مواد تشكیل دهنده اسانس شاخساره قره قاط Vaccinium arctostaphylos L.
شهرام صداقت حور1، عبدالكریم كاشی2، علیرضا طلایی2، شهریار سعیدی مهرورز3 و احمد خلیقی2
1- دكتری علوم باغبانی واحد علوم و تحقیقات تهران و عضو هیات علمی واحد رشت، 2 اساتید گروه باغبانی دانشگاه تهران، 3 استادیار دانشگاه گیلان
رشت- پل تالشان- دانشگاه آزاد اسلامی رشت- دانشكده كشاورزی- گروه باغبانی
 

خلاصه

شاخه‌های گیاه قره‌قاط Vaccinium arctostaphylos از رویشگاه‌ طبیعی آن در ارتفاعات اسالم جمع آوری و پس از تایید نام علمی صحیح آن، به روش تقطیر با آب مورد اسانس گیری قرار گرفت. بازده اسانس در این آزمایش معادل 013/0 درصد بود. تركیبهای تشكیل دهنده روغن اسانسی بدست آمده به وسیله دستگاه گاز كروماتوگراف (GC) و گاز كروماتوگراف متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) مورد شناسایی قرار گرفت. 12 تركیب در اسانس شاخساره قره‌قاط شناسایی شد كه تركیبهای اصلی آن Hexadecanoic acid (27%), Vitispirane(5/6% ) و Beta-Ionone (9/5%) بودند

واژه های كلیدی : قره قاط- اسانس ‌‍

 

مقدمه

قره‌قاط كه در برخی نقاط ایران سیاه‌گیله یا سیاه‌دار و در برخی مناطق قره‌گیله ‌نامیده می‌شود، نام محلی‌ تنها گونه موجود از جنس واكسینیوم یعنی Vaccinium arctostaphylos L در ایران می‌باشد(5). گزارشهایی مبنی بر استفاده از عصاره قره‌قاط برای تهیه ‌داروی Enhansulin جهت درمان و معالجه دیابت استفاده می‌شود. علاوه ‌بر این گفته می‌شود كه از عصاره برگ قره‌قاط جهت تهیه علفكش و حشره‌كشها استفاده می‌شود(8). نیك‌آور(1380)طی آزمایش خود, وجود آنتوسیانینها ازجمله‌ ‌دلفینیدین3-O-‌گلیكوزید, پتونیدین3-O-گلیكوزید و مالویدین3-O-گلیكوزید را در میوه قره‌قاط ثابت كرده است(7). در كشور ما با وجود تنوع آب و هوایی و شرایط‌ مناسب پرورش گیاهان معطر, اسانس‌های استخراج شده از این گیاهان نه تنها می‌توانند نیاز داخلی را رفع كنند, بلكه می‌توانند جایگاه مهمی در صادرات كشور داشته باشند(6).

مواد و روشها

به منظور استخراج اسانس گیاه قره‌قاط, ابتدا شاخ و برگ این گیاه از ارتفاعات اسالم جمع‌آوری و نام علمی صحیح آن مشخص گردید. بعد از خشك كردن شاخ و برگ, مقدار 72 گرم نمونه گیاهی به روش تقطیر با آب و با استفاده از دستگاه كلونجر مورد اسانس‌گیری قرار گرفت. مدت زمان لازم برای اسانس‌گیری این گیاه حدود 4 ساعت بود(2 و 3). اسانس بدست آمده ابتدا به دستگاه گاز كروماتوگراف تزریق و مناسب ترین برنامه ریزی حرارتی ستون برای جداسازی تركیبهای اسانس بدست آمد. سپس اسانس به دستگاه گاز كروماتوگراف با طیف سنج جرمی (GC/MS) نیز تزریق شده و طیف جرمی تركیبهای بدست آمد. شناسایی تركیبهای با استفاده از شاخص بازداری كواتس و بررسی طیف‌های جرمی پیشنهادی كتابخانه رایانه دستگاه GC/MS صورت گرفت.

نتایج و بحث

بازده اسانس برای شاخساره قره قاط در این آزمایش 013/0 درصد بود، در حالی كه نیك آور(1380) بازده اسانس سرشاخه‌های گلدار قره‌قاط برداشت شده از رویشگاه كلاردشت را 2/0 درصد اعلام كرده است(7). از آنجا كه درصد و نوع تركیبهای اسانس در شرایط مختلف از جمله منطقه رویشی, میزان رطوبت, نور و فصول مختلف متغیر است(4)، بنابراین وجود اختلاف در مقدار اسانس و تركیبهای آن در گیاهان دو رویشگاه مختلف كاملا عادی است. با مطالعه طیفهای جرمی حاصل از GC/MS و اعداد كواتس محاسبه شده برای هر تركیب، 12 تركیب با درصد كل 9/53% شناسایی شد(جدول شمارة 1). تركیبهای اصلی اسانس شاخساره قره‌قاط‌شامل ‌اسید ‌هگزادكانوئیك (06/27%), ویتیسپیرن(54/6% ) و بتا- یونن(89/5% ) بود.
در آزمایشی دیگر، تعداد 26 تركیب در اسانس شاخه‌های گلدار قره‌قاط معرفی شده است(7)كه چند تركیب گزارش شده در این آزمایش از جمله Vitispirane و Beta-Ionone با تركیبهای بدست آمده از آزمایش ما یكسان می‌باشد. بتا- یونن كه حدود 6درصد اسانس مورد مطالعه را تشكیل می‌دهد، در عطرسازی، مواد آرایشی و طعم دهنده‌ها كاربرد دارد(10). دلتا-3- كارن در سایر گیاهان از جمله باریجه(1) و شاه‌پسند رسمی نیز گزارش شده است (14). درحالی كه وجود Vitispiraneدرگریپ‌فروت ثابت شده است(13). Hexadecanoic acid كه یك اسید چرب اشباع شده است، یكی از اجزای مهم چربیهای گیاهی است(11 و12). این اسید چرب بیشترین تركیب موجود در بین مواد شناسایی شده است. قره‌قاط‌كه در برخی منابع خارجی (8) با نام بلوبری معرفی شده است، در درمان دیابت قدمت زیادی دارد. در اروپای شرقی چای حاصل از برگهای این گیاه به چای‌چرنیكی معروف بوده وبرای درمان بیماریهای گوارشی و دیابت بكاربرده شده است(9).

منابع

1- امیدبیگی, رضا.1376. رهیافتهای تولید و فراوری گیاهان دارویی. جلد دوم. طراحان نشر.
2- بقالیان، كامبیز و حسنعلی نقدی بادی.1379. گیاهان اسانس دار.ترجمه. نشر اندرز.
3- دادخواه، مهدی.1382. مطالعه و تعیین ساختار مواد گیاه استاكیس در نواحی البرز. پایان نامه كارشناسی ارشد شیمی آلی. دانشگاه گیلان.
4- رضایی, محمدباقر, كامكار جایمند و زیبا جمزاد. 1379. بررسی و مقایسه اسانس پونه سرخ آبادی متعلق به سه منطقه مختلف. پژوهش و سازندگی. شماره 48.
5- صداقت‌ حور، شهرام.1383. بررسی مشخصه‌های گیاهشناسی, شیمیایی و باغبانی قره‌قاط و معرفی آن به عنوان یك ریز میوه و گیاه دارویی جدید ایرانی. رساله دكتری واحد علوم و تحقیقات تهران.
6- میرزا. مهدی, فاطمه سفیدكن و لطیفه احمدی. 1375. اسانسهای طبیعی (استخراج, شناسایی كمی و كیفی, كاربرد). موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع.
7- نیك‌ آور،بهمن.1380. بررسی فارماكوگنوزی و اثرات‌بیولوژیك‌گیاه‌قره‌قاط. رساله دكتری تخصصی (PhD)دانشكده‌داروسازی دانشگاه تهران.
8.Anonymous.2003. Enhansulin, natural diabetes remedy. http://www.enhansulin.com/ifo.htm.
9.Annonymous.2004.Blueberry leaves extract: Diabetes and More. http://www.annieappleessedproject.org.
10.Annonymous.2004.Beta-Ionone. http://www.chemicalland21.com/arokorhi/index.html
11.Annonymous.2004. Palmitic acid. http://www.chemicalland21.com/arokorhi/industrialchem/icmenu01.htm.
12.Annonymous.2004. Palmitic acid. http://www2.lipomics.com/Fatty%20Acids/fatty_acid.htm.
13. Annonymous.2004. Grapefruit(Citrus paradisi).http://www.lal.ufl.edu/rouseff/.
14. Ardakani, M.S., Mosaddegh, M. and Shafaati, A.2003. Volatile constituents from the aerial parts of Verbena officinalis L.(Vervain). Iranian Journal of Pharmaceutical research.2: 39-42.

