خرفه (Portulaca Oleracea) در تغذیه انسان، دام و درمان بیماریها
عبدالله خلیفه، كارشناس ارشد پژوهشی مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی فارس
شیراز- بلوار مدرس- خیا بان جانبازان (پودنك) ص پ 617 - 71555

 

 

خلاصه

عقیده بر آن است كه گیاه خرفه به عنوان غذای آینده برای انسان و دام از جایگاه ویژه‌ای برخوردار باشد. خرفه تقریباً تمام مواد مغذی را داراست. به‌علاوه حاوی اسید چرب امگا-3 (Omega-3 fatty acid)،norepinephrine L-، منبع عالی ویتامین‌های آنتی اكسیدان (آلفا-توكوفرول، اسید اسكوربیك و بتا-كاروتن) است. هدف این مقاله، شناسایی این گیاه ناشناخته و توجه به خصوصیات ویژه آن است تا بتوان در آینده از آن در تغذیه انسان و دام و درمان بسیاری از بیماریها بهره برد.

واژه های كلیدی :خرفه ، خواص داروئی، تغذیه


 

مقدمه

خرفه به عنوان خوراك مقوی آینده در تغذیه انسان، حیوان، آبزیان و صنعت فرآوری غذا توصیف شده است. هر چند خرفه به عنوان علف هرز مزارع فهرست شده، ولی تلاش می‌شود كه آن را از این رده‌بندی خارج و به عنوان یك گیاه زراعی-دارویی در نظر گرفت تا ارزشهای بالقوه آن مورد توجه قرار گیرد.
به فارسی تورك و خرفه و در كتب سنتی به نامهای بقله‌الحماء و بقله‌الزهرا و بقله‌مباركه نامیده می‌شود. به انگلیسی Purslane و Common purslane گفته می‌شود (1). گیاهی است از خانواده Portulacaceae و نام علمی Portulaca oleracea L. می‌باشد. گیاهی است یك‌ساله، برگها و ساقه‌های ضخیم دایره‌ای گوشتی كه نوع وحشی آن خزنده و نوع پرورشی آن 40-10 سانتیمتر بلندی دارد. منشاء این گیاه نامشخص است.

 

تركیب شیمیایی

تركیب شیمیایی ساقه و برگ خرفه خام درهر صد گرم شامل: آب 90 گرم، انرژی 21 كالری، پروتئین 7/1 گرم، چربی 5/0 گرم، هیدرات كربن 5/2 گرم، كلسیم 103 میلی‌گرم، فسفر 40 میلی گرم و ویتامین آ IU2500 می‌باشد (2).

 

درمان سرطان

گیاه خرفه اثرات ویژه‌ای بر جلوگیری از رشد سلولهای تومور معده‌ای در آزمایشهای invivo و invitro نشان داده است. عصاره آبی این گیاه حاوی منابع غنی امگا-3 و آلفا-لینولئیك هستند كه پیش‌ماده‌‌های مهم گروه هورمون‌ها (پروستاگلندین‌ها) هستند و یك فعالیت توموركشی علیه سلولهای Ш KATO (human gastric carcinoma cell line) و HSR COLO 320 (human colon adenoma cell line) با روش وابسته به دُز (dose) و زمان (time) نشان می‌دهد، اما علیه سلولهای غیر توموری (L929 murine lung connective tissue) و (W138 human lung diploid cell) این واكنش نشان داده نمی‌شود. تزریق زیر جلدی موشها در سن 6 هفتگی با سلولهای COLO 320 HSR و در نتیجه عصاره آبی گیاه خرفه نشان داد كه از رشد تومور در مقایسه با موشهایی كه فقط سلولهای COLO 320 HSR تزریق شده بودند، جلوگیری كرد (5).
 

 

استراحت‌دهنده ماهیچه muscle relaxant

سازوكار عمل اثرات muscle relaxant در گیاه خرفه پیشنهاد شده است كه به علت ممانعت transmembran ca+ influx در دخالت با فرایند آزاد شدن +ca احیا شده با ca و یا دخالت در آزادسازی +ca بین سلولی از ذخایر موجود در رتیكولوم ساركوپلاسمیك است (3).
 

