابی و احیاء:
این گروه دارای سه واحد مستقل تحت عناوین ذیل است:
- واحد ژنتیك و اصلاح
- واحد بیوتكنولوژی
- واحد ژرم پلاسم و تكثیربذور
- آزمایشگاه سیتوژنتیك با امكاناتی از جمله میكروسكوپ همراه با سیستم مونیتورینگ و الكتروفورز، ارزیابی بذور موجود دربانك ژن را بر عهده دارد كه شامل ارزیابی مورفولوژیكی و سیتولوژیكی است. در ارزیابی مورفولوژیكی كه به منظور كمك به شناسایی صحیح بذرهای موجود در بانك ژن انجام می شود نمونه های موجود از طریق مشخصات ظاهری مورد بررسی قرار گرفته و ضمن ثبت مشخصات ، اطلس رنگی نیز تهیه می شود. قسمت عمده فعالیت این آزمایشگاه بررسیهای سیتوژنتیكی به منظور تعیین سطح پلوئیدی جهت تعیین مناسبترین امكان تلاقیهای بین گونه ای و بین جنسی به منظور تولید ارقام جدید با توجه به اهداف اصلاحی مورد نظر می باشد. سایر فعالیتهای این آزمایشگاه ، شامل بررسیهای میتوزی، میوزی، banding ، الكتروفورز DNA و پروتئین می باشد. تا كنون 21 جنس از خانواده لگومها(تنها از جنس اسپرس 65 گونه)و در مورد گرامینه ها فقط جنس لولیوم (25 گونه ) مورد بررسی سیتوژنتیكی قرار گرفته است.
- آزمایشگاه بیوتكنولوژی دارای امكانات كشت بافت گیاهی می باشد كه با توجه به وجود ازمایشگاه مجهز موجود در بخش ژنتیك ،از این آزمایشگاه جهت بررسی امكان تكثیر گیاهانی كه بذر آنها به سختی جوانه زده یا مشكل سقط جنین دارند ، همچنین تشخیص سلامت بذر با كشت و شناسایی قارچها و بلاخره بررسی توان تثبیت ازت لگومها با باكتریهای تثبیت كننده ازت و میكوریزا مورد استفاده قرار میگیرد.
- ژرم پلاسمها، مساحتی به وسعت 7 هكتار به منظور ارزیابی احیا در نظر گرفته شده است كه 2 هكتار آن مختص گراسها و لگومها می باشد كه در آن امكان بررسی تلاقیها ی كنترل شده وجود دارد و 5 هكتار مربوط به ارزیابی و احیای سایر گونه های گیاهی است كه در سه سال گذشته نسبت به احیا 1700 گونه اقدام شده است. همچنین احیاء بذرهایی كه قوه نامیه آنها كاهش یافته وگونه های در حال انقراض و نیز گونه هایی كه بذر كم تولید می كنند در اولویت احیا قرار دارند. نقشه های كاشت موجود نشان می دهند كه در مركز البرز از سال 1968 میلادی دارای ژرم پلاسم فعال بوده است.