Essential oils composition of Qare-Qat
(Vaccinium arctostaphylos L.) shoot
1Sedaghathoor.Sh,2Kashi.A.K,2Talaei.A.R,3Saeidi-Mehrvarz. Sh and 2Khalighi.A.
1Department of Horticultural Science, Azad University of Rasht (PhD of Horticulture in science and research unit of AU of Tehran,)2Department of Horticulture, Tehran University,3Department of Biology, Guilan University

Abstract
The shoots of Qare-Qat were collected from one of the natural habitats,i.e, Asalem highlands. Essential oils were extracted by water distillation after scientific name confirmation. The oil yield was 0.01%. The essential oils were analyzed by GC and GC/MS. Twelve compounds were identified that the major volatiles were Hexadecanoic acid (27.0%), Vitispirane (6.5%) and Beta-ionone (5.9(.
Keywords: Vaccinium arctostaphylos, Essential oil, Chemical composition
 

[ دوشنبه 21 مرداد 1387 - 12:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

بررسی میزان تركیبهای اسانس برگ كامل و آسیاب شده گیاه مورخوش (Zhumeria majdae)
محمدامین سلطانی پور
كارشناس ارشد مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان
بندر عباس، بلوار امام، نبش خیابان طلوع، مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان، صندوق پستی: 1577-79145
 

خلاصه

در این بررسی برگ گیاه مورخوش كه در مرحله بعد از گلدهی از منطقه كوه تنگ زاغ استان هرمزگان جمع‌آوری شده بود به صورتهای برگ كامل و برگ آسیاب شده به روش تقطیر با آب اسانس گیری و میزان و تركیبهای اسانس با هم مقایسه شد. بازده اسانس برگ كامل و برگ آسیاب شده به ترتیب 6/7 و 2/11 درصد بدست آمد كه اهمیت آسیاب كردن برگها را نشان می‌دهد. كروماتوگرام نمونه اسانسها نشان داد كه تعداد 23 تركیب در برگ كامل و تعداد 20 تركیب در برگ آسیاب شده وجود دارد. تركیبات مهم و عمده برگها لینالول و كامفور بودند كه بیش از 80 درصد وزن اسانس را تشكیل می‌دادند. سه تركیب ترپینن -4- ال، بتا المن و بتابیزابولن از جمله تركیباتی بودند كه در برگ كامل مشاهده شدند ولی در برگ آسیاب شده شناسایی نشدند.
واژه های کلیدی : مورخوش ، اسانس ، برگ گیاه .

 

مقدمه

اسانسها از دیدگاه شیمیستها مخلوط پیچیده ای از تركیبهایی شامل ترپنها, سزكویی ترپنها, مشتقات اكسیژنه و غیره هستند كه در مجاورت هوا و در حرارت معمولی تبخیر میشوند (5). اسانسها به علت داشتن تركیبات متعدد علاوه بر مصارف دارویی, در صنایع غذایی, بهداشتی و آرایشی نیز كاربرد فراوانی دارند. مورخوش گیاهی پایا، به رنگ سبز متمایل به سفید یا خاكستری، بسیار معطر و به ارتفاع 50 سانتیمتر است. از برگ این گیاه جهت درمان ناراحتیهای گوارشی چون اسهال‌، نفخ‌، دل درد، ترشی معده‌، سوزش معده‌، سرماخوردگی، سردرد، التیام زخم‌، رفع گرمای بدن و بعنوان خنكی استفاده می‌شود (2). صدری (1375) نشان داد كه در برگ آسیاب شده گیاه مورخوش كه به روش تقطیر با بخار آب اسانس گیری شده بود تعداد 30 تركیب شیمیایی وجود دارد و دو ماده لینالول و كامفور بیش از 80 درصد وزن‌ اسانس را تشكیل می‌دهند (3). روستائیان و همكاران (1992) تعداد 30 تركیب شیمیایی در اسانس برگ و گل آسیاب شده گیاه مورخوش كه به روش تقطیر با آب اسانس گیری شده بود شناسایی كرد (7). آیینه چی (1365) تعداد 31 تركیب شیمیایی در اسانس برگ و گل گیاه مورخوش شناسایی كرد (1). عازمی و همكاران (1379) در بررسی تركیبهای اسانس برگ گیاه مورخوش به روش آنالیز جرمی و با استفاده از تكنیكHead space تركیباتی مانند كامفن‌، ساپینن‌، میرسن‌، لیمونن‌ و ترانس بتا اسیمن را از دسته مونوترپن‌ها و نرولیدول را از دسته سزكویی‌ترپن به عنوان مواد اصلی تشكیل دهنده اسانس شناسایی كردند (4). محمدی (1378) نشان داد كه عصاره تام جوشانده آبی و خیسانده الكلی تمام اجزا گیاه مورخوش دارای‌ اثرات ضد دردی و ضد التهابی حاد و مزمن در موش سفید كوچك و بزرگ می‌باشد (6).
 

مواد و روش‌ها

از رویشگاه اصلی گیاه مورخوش در استان هرمزگان )كوه تنگ زاغ) نمونه‌های برگ درمرحله بعد از گلدهی جمع‌آوری ‌گردید. اسانس گیری از برگهای گیاه با روش تقطیر با آب و به مدت سه ساعت انجام گرفت و سپس بازده اسانس اندازه گیری شد. از دستگاه كروماتوگرافی گازی (GC) برای جدا نمودن مواد متشكله و از دستگاه كروماتوگرافی جرمی (GC/MS) برای شناسایی تركیبها استفاده شد.
 

نتایج و بحث

بازده اسانس برگ كامل و برگ آسیاب شده گیاه مورخوش در مرحله گلدهی در منطقه كوه تنگ زاغ به ترتیب 6/7 و 2/11 درصد است. تركیبهای شناسایی شده در اسانس برگ كامل و برگ آسیاب شده به ترتیب 23 و 20 تركیب می‌باشد. لینالول و كامفور بیشترین مقدار اسانس را تشكیل دادند. روستاییان و همكاران (1992) بازده اسانس گیاه مورخوش در مرحله گلدهی را 5/6 درصد، صدری (1375) 4/2 درصد و آیینه چی (1365) 5/4 درصد گزارش نموده اند كه كمتر از نتایج این بررسی (2/11-6/7 درصد) است. روستاییان و همكاران (1992) تعداد تركیبهای شناسایی شده را 30، آیینه چی (1365) تعداد 33، صدری (1375) تعداد 25 تركیب را شناسایی كرده است كه بیشتر از تعداد تركیبهای شناسایی شده در این بررسی است، علت آن می‌تواند نوع نمونه باشد كه برگ همراه با گل اسانس گیری شده است. در این بررسی مقدار دو ماده لینالول و كامفور روی هم 9/86-3/81 درصد وزن اسانس بود كه با نتایج تحقیقهای روستاییان و همكاران (1992) (4/85-9/78 درصد)، صدری (1375) (4/87 درصد) و آیینه چی (1365) (2/81 درصد) مطابقت دارد. لینالول در نمونه‌های روستاییان و همكاران (1992) (3/57-4/42 درصد)، صدری (1375) (5/41 درصد) و آیینه چی (1365) (2/66 درصد) گزارش شده است و با نتایج این بررسی اندكی تفاوت دیده می‌شود. كامفور كه در این بررسی 8/24-8/18 درصد اندازه گیری شد، با گزارشهای روستاییان و همكاران (1992) (43-23 درصد) و صدری (1375) (7/39 درصد) تفاوت نشان می‌دهد. از دیگر تركیبهای مهم لیمونن، كامفن، برنئول، ژرانیول، آلفا پینن، اكتان -3-وان و گاما ترپینن است كه نتایج حاصله با گزارشهای روستاییان و همكاران (1992)، صدری (1375) و آیینه چی (1365) مطابقت دارد. دو تركیب سیس و ترانس لینالول اكسید كه آیینه چی (1365) 4/1 و 5/1 گزارش نموده است بیشتر از مقدار آنها در این بررسی (4/0-0 درصد) است. آلفا ترپینئول (6/0-0 درصد) و ترپینولن (5/0-0 درصد) نیز در گزارش صدری (1375) به ترتیب 5/1 و 15/1 درصد بیان شده است. سایر تركیبات نتایج مشابهی با نتایج این بررسی نشان می‌دهند.
 

منابع

1- آئینه چی, یعقوب. (1365). مفردات پزشكی و گیاهان دارویی ایران, دانشگاه تهران.
2- سلطانی‌پور، محمدامین‌. (1378). جمع‌آوری و شناسایی گیاهان دارویی استان هرمزگان‌، معاونت آموزش و تحقیقات وزارت جهاد سازندگی.
3- صدری‌، حسینعلی‌. (1375). تركیبهای شیمیایی موجود در روغن اسانس گونه دارویی مورخوش‌، پژوهش وسازندگی‌، شماره 31، ص 61-59.
4- عازمی‌، محمدابراهیم‌. (1379). بررسی تركیبات اسانس Zhumeria majdae به روش آنالیز جرمی با استفاده‌ از تكنیك Head space ، اولین همایش بین‌المللی طب سنتی و مفردات پزشكی‌، تهران‌.
5- كوشك آبادی, هوشنگ. (1359). شیمی دارویی ( تركیبات استروئید و ترپنها )، دانشگاه تهران.
6- محمدی‌، مسعود. (1378). بررسی سمیت حاد، اثرات ضد دردی و ضد التهابی عصاره تامZhumeria majdae بر موش‌های سفید كوچك و بزرگ‌، پایان‌نامه دكترای داروسازی‌، دانشكده داروسازی‌، دانشگاه علوم ‌پزشكی مشهد.
7. Rustaiyan, A. ,H. Sigari, A. bamoniri and P. Weyerstahl. (1992). Constituents of the essential oil of Zhumeria majdae Flavour and Fragrance Journal, 7: 273 - 274.