 

كاهش خونریزی در سطح بافتها

گیاه خرفه حاوی مقادیر زیادی L-norepinephrine (25 درصد در گیاه تازه) یك هورمون عصبی كه فعالیتهای vasoprossor و antihypotesine دارد و خونریزی را در سطح بافتها كاهش می‌دهد.
از خواص دیگر خرفه می‌توان به پاك‌كنندگی دستگاه گوارشی (به خاطر وجود میزان بالای پتاسیم كه باعث ملین و مدر بودن می‌شود)، درمان سوء هاضمه، درمان نیش‌های حشرات، درمان پارازیت‌های داخلی، فعالیت ضد قارچی، كاهش بیماریهای قلبی- عروقی، درمان دیابت، آرتریت، زگیل، آلزایمرAlzheimer، محافظت علیه بیماریهای كاردیووسكولار cardiovascolar، ناهنجاریهای هیجانی، میگرن را نام برد كه 8 مورد آخر مربوط به اسیدهای چرب امگا-3 است (3).
 

طریقه مصرف انسانی

خرفه به میزان وسیعی به عنوان یك سبزی پختنی و یا اضافه شده به سوپ و سالاد در كشورهای آسیایی گرمسیری و مدیترانه‌ای، به صورت ترشی سبزیجات،. عصاره حاصله از این گیاه و یا پودر آن، استفاده خشك توسط بومی‌های آمریكایی و مكزیكی و یا در تركیب با سبزیجات دیگر مثل كاهو و اسفناج و غیره مصرف می‌كنند. در كشورهای اروپایی موارد مصرف عمده دارویی از این گیاه نیزمی‌شود (4).
 

 

تغذیه در دام‌های اهلی

چرای این گیاه از دشتها، باغها و یا در مزارع پس از برداشت آن، توسط دامداران روستایی به صور مختلف صورت می‌گیرد. گیاه خرفه دارای ارزش غذایی و خوشخوراكی بالایی در تغذیه دام‌های اهلی است. تغذیه از مقادیر بالای آن احتمال مسمومیت را به خاطر وجود اگزالات و نیترات موجود در آن می‌تواند در دام‌های اهلی داشته باشد. هر چند آزمایشهای مختلف هیچ گونه نشانه‌ای از اثرات مسمومیت‌زایی از تغذیه این گیاه را در حیوانات نشان نداده است (4).
 

نتیجه‌گیری

با توجه به ارزش غذایی منحصر به فرد گیاه خرفه به‌ویژه از نظر اسیدهای چرب (اسیدچرب امگا-3، لینولئیك اسید)، ویتامین‌ها (A, B1, B2, C، نیاسین آمید، نیكوتین اسید، آلفا-توكوفرول، بتا-كاروتن و غیره)، مینرال‌ها (به‌ویژه پتاسیم) و تركیبهای فعال دیگر كه خواص فوق‌العاده‌ای در تغذیه انسان و دام و در درمان بیماریها، به نظر می‌رسد كه بتوان با كشت این گیاه و توسعه روشهایی جهت استحصال گیاه و دانه آن توسط دستگاههای مناسب در آینده‌ای نه چندان دور شاهد تحولی عظیم در زمینه‌های تغذیه‌ای و درمانی و ایجاد درآمد ارزی ناشی از صادرات خارج از كشور این محصول به میزان وسیع باشیم.
 

منابع مورد استفاده 

1- میر حیدر، ح.، 1372. معارف گیاهی: كاربرد گیاهان در پیشگیری و درمان بیماریها. چاپ اول. دفتر نشر فرهنگ اسلامی. صفحه 76-72.
2- Anon. 2001. Portulaca Oleracea: Treating livestock with medicinal plants. http:/ www. Ansci. Cornell. edu. html.
3- Dweck, A.C., 2001. PURSLANE (portulaca Oleracea) - the global panacea. Personal care magazine 2, 4, p. 7-15.
4- Hanson, G., 2004. Common purslane (Portulaca Oleracea). http:/ www. Cnr. Uidaho. Edu/range 454/common purslane.html
5- Yoon, J., S. Ham, and H. Jun, 1999. Portulace Oleracea and tumor cell growth. Eastwood Biomedical Research, Inc. (CA).