3-گروه حفاظت و نگهداری:
این گروه شامل 5 واحد به شرح ذیل می باشد:
- واحدتبادلات بذری
- واحدانبارها و سردخانه ها
- واحدبوجاری
- واحد تكنولوژی بذر
- واحدتشخیص سلامتی بذر
در واحد تبادلات، تقاضاهای رسیده جهت دریافت بذر رسیدگی و ثبت می شوند. تقاضاهایی كه بذر مورد درخواست آنها در سرد خانه فعال موجود باشد ارسال خواهد شد. اكثر مراجعات این واحد مراكز تحقیقاتی استانها، بخشهای ستاد مؤسسه،دانشگاه ها و مراكز آموزش عالی جهت انجام پروژه های تحقیقاتی و انجام پایان نامه بوده است. در این راستا طی سالهای 1374 تا پایان 1380 ، نسبت به ارسال 1950 نمونه بذر اقدام شده است.نمونه های وارده به بانك ژن نمونه ها پس از ثبت مجدد و بررسی از نظر كاهش رطوبت ،به واحد بوجاری ارسال وپس از بوجاری كامل نسبت به حذف آلودگیهای احتمالی در واحد سلامتی بذر (طبق چارت تهیه شده) اقدام و جهت آزمونهای لازم به واحد تكنولوژی بذر تحویل می گردد. پس از تكمیل این فرایند، از هر بذر نمونهای در پاكتهای آلومینیومی بسته بندی و به سرد خانه پایه( دمایC ْ18- )منتقل و مازاد آن حهت مبادلات و كارهای تحقیقاتی در سرد خانه فعال (دمایC ْ 5-) نگهداری می شوند. بذرهایی كه تعداد آنها جهت آزمون ها كافی نیست ، بذر هایی كه قوه نامیه آنها كاهش یافته و بذوری كه مفادیرآنها كاهش یافته،حهت احیاء و تكثیر در اختیار گروه ارز یابی و احیاء قرار میگیرند.
در واحد تكنولوژی بذر، كلیه آزمونهای مربوط به بذر از جمله تعیین درصد رطوبت ، وزن هزار دانه، قوه نامیه ، بنیه بذر و…( طبق فرمهایی كه برای هر آزمون در نظر گرفته شده است) انجام می شود. بذوری كه در شرایط عادی مشكل جوانه زنی دارند تحت تأثیر تیمارهای مختلف خواب شكنی (فیزیكی، شیمیایی،فیزیولوژیكی و هورمونی ) قرار می گیرند . نتایج حاصله در شناسنامه بذور در واحد اطلاعات و مدیریت داده ها ، ثبت میشوند.
4-واحد اطلاعات و مدیریت داده ها :
با توجه به اهمیت ثبت و حفظ داده های مربوط به ذخایر توارثی گیاهان، واحد مستقلی به این مهم اختصاص یافته است. بذر ها پس از تكمیل آزمایشهای تكنولوژی بذر روی نمونه بذور و یادداشت اطلاعات، تحویل سرد خانه شده و شناسنامه ها تحویل واحد آمار می گردند. در این واحد كلیه اطلاعات شناسنامه ا ی تحت شماره های خاص ( كه همان كد بذر در بانك ژن است) ثبت می گردند. به منظور ثبت اطلاعات، از نرم افزار ویژه ای استفاده می شود. این نرم افزار علاوه بر توانایی ثبت كلیه اطلاعات شناسنامه ای ، امكان تهیه لیست تنظیم شده از اطلاعات موجود از جمله اسامی علمی خانواده، جنس و گونه، مشخصات جغرافیایی. قوه نامیه ،سال جمع آوری استان و شهر محل جمع آوری و از همه مهمتر نقشه پراكنش گیاه با تعداد گونه و جنس در منطقه و چاپ آنها را دارد.
این واحد تا كنون حدود 15000 نمونه بذر (Accession ) را كه طبق استانداد های بین المللی (I P G R I و ISTA ) از نقاط مختلف كشور جمع آوری و ارسال شده اند را به ثبت رسانده است. آمار موجود در این واحد نشان میدهد كه تا كنون 1950 نمونه بذر مورد تقاضا(مراكز تحقیقات استانها 600 مورد، بخشهای ستاد مؤسسه 250 مورد، دانشگاه ها 400 مورد و همكاران بخش 700 مورد) ارسال و15 مورد تقاضا جهت آزمایشهای تكنولوژی بذر و تعیین قوه نامیه بذور مشكل دار انجام و نسبت به احیاء1800 نمونه اقدام شده است.
به منظور حفظ اطلاعات موجود، فایلهای پشتیبان جداگانه ای نیز تهیه شده است.
نوشته های پیشین ...