Study on Content and Essential Constituents of intact and powdered leaves of Zhumeria majdae
Mohammad Amin Soltani poor
Bandar abbas , Imam Ave. , Tolue street , Hormozgan Agricultural and Natural Resource Research Center. P.O.Box 79145-1577 , Tel. : (0761) 3331202-5 , Fax: (0761) 3332496

Abstract :
In this investigation content and essential constituents of intact and powdered leaves of Zhumeria majdae collected of Tange zagh mount of Hormozgan province at the after flowering time were compared together. The yield of oils were 7.6 and 11.2. That showed importance of powdered leaves. Essential chromatogram showed 23 compounds in intact leaf and 20 compounds in powdered leaf. Linalool and Camphor were magor compounds with more than 80% essential weights. 3 compounds of Terpinene- 4- o1, Beta Elemene and Beta Bisabulene in powdered leaf weren-t noticed.
Key word : Zhumeria majdae, Essential oil, intact and powdered leaf

[ دوشنبه 21 مرداد 1387 - 12:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

بررسی مقدار تركیبات فنولیك موجود در زیره سیاه و میخك و اثر آنتی‌اكسیدانی آنها در مدل سیستم‌های شیمیایی
فاطمه بامداد1, مهدی كدیور2 و جواد كرامت2
1-دانشجوی دكترا 2- اعضای هیأت علمی گروه علوم وصنایع غذایی, ‏‏دانشگاه صنعتی اصفهان

خلاصه

آنتی‌اكسیدان‌ها تركیباتی هستند كه در مواد غذایی حاوی چربی برای جلوگیری از فساد تغییر رنگ یا تند شدن(rancidity) استفاده می‌شوند، اما امروزه توجه محافل علمی به احتمال سمیت آنتی‌اكسیدان‌های سنتزی معطوف شده و تحقیقات برای جایگزینی آنتی‌اكسیدان‌های طبیعی گسترش بسیار یافته ‌است. در این تحقیق ابتدا مقدار تركیبات فنولیك موجود در عصاره متانولی زیره‌سیاه و میخك تعیین شد و سپس اثر آنتی‌اكسیدانی عصاره‌ها در پنج مدل سیستم شیمیایی بررسی گردید. عصاره‌ها در مدل سیستم‌های بتا‌كاروتن و تیو‌سیانات 82 تا 98 % اثر آنتی‌اكسیدانی نشان دادند. نتایج مدل سیستم‌های DPPH و رادیكال هیدروكسیل نیز حاكی از آن است كه عصاره‌ها توانایی به دام انداختن رادیكال‌های آزاد را دارند. اثر احیا كنندگی عصاره‌ها نیز مشابه اسكوربیك اسید بود.
واژه های کلیدی : زیره سیاه ، میخک ، ترکیبات فنولی
 

مقدمه

اكسیداسیون چربیها یكی از فاكتورهای محدود كننده كیفیت و قابلیت پذیرش مواد غذایی است كه منجر به تغییر رنگ، تولیدطعم و بوی نامطبوع وتركیبات سمی میشود. آنتی اكسیدان‌ها تركیباتی هستند كه برای جلوگیری از فساد تغییر رنگ یا تند شدن(rancidity) استفاده می‌شوند. این تركیبات فرایند اكسید شدن چربیها را متوقف كرده یا به تاخیر می‌اندازند(1). آنتی اكسیدان‌های مورد استفاده در مواد غذایی BHT,BHA,TBHQ و استرهای گالات هستند كه امروزه توجه محافل علمی به احتمال سمیت این تركیبات معطوف شده وتحقیقات برای جایگزینی آنتی‌اكسیدان‌های طبیعی گسترش بسیار یافته است(5). مطالعات اپیدمیولوژیك زیادی اثر ممانعت كنندگی میوه ها وسبزیجات را در برابر خطر بروز سرطان، سكته قلبی و نارسایی عروق كرونر نشان داده‌اند(2). در این بررسی‌ها تركیبات فنولیك گیاهی كه گروه بزرگی از آنتی‌اكسیدان‌های طبیعی هستند, نقش موثر داشته اند. نقش آنتی‌اكسیدان‌ها را در پیشگیری از بیماری‌های مزمن ناشی از ممانعت از صدمات اكسیداتیو به مولكولهای حیاتی مثل DNA وپروتئینها و چربیها میدانند(3).در میان مواد غذایی چای، قهوه، مركبات و ادویه‌ها غنی از تركیبات فنولیك هستند(2,4). زیره‌سیاه(caraway) یكی از گیاهان تیره جعفریان(Umbelliferae) و جنس كاروم(carum) می باشد. دانه زیره به رنگ قهوه ای تیره یا شكلاتی است.بوی آن خوش, قوی و مطبوع و طعم آن تند و سوزاننده است. میخك از غنچه‌های كوچك گیاهی همیشه سبز و گرمسیری از خانواده مورد(Myrtaceae) بدست می‌آید. غنچه‌ها به رنگ قرمز تیره بوده و بسیار معطرند.
 

مواد و روشها

پس از تهیه نمونه‌های ادویه از دو جنس زیره‌سیاه ومیخك(Carum carvi و Eugenia caryophyllata) توسط آسیاب برقی پودر شد. در مرحله استخراج از متانول80% به عنوان حلال به نسبت 1:10 استفاده شد و توسط دستگاه ورتكس همزده شد. سپس مخلوط بدست آمده سانتریفوژ شد(rpm 4800 ,10 دقیقه) و مایع بالای رسوبات جداسازی شد. به رسوبات باقیمانده همان حجم متانول اضافه شده و عملیات استخراج دوباره تكرار شد. مایع شفاف بالای رسوبات پس از دو مرحله استخراج با هم مخلوط گردید و مقدار كل تركیبات فنولیك عصاره به روش فولین- سیوكالتو تعیین شد. سپس جهت بررسی اثر آنتی‌اكسیدانی ادویه‌ها، تركیبات فنولیك را در چند غلظت در مدل‌سیستم‌های بتا‌كاروتن-لینولئات و تیوسیانات و قدرت احیا‌کنندگی و به دام‌انداختن رادیكالهای آزاد هیدروكسیل و DPPH و قدرت احیاكنندگی مورد ارزیابی قرار داده و اثر آنها با یك آنتی‌اكسیدان سنتزی مقایسه گردید.
 

نتایج و بحث

مقدار كل تركیبات فنولیك اندازه‌گیری شده در زیره‌سیاه و میخك به ‌ترتیب 343/0-76/ 13و 915/0-91/243 میلی‌گرم در گرم میباشد. مدل‌ سیستم‌های بتاكاروتن و تیوسیانات به بررسی توانایی عصاره‌ها در به دام‌انداختن رادیكال‌های آزاد می‌پردازند. بتا‌كاروتن به علت داشتن 11 جفت باند دوگانه نسبت به اكسیداسیون بسیار حساس است و به سرعت بیرنگ میشود. هردوعصاره در مدل‌سیستم‌های بتا‌كاروتن و تیو‌سیانات 82 تا 98 % اثر آنتی‌اكسیدانی نشان دادند و با افزایش غلظت تركیبات فنولیك اثر آنتی‌اكسیدانی نیز افزایش یافت. قدرت احیاكنندگی عصاره‌ها در غلظت 100ppm كمتر از اسكوربیك اسید است اما در غلظت50ppm تفاوت معنی داری دیده نشد. رادیكالهای آزاد عامل اكسیداسیون خودبخود چربیهای غیر اشباع هستند و آنتی اكسیدانها با دادن هیدروژن از اثر آنها در مرحله آغازین یا پیشرفت واكنش اتو اكسیداسیون می‌كاهند. در مدل‌سیستم DPPH آنتی‌اكسیدان،با دادن هیدروژن،رادیكال آزاد DPPH را به یك ترکیب پایدار تبدیل می‌كند. میزان بیرنگ شدن محلول واكنش نشاندهنده پتانسیل آنتی‌اكسیدانی عصاره‌هاست. توانایی عصاره‌ها در به دام‌انداختن رادیكال DPPHبیش ازBHTاست. شكل2 اثر عصاره ها را در به دام انداختن رادیكال آزاد هیدروكسیل نشان می دهد. رادیكال هیدروكسیل نیز یك رادیكال آزاد بسیار فعال در سیستمهای بیولوژیك است كه قادر است تقریبا به همه مولكولهای موجود در سلول زنده صدمه واردكند. این رادیكال میتواند به نوكلئوتیدهای DNA متصل شده و باعث شكسته شدن زنجیره DNA وجهش زایی شود. علاوه بر این, رادیكال هیدروكسیل یكی از آغازگران سریع فرایند اكسیداسیون چربیهاست كه میتواند اتم هیدروژن را از اسید چرب اشباع جدا كند.با بررسی این مدل سیستمها میتوان گفت اثر آنتی اكسیدانی عصاره ادویه‌ها مشابه آنتی اكسیدانهای سنتزی بوده و قابلیت جایگزینی را دارد.

منابع

1- Duh, P.D. and Tu, Y.Y. 1999, Antioxidant activity of water extract of Harng jyur (Chrysanthemum morifoliumRamat). Lebensm. -Wiss. u. -Technol. 32:269-277.
2- Kim, M.Y. and Chol, S.W. 2000, Antioxidative flavonoids from garlic (Allium sativum L.) shoot. Food Sci. Biotechnol. 9(4): 199-203.
3- Kumazawa, S. and Taniguchi, M. 2002, Antioxidant activity of polyphenols of carob pods. J. Agric. Food Chem. 50:373-377.
4- Singh, R.P. and Murthy, K.N.C. 2002, Studies in antioxidant activity of pomegranate (Punica granatum) peel and seed extracts in in vitro models. J. Agric. Food Chem. 50:81-86.
5- Schwarz, K. and Bertelsen, G. 2001, Investigation of plant extracts for the protection of processed foods against lipid oxidation. Eur. Food Res. Technol. 212:319-328.