Purslane (Portulaca Oleracea L.) in human & animal nutrition and diseases treatment
Abdollah khalifeh, (Ms. in animal science)
Research Center for Agricultural & Natural Resources of Fars p.o.Box 71555-617,Shiraz,Iran

Abstract
Interest in use of medicinal plants in recent years causes mainly from their useful effects in treatment of many important diseases. It is believed that purslana Oleracea L. can be included in human and animal feed. purslane almost possess all of the nutrients. In addition, the plant contains Omega-3 fatty acid 3% dry mater of plant, an excellent source of the antioxidant vitamins, α-tocopherol, ascorbic acid and β-carotene, and L-norepinephrine, a neurohormone. The objective of this article is to identify this unknown plant to attend to its especial characteristics and to utilize the plan in human and animal nutrition and the treatment many diseases.
Key words: Portulace (Portulaca Oleracea), nutrition, Disease

[ یکشنبه 27 مرداد 1387 - 01:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

بررسی اثرات ضد میكربی روغن اسانسی آویشن شیرازی
(Zataria multiflora)
بر روی E.coli وSt.aureus
هرمز حمیدیه
عضو هیأت علمی مركزتحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان تهران
تهران انتهای بزرگراه شهید بابایی كلیومتر 13 جاده پارچین 

 خلاصه

Zataria multiflora گیاه دارویی آویشن شیرازی جمع آوری شده از طرح اهلی كردن این گیاه كه در منطقه خجیر انجام یافته بود مورد اسانس‌گیری به روش تقطیر با آب به مدت دو ساعت قرار گرفت. سنجش اثرات ضد میكربی این اسانس به روش انتشار در آگار با كمك دیسك و در برابرE.coli ,St.aureus انجام یافت. در 4 تكرار قطر هاله ممانعت از رشد باكتریهای فوق به ترتیب 60 الی 65 و 65 الی 70 میلیمتر بودند. كمترین غلظت اسانس ممانعت كننده از رشد باكتری (M.I.C.) نیز با استفاده از حلال اتانول 70 درصد برای هر دو باكتری رقت 8/1 تعیین گردید.
واژه‌های كلیدی: Zataria multiflora، ضد میكروبی، اسانس

 
مقدمه

امروزه با پیدایش پدیده مقاومت میكربی در برابر آنتی بیوتیكها و عوارض جانبی این داروها آن دسته از گیاهان دارویی كه واجد اثرات ضد میكربی می‌باشند بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته‌اند. آویشن شیرازی دارای روغن اسانسی با مواد موثره تیمول و كارواكرول به‌عنوان اصلی ترین تشكیل دهنده‌ها می‌باشد. اثرات ضد میكربی وسیعی برای روغن‌های اسانسی این دسته از گیاهان با تركیبهای مشابه ذكر شده است.(2و4) بنابراین بررسی اثرات ضد میكربی اسانس این گیاه مورد توجه و اجرا قرار گرفت.
 
مواد و روشها

گیاه دارویی آویشن شیرازی كشت شده در منطقه خجیر استان تهران در آزمایشگاه مركز تحقیقات تهران در سایه خشك شده و روغن اسانسی برگها و ساقه‌های هوایی نازك به مدت دو ساعت به كمك دستگاه كلونجر و روش تقطیر با آب جمع آوری گردید. سپس اثر ضد میكربی آن به روش انتشار در آگار با كمك دیسك و در 4 تكرار انجام یافت (3). محیط كشت مورد استفاده نوترینت آگار وباكتریهای مورداستفاده E.coli , St.aureus بودند. آزمون كمترین غلظت ممانعت از رشد باكتری (.(Minimum Inhibitory Concentration این روغن اسانسی به روش رقت لوله‌ای نیز انجام گرفت. جهت تهیه رقت از اتانول 70 درصد به‌عنوان حلال استفاده شد.رقتهای 2/1 ؛ 4/1 ؛ 8/1 ؛ 16/1 و 32/1 مورد آزمون واقع شدند.

 نتایج و بحث

بر اساس نتایج بدست امده در چهار تكرار انجام یافته قطر هاله ممانعت از رشد باكتریهای E.coli ,St.aureus به ترتیب 60 الی؛ 65 و65الی 70 میلیمتر (كل سطح پلیت) بودند. این نتیجه نشان دهنده اثر فوق العاده خوب (++++) این اسانس می‌باشد . قطر هاله ممانعت از رشد باكتری بیش از 20 میلیمتر ++++ ارزیابی می‌شود .در مطالعات مختلف نیز اثرات بسیار خوب ضد میكربی برای اسانس آویشن به‌خصوص Thymus vulgaris نشان داده شده است. این نتایج با نتایج این بررسی همخوانی دارند. جهت تعیین M.I.C. از حلال اتانول 70 درصد استفاده شد . طی مطالعه جداگانه‌ای اثرات ضد میكربی اتانول 96 ؛ 80 ؛70 و 60 درصد روی باكتریهای مورد مطالعه بررسی گردید و مشخص شد كه اتانول 70 درصد فاقد اثرات ضد میكربی است .بنابراین به‌عنوان حلال مورد استفاده قرار گرفت. M.I.C. این اسانس در برابر هر دو میكرب رقت 8/1 بود . در مطالعه‌ای در مورد اثر ضد میكربی اسانس آویشن شیرازی بر روی میكرب هلیكوباكتر پیلوری M.I.C. رقت 320/1 بدست آمده است . به‌نظر می‌رسد كه تفاوتهای مربوط به نوع باكتری و میزان تركیبهای اسانسها در اثر عوامل مختلف محیطی و تغذیه‌ای بتوانند اختلاف نتیجه این مطالعات را توجیه كنند. توجه به میزان بالای تیمول و كارواكرول این اسانس و همین‌طور حفظ این اثرات پس از تهیه رقت 8/1 می‌توان با انجام آزمایشهای بیشتر آزمایشگاهی و انجام آزمونهای مزرعه‌ای و كارآزمایی‌های میدانی به نتایج كاربردی مفیدی دست یافت .
 

 منابع

1-احمد مصدق (1378) بررسی اثر اسانس آویشن شیرازی(Zataria Mutiflora) روی باكتری هلیكوباكتر
پیلوری مجموعه مقالات دومین سال فعالیت واحد تحقیق و توسعه شركت باریج اسانس
2-Aravindan Vallachira (1988) veterinary materica medica . Jaypee brothers . India 299pp
3-Bailey and Scotts (1990) Diagnostic microbiology , mosby company . USA 375PP
4-Lette. (1998) AppliedMicrobiology USA 26(2)pp.118-122

A survey on antibacterial effects of Zataria multiflora essence on E.coli and St.aureus
Hormoz Hamidieh
Tehran Agricultural and Natural Resources Reaserch Center
Email: hamidieh65@yahoo.com

Abstract
Medical plant of Zataria multiflora collected at the domestication plan of this plant in Khojir area. The essencial oil of the plant obtained through Hydrodistillation method in two hours. Antibacterial effects of the essence measured by Disk diffusion susceptibility plate method . In four repetition zones of inhibition against E.coli and St.aureus were 60to 65 and 65to 70 mm. Respectively. Minimum Inhibitory Concentration with usage the Ethanol 70% solvent was 1/8 for both of bacteria

[ یکشنبه 27 مرداد 1387 - 01:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

مطالعه اثرات عصاره سیر در درمان مسمومیت مزمن با سرب
محمد رضا حاجی نژاد 1 مسعود ا كبری2 . دكتر محمد رضا اصلانی 3
1و2 .ـ دانشجویان دكتری دامپزشكی دانشكده دامپزشكی دانشگاه فردوسی مشهد
3 ـ دانشیار دانشكده دامپزشكی دانشگاه فردوسی مشهد
 

 