Determination of phenolic compounds in caraway and clove and their antioxidant activity in chemical model systems
Bamdad, F., Kadivar, M. and Keramat, J.
Department of food science and technology, Isfahan University of Technology, Iran.
Abstract
Oxidation of fats and oils during storage can deteriorate sensory and nutritional properties and causes economic losses of these products. Natural antioxidants may play a pivotal role in preventing or slowing the progression of both heart disease and some forms of cancer. Many foods contain phytochemicals that possess antioxidant activity. In this study total phenolic compounds of two spices (caraway and clove) were determined after extraction by 80% methanol. ‏Extracts with different concentration of phenolic compounds were then used in five model systems in order to explore relationships between phenolic content and antioxidant activity. Results indicated great reducing power on potassium ferricyanide model. Both clove and caraway extracts showed 82-98% inhibition on β-carotene and thiocyanate model systems. The scavenging effect of both extracts on DPPH and hydroxyl radicals ranged from 81 to 96%. So, it was concluded that both spice scan prevent free radical form at ion and oraction.
Keywords:Bunium persicum, Dianthus, antioxidants

[ سه شنبه 15 مرداد 1387 - 03:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

توجه :

یک خبر که امیدوارم بتونیم به موقع مقاله های خودمونو آماده کنیم

کنگره بین المللی گیاهان دارویی در گرگان برگزار می شود

گرگان - رییس دانشگاه آزاد اسلامی گرگان گفت: کنگره بین المللی گیاهان دارویی بهار سال 1388 در این دانشگاه برگزار خواهد شد. رضاعلی محسنی روز یکشنبه هدف از برگزاری این کنگره را ترویج فرهنگ تحقیق و پژوهش در زمینه گیاهان دارویی، معرفی آخرین دستاوردهای تحقیقاتی و کاربردی درمورد گیاهان دارویی و طب سنتی و تبادل دستاوردها و تجربیات درباره گیاهان دارویی بیان کرد. وی افزود: ارایه آخرین پژوهش ها و یافته های علمی درمورد گیاهان دارویی و هم اندیشی در راستای بهینه سازی گسترش گیاهان دارویی از دیگر اهداف این کنگره است. براساس اعلام روابط عمومی این دانشگاه، در این کنگره نتایج تحقیقات اعضای هیات علمی و محققان دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی، پژوهشگران و دانشجویان در محورهای مختلف نظیر کاربردهای بالینی گیاهان دارویی، به زراعی و به نژادی، آفات و بیماری ها، اکولوژی، شیمی و بیوشیمی، فیزیولوژی، سیستماتیک و بیوسیستماتیک و بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک و همچنین فارماکولوژی و فارماکوگنوزی، مطالعات بالینی و کاربرد گیاهان دارویی درعلوم پزشکی ارایه و مورد بررسی قرار می گیرد. رییس دانشگاه آزاد اسلامی گرگان برای برگزاری بهتر این کنگره از دانشگاه ها، موسسات تحقیقاتی، شرکتها و سازمان های مرتبط با گیاهان دارویی دعوت کرد تا علاوه بر ارایه مطالبی در محورهای پیشنهادی در صورت تمایل به همکاری و مشارکت در برگزاری این کنگره بین المللی با دبیرخانه کنگره مستقر در حوزه معاونت پژوهشی این دانشگاه تماس بگیرند.

[ سه شنبه 8 مرداد 1387 - 08:07 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

براساس یافته‌های یك دانشجوی كارشناسی ارشد حشره شناسی كشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، اسانس گیاهان زیره سبز و برازمبل دارای اثرات ضدآفت بر برخی از آفات انباری هستند.

فریده عربی، دانش آموخته حشره شناسی كشاورزی دانشگاه تربیت مدرس كه این تحقیقات را با راهنمایی دكتر سعید محرمی پور انجام داده است با اشاره به اینكه حفاظت از محصولات انباری دغدغه اغلب انبارداران می‌باشد، اظهار داشت:‌ تحقیقات برای حفاظت محصولات انباری در برابر حشرات زیان‌آور با استفاده از تركیبات گیاهی حشره‌كش رو به افزایش می‌باشد. در این تحقیق خواص حشره‌كشی اسانس گیاهان دارویی زیره سبز و برازمبل روی حشرات كامل سه گونه از آفات انباری شامل سوسك چهار نقطه‌ای حبوبات، شپشه آرد و شپشه برنج مورد بررسی قرار گرفت. اسانس این گیاهان از بذر زیره سبز و اندام‌های هوائی خشك شده برازمبل به طریق تقطیر با آب، توسط دستگاه كلونجر استخراج شد.

وی با اشاره به مدت زمان تحقیق خود گفت: آزمایشات روی حشرات كامل یك تا هفت روزه سوسك چهار نقطه‌ای حبوبات، شپشه آرد و شپشه برنج در دمای 27 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 65 درصد در شرایط تاریكی با پنج تكرار انجام گرفت. جهت انجام آزمایش LT50 غلظت‌های 32، 161، 322، 483 و 645 میكرولیتر بر لیتر از اسانس گیاهان مورد مطالعه روی سه گونه از آفات انباری مورد برسی قرار گرفت.

عربی در توضیح نتایج حاصل از آزمایشات زیست سنجی گفت: براساس نتایج حاصل از آزمایشات، سوسك چهار نقطه‌ای حبوبات نسبت به اسانس زیره سبز و شپشه آرد نسبت به اسانس برازمبل در مقایسه با دو گونه آفت دیگر حساسیت بیشتری از خود نشان دادند. در آزمایش بررسی دوام سمیت تنفسی اسانس‌های گیاهی مشخص شد اسانس برازمبل دوام بیشتری نسبت به اسانس زیره سبز دارد.

این دانش‌آموخته حشره شناسی در ادامه با اشاره نتایج حاصل از آزمایش اثر دور كنندگی اسانس‌های گیاهی فوق روی حشرات مورد مطالعه تصریح كرد: اسانس‌های گیاهی به طور معنی داری، دارای اثر دور كنندگی بر حشرات مورد مطالعه هستند. در بررسی خاصیت تخم كشی و لاروكشی اسانس‌های گیاهان مورد مطالعه مشخص شد، اسانس زیره سبز سمیت بیشتری نسبت به اسانس برازمبل دارد.

عربی با بیان اینكه نتایج حاصل از اثر اسانس‌ها بر تخم‌ها و لاروهای سنین مختلف نشان داد كه با افزایش سن، میزان مقاومت به هر دو اسانس افزایش یافته است، افزود: در بررسی اثر اسانس‌های گیاهی بر بازدارندگی تخمریزی سوسك چهار نقطه‌ای حبوبات مشاهده شد اثر بازدارندگی اسانس هر دو گونه گیاهی با افزایش غلظت به طور معنی‌دار افزایش پیدا كرده است؛به طوری كه در بالاترین غلظت (5/0 میكرولیتر اسانس در هر گرم بذر) زیره سبز 16/81 در صد و بزامبل 80/64 در صد ممانعت از تخمریزی كرده‌اند.

به گزارش ایسنا، وی در ادامه افزود: در بررسی اثر اسانس‌های گیاهی بر شاخص‌های تغذیه‌ای شیشه آرد مشاهده شد كه اسانس‌های گیاهان مورد مطالعه دارای اثر معنی‌داری بر شاخص‌های تغذیه‌ای این آفت هستند و بیشترین اثر را بر شاخص بازدارندگی تغذیه دارند. بر اساس نتایج حاصل از GC-MS تعداد 15 تركیب شیمیایی در اسانس زیره سبز و 24 تركیب شیمیایی در اسانس برازمبل شناسایی شد.

عربی در پایان تاكید كرد: تركیبات شیمیایی موجود در اسانس‌ها غالبا از گروه منوترپنوئیدها هستند كه می‌توان خاصیت حشره‌كشی اسانس‌های گیاهان مورد مطالعه را به بعضی از آنها نسبت داد

[ سه شنبه 1 مرداد 1387 - 03:07 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