خلاصه

عوارض سمی سرب از گذشته در انسان وحیوان مطرح بوده است. مطالعات اخیر نشان می دهد كه عصاره سیر دارای اثرات آنتاگونیستی بر علیه سرب می باشد ومی تواند سرب را از كلیه بافتهای بدن موش صحرایی پاكسازی كند. همچنین خوراندن عصاره سیر به جوجه ها غلظت سرب را در بافتهای آنها كاهش می دهد. بررسی های تجربی در موش صحرایی نشان داده است كه عصاره سیر میزان دفع سرب از ادرار و مدفوع را افزایش داده و در نتیجه باعث كاهش غلظت سرب در بافتهای بدن می شود.
واژه های کلیدی : عصاره سیر ، سرب ، موش 

مقدمه:

سرب یك فلز سنگین غیر قابل تجزیه است تعدادی از تركیبات چلاتور مانند اتیلن دی آمین تترا استیك اسید (EDTA)و دی مركاپرول ( برای درمان مسمومیت حاد با سرب استفاده می شوند. اما هیچكدام برای پیشگیری و درمان مسمومیت مزمن با سرب مناسب نیستند. این تركیبات با یونهای دو ظرفیتی بخصوص روی تركیب شده و سبب كمبود این عناصر در بدن می گردند. به علاوه این مواد فقط سرب موجود در استخوانها را تخلیه می كنند و بر سرب بافتهای نرم مانند كبد و كلیه تاثیری ندارند. لذا در سالهای اخیر سعی شده است از گیاهان دارویی مانند سیر استفاده شود كه علاوه بر دارا بودن خواص درمانی اثرات جانبی كمتر ی داشته باشند.

 

 نتایج و بحث:

سیر یكی از گیاهان دارویی است كه اثرات درمانی آن بسیار مورد توجه می باشد. در طب سنتی از سیر به عنوان دارویی برای درمان عفونت تنفسی مسمومیت غذایی و آلودگی كرمی استفاده می شود. دریانوردان اروپایی جهت جلوگیری از مسمومیت با آ ب آ لوده مقادیر زیادی از سیر را همراه خود می بردند. این گیاه حاوی اسید های آمینه سولفور دار است وعمده اثرات درمانی این گیاه مربوط به این تركیبات می باشد.پودر سیر بطور تقریبی حاوی یك درصد آلیسین است. از دیگر تركیبات مهم سیر آجوئن است كه دارای خواص مشابه آلیسین می باشد و بویژه روی فعا لیت ضد باكتریایی و صد ویروسی آن تاكید شده است . عصاره سیر حاوی اثرات ضد قارچی است و در درمان درماتوفیتوز بكار گرفته شده است. همچنین. پودر سیر دارای اثرات ضد سمی قوی است و می تواند سم مار وحشرات سمی را خنثی كند طبق برخی مطالعات تجربی در حیوانات دیده شده است پیش درمانی با سیر وتركیبات دی آلیل سولفور دار حفاظت قابل ملاحظه ای در مقابل مسمومیت ناشی از هپاتوتوكسینها- بخصوص فلزات سنگین مانند سرب ایجاد می كند. تركیبات سولفور دار عصاره سیر شامل (آلیسین - آ لیین و اس مركاپتو سیستئن) می باشند. در حال حاضر از اسید آمینه سیستئین در دمان مسمومیت حاد با سرب استفاده می شود. آمینو اسید های موجود در سیر بخوبی از راه خوراكی جذب می شوند. آلیین یكی از این تركیبات است كه نقش مهمی در دفع سرب وسایر فلزات سنگین از بدن دارد. بدنبال تجویز خوراكی ماكزیمم غلظت پلاسمایی آن در عرض ده دقیقه حاصل شده ودر عرض حدود 6 ساعت از بدن دفع می شود. در ساختار آمینو اسیدهای موجود در سیر گروه كربوكسیل آزاد و گروه آمینو وجود دارد. كه به سرب متصل شده و سبب تسهیل دفع آن از بدن می شوند.سایر تركیبات عصاره سیر مانند( اس مركاپتو سیستئین و عناصر ریز مغذی ) قادرند از جذب سرب از دستگاه گوارش جلوگیری كنند. بررسی های تجربی در موش صحرایی نشان داده است كه عصاره سیر میزان دفع سرب از ادرار و مدفوع را افزایش داده و در نتیجه باعث كاهش غلظت سرب در بافتهای بدن می شود. كه این كاهش غلظت با دز عصاره سیر ارتباط مستقیم دارد . هنگامی كه بالاترین دز (400 میلی گرم به ازای هر كیلو گرم وزن بدن ) تجویز می شود غلظت سرب در بافتهای مختلف بدن موش صحرایی به حداقل ممكن می رسد . بطوریكه مقادیر سرب دربافتهای آنها تقریبا با مقادیر سرب در موشهای سالم برابر می شود در مطالعات تجربی كه روی پرندگان انجام گرفته مشخص شده است كه دادن عصاره سیر به جوجه ها علاوه بر كاهش غلظت سرب در بافتهای نرم بدن مانند بافتهای ماهیچه ای و كبد باعث كاهش میزان سرب در بافت استخوانی آنها می گردد.نتایج این برسیها نشان می دهد میزان سرب در جوجه هایی كه عصاره سیر بعد از خوراندن سرب به آنها تجویز شده بود بمراتب كمتر از آنهایی بود كه سرب و عصاره سیر را بطور همزمان در یافت كرده بودند. علاوه بر این سیر باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می شود و می تواند اثرات منفی مسمومیت با سرب را كاهش داده وبه بدن در دفع بیشتر سرب كمك كند.
با توجه به این اثرات خوراندن عصاره سیر به حیوانات اهلی و بخصوص آنهایی كه در مناطق آلوده نگهداری می شوند. غلظت سرب را دربافتهای بدن آنها كاهش داده و می تواند سلامت مصرف كنندگان مواد پروتئینی حیوانی را تامین كند. همچنین استفاده از سیر در رژیم غذایی افرادی كه در شهر های بزرگ زندگی می كنند ویا در محیط كار درمعرض آلودگی با سرب قرار دارند ممكن است از مسمومیت مزمن با سرب جلوگیری كند. 