 همدان، مهد کشت گیاهان دارویی

کارشناسان منابع طبیعی و فعالان عرصه تولید و کشت گیاهان دارویی همدان معتقدند که این استان ذخیره گاه ژنتیکی بسیار ارزشمندی برای کشت انواع گیاهان دارویی است. همدان توان بالقوه ای در کشت و تولید گیاهان دارویی داشته و هم اکنون در بیش از چهار هزار هکتار عرصه منابع طبیعی آن، انواع این گیاهان کشت می شود. پیشینه کشت و تولید گیاهان دارویی در ایران به 800سال پیش از میلاد مسیح باز می گردد و بیش از 150گونه گیاهی مختلف نظیر آنقوزه، سنای مکی و زیره، در طب سنتی و گیاهی کاربرد داشته که برخورداری از چنین پیشینه ای در شناسایی و کاربرد گیاهان دارویی از پتانسیل های کشور محسوب می شود. کارشناسان بر این عقیده اند که هر روز استقبال از تولید و استفاده از گیاهان دارویی به جای داروهای شیمیایی در جهان و به نسبت در ایران رو به افزایش بوده و فعالیت بیش از شش هزار عطاری در کشور گواه این ادعا است. هم اکنون 72شرکت نیز در زمینه تولید انواع گیاهان دارویی در کشور فعال هستند و در این میان همدان به عنوان یکی از قطبهای مهم در تولید و کشت این نوع گیاهان در کشور مطرح بوده است. طبق نتایج طرح مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان، هم اکنون 316 گونه گیاه دارویی در این استان شناسایی شده که از این تعداد 159گونه دارای مصارف سنتی است که با افزودن 79گونه گیاه دارویی غیربومی و خارجی شناسایی شده، این رقم به 395گونه می رسد. عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان گفت: از زمان اقامت بوعلی سینا در همدان در راسته بازار حکیم خانه پزشکان سنتی همدان فعالیت می کردند. "حمیدرضا وجدانی"،افزود: برخی از اینها همچون سید خسرو همدانی، از شهرت بالایی بر خوردار بوده و فرزندان او هم در امر تولید گیاهان دارویی هم اکنون فعال هستند. وی اضافه کرد: در همدان گرایش مجدد به استفاده از این نوع گیاهان ایجاد شده است و بیماران بیشتر از داروهای گیاهی استقبال می کنند و اکنون در خیلی از مناطق همدان اقدام به تولید این نوع داروها می شود. از جمله پتانسیلهای موجود در زمینه تولید گیاهان دارویی، ایجاد باغ گیاهان دارویی "بوعلی سینا"، است که 170گونه مختلف از این گیاهان در آن کشت شده است. مدیرکل منابع طبیعی همدان می گوید: همدان ذخیره گاه ژنتیکی برای کشت گیاهان دارویی است. "موسی امیرخانی"، افزود: همدان توان بالقوه و پیشینه بالایی در استفاده از پتانسیلهای موجود در تولید این نوع گیاهان دارد که حضور ابوعلی سینا در همدان به دلیل همین پتانسیلها بوده است. وی ادامه داد: در جای جای 905هزار هکتار عرصه منابع طبیعی همدان انواع گیاهان دارویی کشت و تولید می شود و تاکنون کدوی طبی، نعنا و بادرنجوبه به عنوان برخی اقلام این نوع فرآورده ها در همدان شناسایی شده است. وی از آغاز کشت گیاهان دارویی در سیاهدره و فارسیان نهاوند از پاییز امسال در سطح 340هکتار خبر داد و گفت: پتانسیل موجود در این بخش در همدان در آینده نزدیک بالفعل می شود. در سمینار "بررسی تولید و تجارت گیاهان دارویی" که دوشنبه در سازمان بازرگانی همدان برگزار شد، رئیس شبکه ملی پژوهش و فناوری گیاهان دارویی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: در هر جای کشور که قدم می گذاریم غنی از گیاهان مختلف است و احساس می شود که تمامی اینها دارویی باشند. دکتر "محمد باقر رضایی"، افزود: هم اکنون در کشور ظرفیتهای خوبی در زمینه کشت و تولید گیاهان دارویی وجود دارد اما نبود یک برنامه ریزی مناسب در بهره مندی از این ظرفیتها، دغدغه اصلی فعالان این عرصه ها شده است. وی ادامه داد: همدان جزو استانهایی است که دارای ظرفیت بالایی در این بخشها بوده و در زمان حاضر حدود 400گونه مختلف گیاهان دارویی در این استان شناسایی شده است. وی با اشاره به صادرات 82میلیون و 11هزار دلاری گیاهان دارویی به خارج کشور در سال ، 85افزود: گشنیز، خاکشیر، زیره، انواع صمغها، شیرین بیان، کتیرا، حنا، زعفران، توتون و پنبه از مهمترین اقلام صادراتی در این بخش به حساب می آید. رضایی گفت: باریجه، کتیرا، زعفران، سیاه دانه و زیره، اسانس مورد، رزماری و شیرین بیان برای صادرات دارای مزیتهای نسبی بوده و بابونه، خار مریم، بادرنجوبه، سنبل الطیب در بازار داخلی از اهمیت بالایی برخوردارند. رئیس سازمان بازرگانی همدان نیز گفت: همدان از توانمندی بالایی در کشت و تولید گیاهان دارویی برخوردار است که به عنوان یک استان کوچک اما چابک می تواند در ارتقای صادرات این بخش نقش آفرینی کند. "فیصل مرداسی"، افزود: باتوانمندی های علمی و تجربی بالایی که همدان در زمینه کشت و تولید گیاهان دارویی دارد این بخش می تواند زمینه ساز یک جهش بلند و موتور محرکه توسعه باشد. پتانسیلهای صادراتی گیاهان دارویی در همدان در آستانه بالفعل شدن قرار دارد که این کار با تلاش تجار و بازرگانان شتاب بیشتری خواهد گرفت. وی ادامه داد: امید می رود گیاهان دارویی در آینده نزدیک در فهرست 10 قلم کالای عمده صادراتی همدان قرار گیرد. همچنین معاون توسعه تجارت خارجی سازمان بازرگانی همدان گفت: با توجه به پیشینه تاریخی همدان در زمینه کشت گیاهان دارویی این استان از اهمیت ویژه ای در کشور برخوردار است. "مسعود بکایی"، افزود: همدان با برخورداری از چهار هزار هکتار سطح زیر کشت گیهان دارویی، هم اکنون به عنوان یکی از قطبهای مهم کشور در این زمینه محسوب می شود. وی گفت: گشنیز، رازیانه و سیاه دانه عمده تولیدات همدان در این بخش بوده و حجم قابل توجهی از تولید و صادرات را به خود اختصاص داده است. وی نهاوند و رزن را مهمترین مناطقی از همدان برشمرد که توانمندی بالایی در کشت گیاهان دارویی داشته و عمده تولیدات این بخش مربوط به این دو است.

[ سه شنبه 1 مرداد 1387 - 03:07 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

دراستان ایلام نخستین گلخانه هیدروپونیك تولید گیاهان دارویی به بهره برداری رسید :

نخستین واحد گلخانه ای هیدروپونیك تولید گیاهان دارویی درغرب كشور دراستان ایلام به بهره برداری رسید.
محمد علی اقدسی مدیر باغبانی سازمان جهاد كشاورزی استان ایلام در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری كشاورزی ایران ضمن اعلام این خبرگفت : این واحد گلخانه ای درزمینی به مساحت 2 هزار و500 مترمربع ، به صورت هیدروپونیك ، بدون خاك طبیعی وبا استفاده ازخاك صنعتی احداث شده است.
وی درادامه افزود : برای احداث این واحد گلخانه ای 950 میلیون ریال تسهیلات ازمحل اعتبارات تبصره ای به مجریان طرح پرداخت شده است.
مهندس اقدسی با اشاره به اینكه عمده سطح زیركشت این گلخانه به كشت ورون ، نعناع فلفی ، ملیس ، لوان و رزماری اختصاص دارد ، گفت : تاكنون یك دوره برداشت محصول در این گلخانه صورت گرفته كه برداشت 500 الی 600 كیلوگرم برگ گیاه ورون یا به لیمو ازجمله آنها بوده است.
وی تصریح كرد : در این واحد گلخانه ای ، گیاهان دارویی با استفاده از شیوه آبیاری قطره ای پرورش می یابند.
مهندس اقدسی تاكید كرد : درصورت تخصیص اعتبارات لازم و انعقاد قرارداد بامجریان طرح ، در این گلخانه می توان نسبت به تكثیر بوته های گیاهان دارویی نیزاقدام كرد.
وی با بیان اینكه در این گلخانه شروع برداشت هر 45 روز یكبار صورت می گیرد، گفت : به مدت هفت سال از قسمت برگ این گیاهان دارویی برای تهیه داروهای خواب آور و پارتنجال استفاده می شود.

[ چهارشنبه 21 فروردین 1387 - 08:04 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

بررسی فنولوژیكی گونه دارویی آلولك (گیلاس وحشی)Cerasus avium L.
در جنگل لوه
سید زیدا- میركاظمی
عضو هیأت علمی مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان
 

خلاصه

فنولوژیكی، مطالعه پدیده‌های دوره‌ای حیاتی تحت تأثیر عوامل آب و هوایی و به‌طور كلی مطالعه تغییرات ظاهری گیاهان در فصول مختلف می‌باشد. با توجه به‌اینكه رویشگاه لوه رویشگاه منحصر به‌فرد این گونه بوده وتراكم این گونه درآن نسبت به سایر رویشگاهها بیشتر می‌باشد بنابراین بررسی فنولوژیكی این گونه با ارزش دراین رویشگاه انجام گرفت، در راستای اجرای این بررسی با توجه به بازدیدهای صحرایی، سه قطعه نمونه به نحوی انتخاب شدند كه تغییرات عمده آب و هوایی و ارتفاعی را نسبت به یكدیگردربرداشته باشند و از كلیه درختان آلولك در ماههای مختلف سال ودر دفعات متعدد طی 5 سال بازدید بعمل آمد و دراین دوره زمانی بروز پدیده‌های فنولوژیكی گیاهان مزبور مشخص گردید.
واژه‌‌های كلیدی: گیاهان دارویی، معرفی، آشتیان
 

مقدمه

آلولك درختی است از تیره Rosaceae كه در اغلب نقاط جنگلهای شمال ایران از آستارا تا جنگل لوه و در ارتفاعات مختلف به‌صورت پراكنده رویش دارد. این گیاه جزو گیاهان دارویی محسوب می‌شود، به‌طوری كه یونانی‌ها انواع مختلف آنرا در 400 سال قبل از میلاد مسیح پرورش می‌دادند، ولی رومیان، فقط نژادهای وحشی آنرا می‌شناختند. از میوه آن نوعی نوشابه به نام كیرش Kirsch در اروپا تهیه می‌شود كه دارای مقدار كمی اسید سیانیدریك بوده كه نیرو دهنده دستگاه گوارش می‌باشد، دمگل آن طعمی قابض، تلخ واثری مدر دارد و در تركیب تعداد زیادی از فرمولهای داروئی گیاهی جهت درمان ناراحتی‌های كلیه و مجاری ادرار مانند ورم كلیه، آلبومینوری، آب آوردن اعضای بدن، دفع رسوبهای ادراری و سنگ كلیه استفاده می‌شود، روغن مغز هسته آن در طب سنتی جهت رفع درد وناراحتی‌های معده كاربرد زیادی دارد(1). و به‌دلیل اهمیت آن، ضرورت ایجاب می‌نماید كه مطالعات فنولوژیكی به‌منظور مدیریت بهینه روی این گونه صورت گیرد. در ارتباط با سابقه تحقیق فنولوژیكی این گونه می‌توان به گزارش نهایی طرح تحقیقاتی فنولوژیكی گونه بلوط(2) در جنگل لوه اشاره نمود كه در گزارش فوق فنولوژیكی گونه آلولك به‌عنوان یكی ازگونه‌های درختی منطقه مورد بررسی قرار گرفته است .
 