 منابع:

زرگری- علی.گیاهان دارویی - جلد چهارم. چاپ چهارم. انتشارات دانشگاه تهران - 1369 صفحات621-618
2- G.D.Osweller ,Toxicology , 1996,First edition , Williams.192-194
3- Ankri. S -Mirelman.D.Antimicrobial propertiesof allicin from garlic . Microbs And Infection 1999;2:125-129
4- S.K. Senapati -Effect of garlic extract in tissue lead level in animals . journal of Ethnopharmacology 76 (2001)229-232
5- Hanafy. M.S- Effect of garlic on lead contents in chicken tissues . Dtsh Tirarztl Wochenscher 1994 Apr:101(4):157-8



Effect of garlic (Allium sativum L. ) extract in tissue lead level in animals

M.R.Hajinezhad1 .M.Akbary 2. M.R.Aslani 3
1, 2-Faculty of veterinary ferdowsi univercity of mashhad
3-Dept. of large animal intrnal medicine ferdowsi univercity of mashhad


Abstract:
Lead (pb) , a non-biodegradable heavy metal, continuse to pose health hazards in man and animal. it affects each and every organ and system in the body . Being a cumulative poison , pb is accumulated in various organs , several metal chelators have been used to manage pb toxicity in the event of exposure. But these chelators have a toxic potential in themselves and often fail to remove pb from all body tissues .Garlic is an excelent natural product that has immense therapeutic potential in many patological conditions.Garlic extract contains sulfur- containing amino acids like S-allyl cystein ,S-allyle mercaptocystein and Alliin. Therapeutic effects of garlic is perhaps due to the presence of these sulfur-containing amino aacids and compounds having free carboxyl and amino groups in their structures. These biologicaly active compounds might have chelated pb and enhanced its excretion from the body.and also prevent absorption of pb from gastrointestinal tract .
Key words : Lead , Garlic extract

[ یکشنبه 27 مرداد 1387 - 01:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

برداشت گیاهان دارویی در دامغان ممنوع اعلام شد رییس اداره منابع طبیعی دامغان گفت: برداشت گیاهان دارویی از مراتع این شهرستان ممنوع شده است.

"عباسعلی سیری" روز پنجشنبه گفت: به دلیل وقوع خشكسالی و جلوگیری از كاهش تولید برداشت این گیاهان امسال ممنوع شده است. وی افزود: در صورت مشاهده تخلف با متخلفان برخورد و مورد پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت. رییس منابع طبیعی دامغان باریجه، وشق و كتیرا را از مهمترین گیاهان دارویی این شهرستان نام برد. در شهرستان دامغان 543 هزار هكتار مرتع وجود دارد كه در 93 هزار و 873 همتار از مراتع طزره، سركویر، تویه دروارگیاهان دارویی با ارزشی وجود دارد.

[ شنبه 26 مرداد 1387 - 07:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : شنبه 26 مرداد 1387 - 06:08 ق.ظ]

[ پیام ()|| پژمان ] [مطالب ارسالی توسط دوستان , ] [+]

طرح تجاری سازی گیاهان دارویی تهیه می شود ستاد گیاهان دارویی و طب سنتی وزارت بهداشت با همکاری پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی ، طرح تجاری سازی گیاهان دارویی را آماده و برای اجرا به سازمان یونیدو ارایه می دهد.

روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ‌دکتر "عباس حاجی آخوندی" مشاور وزیر بهداشت در امور طب سنتی ، مکمل و صنایع گیاهان دارویی، در پایان نشست مشترک مدیران ستاد طب سنتی و گیاهان دارویی و پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی،‌ انجام طرح تجاری سازی گیاهان دارویی را در زمینه کشت گیاهان دارویی و اقتصادی و سود آور شدن این صنعت در کشور مهم دانست. وی افزود: در راستای توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب ایرانی مقرر شد که مجتمع علمی، فناوری و خدماتی باغ کوثر از مجموعه موسسه کوثر با همکاری متخصصان و کارشناسان جهاد دانشگاهی و ستاد گیاهان دارویی و طب سنتی در زمینه گیاهان دارویی که برای کشور منافع و مزایای اقتصادی داشته باشد راه اندازی می شود. بر اساس این گزارش ‌رییس پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی این طرح مشترک را در توسعه تحقیقات و خدمات صنایع گیاهان دارویی مهم دانست. دکتر "شمسعلی رضا زاده"‌افزود: پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی با هدف دستیابی گیاهان دارویی و تجاری سازی یافته های تحقیقاتی محققان در زمینه ارزیابی و استفاده از منابع طب سنتی و اسلامی تاسیس شده و قطعا همکاری و حمایت ستاد طب سنتی و گیاهان دارویی وزارت بهداشت با این پژوهشکده به توسعه فعالیت های علمی و تحقیقاتی و خدمات رسانی به مردم در زمینه گیاهان دارویی، شتاب خواهد بخشید.

[ شنبه 26 مرداد 1387 - 07:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : شنبه 26 مرداد 1387 - 06:08 ق.ظ]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

بهره برداری از گیاهان دارویی در منطقه جیرفت و كهنوج ممنوع اعلام شد بهره برداری از گیاهان دارویی و صنعتی در منطقه خشك و نیمه خشك جیرفت و كهنوج در جنوب استان كرمان به مدت یك سال زراعی ممنوع اعلام شد.

به گزارس روز شنبه اداره منابع طبیعی منطقه جیرفت و كهنوج این تصمیم با توجه به استمرار خشكسالی، حفظ بقا و پایداری گیاهان دارویی در این منطقه از سوی كمیته فنی سیاستگذاری بهره برداری از گیاهان دارویی و صنعتی اتخاذ شده است. "سیاست اتخاذ شده در جهت جلوگیری از فرسایش بیابانها و مراتع در شرایط بحران خشكسالی كنونی است لذا با بهره برداران و خاطیان برخورد قانونی از مجاری مراجع ذیصلاح قضایی صورت خواهد گرفت. " منطقه جیرفت و كهنوج دو میلیون و 200 هزار هكتار مرتع دارد كه تاكنون در آن دو هزار و 300 گونه گیاه دارویی و صنعتی شناسایی شده است.