مواد و روشها

در این بررسی نخست منطقه، با استفاده از نقشه توپوگرافی و جنگل گردشی مورد بررسی دقیق قرار گرفت و با توجه به بازدیدهای صحرایی و وضعیت فیزیوگرافی و جهت كلی منطقه و تیپ گیاهی موجود، به‌ویژه وضعیت آب و هوایی، تغییرات در سه حد ارتفاعی مشاهده شد و جهت انتخاب قطعات مطالعاتی مقرر گردید كه:
الف - پلاتهای مورد انتخاب (قطعات مطالعاتی) در سه حد رویشگاهی انتخاب شوند، بدین نحو كه حد ارتفاعی تحتانی (پایین) 600 متر و حد ارتفاعی میانی (وسط) 1000 متر و حد ارتفاعی فوقانی (بالا) 1600 متر بوده تا تغییرات عمده آب و هوایی و ارتفاعی را در بر گرفته و همچنین معرف كلی جنگلهای منطقه باشند.
ب - قطعات نمونه به شكل مربع وبا مساحت 4 هكتار پیاده شد.
ج - درختان طوری انتخاب شدند كه سالم، بالغ، خوش فرم و دارای تاج مناسب باشند. د - پلاتها به‌نحوی انتخاب شدند كه حتی المقدور قابل دسترسی باشند.
و - درختان در توده‌هایی انتخاب شدند كه كمتر مورد دخالت انسان و دام واقع شده باشد. كلیه درختان منتخب در طی سال، مرتب مورد بازدید قرار گرفته و تاج درختان با دوربین چشمی مشاهده شده و مؤلفه‌های مورد بررسی در فرمی كه حاوی اطلاعات گونه بود درج گردید.
 

نتایج و بحث

نتایج بدست آمده به‌طور خلاصه در ارتفاعات مختلف به‌شرح زیر ارائه می‌گردد:
- ارتفاع از سطح دریا 600 متر: آغاز گلدهی، هفته اول فروردین - ظهور برگ، هفته اول فروردین - شروع خزان برگ، هفته دوم مهر - خاتمه خزان برگ، هفته سوم آبان - رسیدن بذر، هفته سوم خرداد - شروع خزان بذر، هفته اول تیر - خاتمه خزان بذر، هفته دوم مرداد .
- ارتفاع از سطح دریا 1000 متر: آغاز گلدهی، هفته چهارم فروردین - ظهور برگ، هفته چهارم فروردین - شروع خزان برگ، هفته دوم مهر - خاتمه خزان برگ، هفته دوم آبان - رسیدن بذر، هفته چهارم خرداد - شروع خزان بذر، هفته دوم تیر - خاتمه خزان بذر، هفته چهارم تیر .
- ارتفاع از سطح دریا 1600 متر: آغاز گلدهی، هفته اول اردیبهشت - ظهور برگ، هفته اول اردیبهشت - شروع خزان برگ، هفته اول مهر - خاتمه خزان برگ، هفته چهارم مهر - رسیدن بذر، هفته دوم تیر - شروع خزان بذر، هفته سوم تیر - خاتمه خزان بذر، هفته چهارم تیر.
با توجه به نتایج حاصله این نظریه تائید می‌گردد كه عامل ارتفاع از سطح دریا روی پدیده‌های فنولوژیكی نقش اساسی دارد چرا كه این عامل تحت تأثیر مستقیم شرایط آب و هوایی قراردارد و به همین علت اگر همزمان پدیده‌ای بسته به ارتفاع از سطح دریا مورد توجه قرار گیرد، تفاوتهایی را نشان می‌دهد به‌طوری كه در طول فصل رویش، ظهور یك فعالیت حیاتی معینی (مانند گلدهی، ظهور برگ گونه معین) در ارتفاعات مختلف به‌طور همزمان شروع نمی شود و از آنجائی‌كه برای شروع یك فعالیت حیاتی باید دماهای حداكثر و حداقل به حد معینی برسند (آستانه تحریك رشد) و روند افزایش این دماها در خاتمه فصل استراحت و آغاز فصل رویشی بنحوی است كه هر قدر ارتفاع كمتر باشد دماهای مذكور سریعتر افزایش یافته و در مدت زمان كوتاهتری به حد مطلوب برای شروع فعالیتهای حیاتی درختان می‌رسند، بنابراین با افزایش ارتفاع، به‌علت تأخیر زمانی در افزایش دماها تا آستانه تحریك رشد، فعالیتهای حیاتی نیز با تأخیر آغاز می‌شود. خزان یك گونه معین در ارتفاعات مختلف نیز به‌طور همزمان آغاز نمی‌گردد، زیرا برای شروع خزان، دمای حداقل باید تا حدود معینی كاهش یابد و روند كاهش دماهای حداقل در ارتفاعات مختلف بنحوی است كه با افزایش ارتفاع، دمای حداقل سریعتر كاهش یافته و به حدی می‌رسد كه برای رشد و نمو درختان، محدود كننده (شروع خزان) می‌باشد. بنابراین با افزایش ارتفاع، به‌علت تسریع در كاهش دمای حداقل، خزان زودتر آغاز شده و سریعتر نیز خاتمه می‌یابد، ولی در ارتفاعات پایین تر و به‌علت تأخیر در كاهش دمای حداقل، خزان، دیرتر آغاز شده و كندتر خاتمه می‌یابد. بدیهی است كه فتوپریودیسم (Photoperiodism) نیز نقش عمده‌ای در خزان بسیاری از درختان دارد كه با كاهش ساعات روشنایی روز انجام می‌گیرد و این عامل در قطعات فنولوژی برای كلیه درختان تحت بررسی یكسان بوده است، بنابراین برای دستیابی به اطلاعات مربوط به دامنه تغییرات زمان وقوع این پدیده‌ها، گونه مورد نظر به‌مدت پنج سال تحت بررسی قرار گرفته است .
 

منابع

1-زرگری، علی. 1370. گیاهان داروئی، جلد 2. انتشارات دانشگاه تهران.
2- میركاظمی، سید زیداله. 1377. بررسی فنولوژی گونه بلوط در طرح جنگلداری لوه. گزارش نهایی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع.



An Investigation on phenology of medicinal plant Cerasus avium L. in Loveh forest
S.Z.Mirkazemi
Member of scientific board; Golestan Agriculural and Natural Resources research center

Abstract
Phenology is the vital periodic phenomena studies under effect of climatic factors and generally study of apparent changes of plants in various seasons .In order to investigate phenology of this valuable plant The study was conducted in loveh site which is one of unique site of Cerasus avium and density of this plant is more than that of the other sites. In order to conduct this investigation, with vegard to field observations, there were selected three sample plots so that they include main climatic and altitudinal changes and there were surveyed all the Cerasus avium trees in various month of the year in numerous times during five years and the appearance of phenologic phenomena were determined during time period.
Key Words: phenology, Cerasus avium, Medicinal plant

[ دوشنبه 12 فروردین 1387 - 11:03 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

تعیین برخی از خصوصیات فردی و فنولوژیكی گیاه دارویی سرخاب كولی Phytolacca americana L. در استان گلستان
سید علی حسینی (سید رضا) 1، قاسمعلی ابرسجی1 و سید علی حسینی (سیدحبیب) 1
1- اعضای هیات علمی مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی گلستان
گرگان - خیابان شهید بهشتی - مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی گلستان - ص پ 4915677555
پست الكترونیكی : Seidalihoseini @Yahoo.com
 

خلاصه

به‌منظور بررسی برخی از خصوصیات فردی و فنولوژیكی گونهL. Phytolacca americana رویشگاه لیوان در بندرگز انتخاب گردید و برخی از عوامل گیاه از جمله ارتفاع، در صد پوشش تاجی، عمق نفوذ ریشه و متوسط طول و وزن خوشه خشك و تر، وزن هزار دانه و فنولوژیكی در عملیات صحرایی و آزمایشگاهی تعیین شدند . نتایج برخی از مشخصات فردی گونه سرخاب نشان می‌دهد كه ارتفاع آن260- 290 سانتیمتر، در صد پوشش تاجی هر بوته 4/1 - 8/4 مترمربع، عمق نفوذ ریشه 120 سانتیمتر، متوسط طول خوشه 6 /17 سانتیمتر، متوسط وزن خوشه خشك و تر به‌ترتیب: 6/4، 2/16 گرم و وزن هزار دانه 847/5 گرم می‌باشد . نتایج حاصل از فنولوژیكی نشان می‌دهد كه رشد رویشی سرخاب معمولا از فروردین ماه شروع و تا اواخر تابستان ادامه می‌یابد، گلدهی آن از خرداد آغاز و تا اواخر مهر ماه خاتمه می‌یابد . شروع تشكیل میوه نیز از اوایل تیرماه شروع می‌شود و بعد از حدود یك ماه میوه‌ها شروع به رسیدن می‌كنند و سرانجام بعد از مهر بذر‌ها قابل برداشت می‌شوند .
واژه‌های كلیدی: خصوصیات، فنولوژیكی، سرخاب

 

مقدمه

این تحقیق‌ در استان گلستان و درشهرستان بندرگز، منطقه لیوان و در ارتفاع 112 متری از سطح دریا، اقلیم معتدل مرطوب و بارندگی8/636 میلیمتر در طی سالهای 82 و 83 انجام گرفته است. سرخاب كولی گیاهی است دائمی از خانواده ‍Phytolaccaceae . تمیس گیاهی است علفی، چندساله، دارای ریشه ضخیم و ساقه‌ای منشعب، گوشتدار، به ارتفاع 1 تا 2 متر . برگها بیضوی دراز نوك تیز، گلهای آن كوچك، گلی رنگ ، میوه به صورت سته به رنگ بنفش و محتوی شیره قرمز رنگ (1) . این گونه در شمال به سرخاب كولی، سرخاب و جوكی سرخاب معروف است (2). در ایران این گیاه در استانهای گیلان، مازندران، گلستان (بندرگز، گرگان، گرگان رود) رویش دارد (1,2,3,4).
خواص درمانی : میوه آن دارای اثر مسهلی و اعضای مختلف آن مانند ریشه، اثر قی آور دارد . گرد ریشه گیاه به شدت عطسه آور است . موثر ترین قسمت این گیاه، ریشه آن است، ولی برگ و میوه گیاه نیز مانند ریشه، اثر قی‌آور ظاهر می‌نمایند . برای آن اثر مخدر ملایم نیز ذكر شده است(1) .بعنوان یك گیاه رنگی از میوه سرخاب استفاده می‌شود، همچنین از برگهای جوان آن كه محتوی ویتامین می‌باشد به‌عنوان سبزی مصرف می‌شود (4).

 

مواد و روشها

جهت شناخت برخی از خصوصیات فردی این گونه در مراحل مختلف فنولوژیكی این گونه به رویشگاه آن در منطقه لیوان بندرگز عزیمت نموده و نسبت به نمونه برداری برخی از اندام‌های گیاه سرخاب كولی از جمله خوشه میوه رسیده اقدام شد. در رویشگاه نیز ارتفاع و پوشش تاجی گیاه با متر اندازه‌گیری شد، همچنین عمق نفوذ ریشه با درآوردن ریشه از عمق خاك تعیین شد . نمونه‌های جمع آوری شده در عملیات صحرایی در آزمایشگاه مركز تحقیقات منتقل گردید و متوسط طول دمگل خوشه و متوسط طول خوشه با متر، متوسط وزن خوشه تر، متوسط وزن خوشه خشك شده، متوسط وزن یك میوه تر و متوسط وزن یك میوه خشك شده با ترازوی دیجیتال، درصد رطوبت میوه با استفاده از آون اندازه‌گیری شدند (اعداد متوسط وزن و طول از 50 نمونه بدست آمده است). لازم به ذكر است كه تعداد میوه در هر خوشه، تعداد بذر در هر میوه و وزن هزار دانه اندازه‌گیری شد. جهت مطالعه فنولوژیكی تعدادی پایه گیاهی از گیاه سرخاب كولی در رویشگاه آن انتخاب و در فاصله زمانی هر هفته یا ماهی یكبار نسبت به یادداشت برداری از مراحل مختلف فنولوژیكی آن اقدام شد . مراحل فنولوژیكی شامل : مرحله شروع رشد، مرحله گلدهی، مرحله تشكیل میوه، مرحله رسیدن میوه و مرحله اتمام دوره زندگی یا زوال گیاه می‌باشند .
 

نتایج و بحث

مشخصات فردی گونه : نتایج نشان می‌دهد كه گونه سرخاب كولی دارای حداقل ارتفاع در حاشیه جاده‌ها با متوسط 185 سانتیمتر و حداكثر 290 سانتیمتر در حاشیه اراضی زراعی می‌باشد ، همچنین درصد پوشش تاجی هر بوته در حاشیه اراضی زراعی 8/4 مترمربع و در حاشیه جاده‌ها 4/1 مترمربع می‌باشد . سایر عوامل به شرح زیر می‌باشد: متوسط وزن یك میوه تروخشك به‌ترتیب 299/0 092/0 گرم - متوسط وزن خوشه تر و خشك به‌ترتیب 2/16و 6/4 گرم - متوسط تعداد میوه روی هر خوشه 52 عدد و حداكثر 99 عدد - متوسط تعداد بذر در هر میوه 4/9 عدد و حداكثر 11 عدد - متوسط طول خوشه و دمگل 6/17 و 9 سانتیمتر - درصد رطوبت میوه 2/69 درصد - عمق نفوذ ریشه 120 سانتیمتر .
فنولوژیكی : نتایج حاصل از مطالعه فنولوژیكی نشان می‌دهد رشد رویشی سرخاب كولی از فروردین ماه شروع و تا اواخر تابستان ادامه می‌یابد، گلدهی آن از خرداد آغاز و تا اواخر مهر ماه خاتمه می‌یابد. شروع تشكیل میوه نیز از اوایل تیرماه شروع می‌شود و بعد از حدود یك ماه میوه‌ها شروع به رسیدن می‌كنند و سرانجام بعد از مهر بذر‌ها قابل برداشت می‌شوند . اتمام مراحل فنولوژیكی كه معمولا با خشك شدن گیاه همراه است و بعد از آبان ماه شروع می‌شود. گیاه سرخاب كولی از جمله گیاهانی است كه ما می‌توانیم همزمان مرحله گلدهی، ظهور میوه نارس، میوه رسیده و بذر آن را ببینیم . گلدهی این گیاه طوری است كه ابتدا گلهای نزدیك دمگل شكوفا می‌شوند و بعد گلهای راس گل آذین باز می‌شوند، رسیدن میوه نیز همین‌طور.
تكثیر : ازدیاد این گیاه از طریق بذر صورت می‌گیرد . بذر این گیاه به رنگ بنفش و وزن هزار دانه آن معادل 847/5 گرم است . در صورتی‌كه بذر آن اواخر اسفند و اوایل فروردین كشت شود براحتی جوانه خواهد زد . میزان بذر مورد نیاز برای هرهكتار زمین 200 تا 500 گرم می‌باشد .
آفات : از آفات مهم این گونه تشی است كه به ریشه‌های آن صدمه وارد می‌كند . میوه سرخاب كولی پس از رسیدن توسط خرس و همچنین پرندگان مصرف می‌شود .
با توجه به پراكنش جغرافیایی نسبتاَ كم گیاه سرخاب كولی درشمال ایران و استان گلستان كه بیشتر در حاشیه جاده‌ها و اراضی زراعی می‌باشند، به‌منظور حفظ ذخیره ژنی این گیاه لازم است بذر آن جمع آوری و در بانك ژن گیاهی و كلكسیونهای گیاهان دارویی نگهداری و كشت شوند . همچنین به‌جهت كاربرد زیادی كه در طب گیاهی و صنعت دارد استفاده‌های بهینه از این گیاه كم آشنا صورت پذیرد .
 

منابع

1- زرگری، علی (1376)، گیاهان داروئی، جلد چهارم، ص208-211، انتشارات دانشگاه تهران
2- قهرمان، احمد، (-)، فلور رنگی ایران، كد 29، انتشارات موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع كشور
3 - Rechinger , K (1966) , Flora Iranica Volume 35, Phytolacaceae, Akademische Druck-u . Verlagsanstalt.Graz.
4- Zohary , M , (1966) , Flora Palaestina , part one , text , the israel academy of sciences and humanities.


Identification of some individual and phonological characteristic of Phytolacca americana L. species in Golestan Province
Sayyid Ali Hossaini (Reza) , Ghasem Ali Abarsaji & Sayyid Ali Hossaini(Habib)
Members of scientific board of Agricultural and Natural Resources Research center ofGolestan Province
E.mail : seidalihosaini@yahoo. com

Abstract
In order to investigate on some of characteristic and phenology of Phytolacca americana L. species , the Livan site of the Bandarg Gaz of the Golestan province was selected. In this investigation , some of plant factors for instance plant height, canopy percent, root penetration and mean cluster length and also phenology of this plant were studied. Resalts obtained show that the Phytolacca americana L. has a height between 185 to 290 cm. Also the canopy cover is between 1.4 to 4.8 m- percent. The mean weight of fresh and dry cluster weight are 16.2 and 4.6 gr respectively. Phenology stages of this plant occurred from April to late November .
Key words : Phenology, Individual characteristic, Phytolacca americana L

[ پنجشنبه 8 فروردین 1387 - 06:03 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

معرفی گیاهان دارویی منطقه حفاظت شده شبه جزیره میانكاله (مازندران)
محمد اكبرزاده1
1- عضو هیأت علمی مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی مازندران
مازندران - ساری كیلومتر 6 جاده قائمشهر - مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی
 

خلاصه

گونه‌های گیاهی دارویی بخش قابل توجهی از فلور ایران را تشكیل می‌دهند و نقش عمده‌ای را در تركیب جوامع گیاهی مختلف ایفاء می‌نمایند. در این تحقیق با هدف جمع‌آوری، شناسایی و تعیین پراكنش گونه‌های دارویی در منطقه حفاظت شده میانكاله طی سالهای 1381 - 1377 صورت گرفته است. همچنین تركیبهای شیمیایی آنها با استفاده از منابع معتبر علمی مشخص گردیده است. بر اساس نتایج بدست آمده 118 گونه دارویی از 38 خانواده و 96 جنس گیاهی شناسایی گردیده است. از این تعداد گونه‌های گیاهی،‏ 15 گونه مربوط به خانواده Compositae، ‏ ‏8 گونه مربوط به خانواده‌های Gramineae و Rosaceae و بقیه از خانواده‌های مختلف می‌باشند. همچنین گونه‌های Rubus persicus، Punica granatum، Artemisia teschriviana ، Rhamnus pallasii به عنوان مهمترین گونه‌های دارویی شاخص منطقه بوده كه در صورت مدیریت و برنامه‌ریزی دقیق می‌توان آنها را مورد بهره برداری قرار داد.
واژه‌های كلیدی: گیاهان دارویی، حفاظت شده، میانكاله
 

مقدمه

شبه جزیره میانكاله بزرگتر ین رشته ماسه‌ای سواحل جنوبی دریای خزر و یكی از ذخائر بیوسفر جهان می‌باشد. منطقه مورد مطالعه به‌دلیل شرایط خاص آب و هوایی كه متاثر از دریای خزر و خلیج گرگان می‌باشد محیط طبیعی ویژه‌ای را بوجود آورده، بنابراین مطالعه در خصوص شناسایی گونه‌های گیاهی دارویی دارای حائز اهمیت می‌باشد.
با توجه به ارزش اقتصادی گیاهان دارویی و نظر به این كه شبه جزیره میانكاله از خصوصیت تنوع گیاهی خوبی برخوردار بوده كه عدم شناسایی آنها سبب گردیده تا كوشش كافی در بهره برداری از آنها بعمل نیاید، بنابراین شناسایی این گونه‌ها جهت استفاده در صنایع داروسازی، غذایی و شیمیایی به واسطه داشتن تركیبهای شیمیایی و مواد مؤثر می‌تواند مفید باشد.
 

مواد و روشها

در راستای این پژوهش كه در منطقه حفاظت شده میانكاله به منظور شناسایی گیاهان دارویی طی سالهای 1381 - 1377 صورت گرفته، تمامی گونه‌های موجود در منطقه جمع‌آوری و پس از پرس و خشك نمودن نمونه‌ها نسبت به شناسایی آنهااقدام گردیده است. تفكیك گیاهان دارویی و تركیبهای شیمیایی موجود در گیاهان دارویی منطقه با استفاده از منابع شماره‌های 2 و 3و 4 مشخص شده، در ضمن پراكنش گونه‌های دارویی در منطقه تعیین و در نهایت مهمترین گونه‌های دارویی شاخص منطقه معرفی گردیده است.
 

نتایج و بحث

بر اساس نتایج بدست آمده از پژوهش اخیر، 118 گونه گیاهی از 96جنس و 38 خانواده گیاهی شناسایی شده است. از این تعداد گونه‌های گیاهی 15 گونه از خانواده Compositae، 8 گونه از خانواده Labiatae، 5 گونه از هر یك از خانواده‌های Chenopodiaceae، Cruciferae، Umbelliferae، 4 گونه از خانواده‌های Caryophyllaceae، Juncaceae و بقیه از خانواده‌های مختلف می‌باشند.
نتایج حاصل از تعیین پراكنش گونه‌های دارویی منطقه حاكی از آن است كه گونه‌های Punica granatum ، Rubus persica، Rubus caesius، Rhamnus pallasii، Lonicera floribunda، Plantago psyllium، Eryngium bungei، Artemisia fragrans ، Artemisia teschriviana به عنوان مهمترین گونه‌های دارویی شاخص منطقه می‌باشند. همچنین تعدادی از گونه‌ها برروی تپه‌های ماسه‌ای نظیر Artemisia teschriviana، تعدادی از گونه‌ها در اراضی آبگیر و مرطوب نظیر Lippia nodiflora، تعدادی از گونه‌ها در اراضی شوروماندابی نظیر انواع Salsola sp و تعدادی از گونه‌ها نظیر Punica granatum قسمتهای وسیعی از شبه جزیره میانكاله را پوشانده است.
براساس بررسیهای بعمل آمده گونه هایی نظیر :شاه پسند وحشی، غازواش و دم اسب دارای تركیبهای ساپونین،گونه های زلف پیر، مامیران،تاتوره و کنگر صحرایی دارای تركیبهای آلکالویید، گونه اسفرزه دارای تركیبهای گلوگزید، گونه های تمشک، گزنه، گل جالیز، بارهنگ، پنیرک، زولنگ، انار، ازگیل و پنج انگشت دارای تركیبهای تانن و گونه های هوفاریقون، رازیانه رومی و زولنگ دارای تركیبهای اسانس می باشند. همچنین از گونه کاسنی به عنوان مقوی معده، تصفیه کننده خون، گونه گزنه به عنوان رفع اگزما، بارهنگ به عنوان رفع جوش صورت، مارچوبه به عنوان رفع اسهال خونی، اسفرزه به عنوان رفع یبوست، دم اسب به عنوان ضدعفونی کننده زخم، رازیانه به عنوان رفع اسید اوریک، زولنگ به عنوان اشتها آور، تمشک به عنوان قابض وازگونه انار به عنوان دافع کرم کدواستفاده می شود. باتوجه به اینكه منطقه حفاظت شده میانكاله به لحاظ شرایط آب و هوایی، موقعیت جغرافیایی و زمینه رشد گیاهان دارویی یكی از مناطق مستعد تولید گیاهان دارویی می‌باشد، بنابراین برنامه‌ریزی در امر بهره برداری از آنها با در نظر گرفتن به شرایط اكولوژی، زیست محیطی و حفظ و بقاء گونه‌های دارویی حائز اهمیت می‌باشد.

منابع

1- افخمی، سیدجمال الدین، فریدون بخت آور. 1368. مفردات پزشكی جلددوم، دو لپه‌ایهای جداگلبرگ. انتشارات دانشگاه تبریز.
2- آئینه چی، یعقوب. 1368. مفردات پزشكی و گیاهان دارویی. انتشارات دانشگاه تهران.
3- خسروی، سیدمهدی. 1373. گیاهان دارویی و نحوه كاربرد آنها برای بیماریهای مختلف در طب سنتی. انتشارات نشر محمد.
4- زرگری، علی. (1370 - 1361). گیاهان دارویی 5 جلد. انتشارات دانشگاه تهران.
5- صمصام شریعت، هادی، فریبرز معطر. 1368. درمان با گیاهان (مبانی نسخه پیچی). انتشارات روزبهان.
6- متین، ابولقاسم. 1373. نسخه‌های درمان با گیاهان دارویی از باغ خدا. انتشارات فلاحت ایران.

Introduction of Medical plants of Miankaleh wildlife refuge (Mazandaran)
Mohammad Akbarzadeh
Mazandaran Agriculture and Natural Resources Research Center.

Abstract
The present study was carried out by aim of collection and identification and determination of dispersion medical plants in the Miankaleh in the during 1377 - 1381. Also plants accompolish by using of references was determined. In this study, 118 species, 95 genus belonging to 38 familities distinguished. These plants are as follows: 15 species from compositae, 8 species from Gramineae and Rosaceae and etc. Following species were important with high scuttering: punica granatum, Rubus persicus, Alhaghi camelorum, Rhamnus pallasii.
Key words : Medical plants, Miankaleh.

[ سه شنبه 6 فروردین 1387 - 10:03 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

+ کشت گیاهان دارویی در مراتع ارسنجان فارس آغاز شد
+ بیست و هفتمین شماره فصلنامه گیاهان دارویی منتشر شد
+ گیاهان دارویی در ایران سابقه ای دیرینه دارد اما دنیا از ما جلوتر است
+ ایران و ژاپن در زمینه زعفران و گیاهان دارویی همکاری می کنند
+ ایران منبع غنی گیاهان دارویی در جهان است
+ استاد ژاپنی : ایران سرشار از منابع گیاهان دارویی است
+ تور "زعفران، گیاهان دارویی و پسته" ایران برگزار می شود
+ مصرف خودسرانه گیاهان دارویی احتمال بروز مسمومیت را افزایش می دهد
+ امكانات و محدودیتها در زمینه گیاهان دارویی ایران : یك بررسی اقتصادی
+ بازاریابی گیاهان دارویی و نقش آن در توسعه پایدار
+ همایش منطقه ای شكوفایی و نوآوری در گیاهان دارویی
+ بررسی اقتصادی تجارت و صادرات گیاهان دارویی ایران
+ مزیت نسبی تولید و صادرات كتیرای مفتولی وكتیرای خرمنی
+ گیاهان دارویی در ایران و جهان
+ بررسی اقتصادی تولید چند قلم عمده گیاه دارویی (هزینه‌ها و درآمدها)

---

صفحات :
1 2 3 4 5 6 7 ...