[ شنبه 26 مرداد 1387 - 07:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : شنبه 26 مرداد 1387 - 06:08 ق.ظ]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

بررسی تاثیر پوشش گیاهی بر روی اثرات ضد باكتریایی بره موم زنبور عسل در چند منطقه از شهرستان مشهد
زهره تابعی1- محسن فتحی نجفی1- مجید عاكف2-عالیه رضایی مكرم1
1-موسسه تحقیقات واكسن و سرم سازی رازی مشهد2- كارشناس مسئول سازمان جهاد كشاورزی استان خراسان
 

 

خلاصه

بره موم مخلوطی از صمغ درختان مختلف است كه زنبور عسل آن را با موم .گرده گل .و ترشحات بزاقی خود آمیخته وبه صورت قابل استفاده در كندو در می آورد این تحقیق با هدف بررسی اثرات ضد باكتریایی بره موم و رابطه ی آن با پوشش گیاهی منطقه انحام گرفته است .برای این منظور پوشش گیاهی پنج منطقه از نواحی اطراف شهرستان مشهد مورد ارزیابی قرار گرفت . از بنه های مستقر در این نواحی نمونه برداری شد .اثر ممانعت كنندگی عصاره اتانلی بره موم ها بر روی چهار نوع باكتری بررسی گردید .آزمایشات نشان دادند كه عصاره اتانلی این بره موم ها بر روی باكتریهای گرم مثبت مورد آزمون اثر بازدارندگی دارندو بیشترین تاثیر مربوط به مناطقی است كه پوشش گیاهی غالب آنراكیاهان Artemisa aucher , astragalus.sp, , Juniperus polycarpos تشكیل میدهند
واژه های کلیدی : بره موم ، زنبور عسل،ضد میكربی
 

 

مقدمه

سرزمین ایران به جهت موقعیت جغرافیایی و تنوع در پوشش گیاهی از امكانات بالقوه ای در زمینه ی پرورش زنبور عسل برخوردار است واستان خراسان
با دارا بودن 7311088هكتار مرتع, 718550 هكتار جنگل و 414153 هكتار درختچه و بیشه و شرایط اقلیمی خاص , جایگاه مناسبی برای این امر می باشد .یكی از مشكلات صنعت زنبورداری در كشور فقدان صنایع تبدیلی و تكمیلی محصولات كندو است لذا بررسی بر روی خواص محصولات كندو و بهینه سازی آن بسیار حائز اهمیت می باشد .اثرات
دارویی ,غذایی محصولا كندومستلزم شناخت منابع موثر در كیفیت آنها است یكی از مهمترین این عوامل گیاهانی هستند كه مورد استفاده ی زنبور
برای ساخت محصولات كندو قرار می گیرند .با شناخت پوشش گیاهی هرناحیه و بررسی اثرات داروییی محصولات كندوقادر خواهیم بود تا بهترین منطقه را برای استقرار كندو ها مشخص كنیم.یكی از محصولات كندو بره موم است كه زنبور از آن برای محافظت از كندو در برابر حشرات مزاحم و تعدیل دمای كندو استفاده میكند.تركیبات شیمیایی بره مومهای مختلف تفاوتهای زیادی با هم دارند زیرا زنبور عسل برای تهیه آنها از گیاهان متفاوتی استفاده میكند .بره موم متشكل از 180 تركیب مختلف و دارای ویتامین Aبیوتین فلاونوئید ها كلسیم و ..میباشد. تحقیقات نشان داده است كه بره موم دارای ارزش آنتی اكسیدانی ,ضد سرطانی ,ضد ویروسی ,ضد قارچی و ضد باكتریایی می باشد .در تحقیق فوق اثرات ضد باكتریایی بره موم های متعلق به چند ناحیه از نواحی اطراف شهرستان مشهد انجام پذیرفت وارتباط آن با گونه های غالب گیاهی منطقه بررسی شد.

مواد و روشها

با توجه به منبع تغذیه ای زنیورها, سعی شد بنه هایی انتخاب شوند كه در طول فصل بهار و تابستان و پاییز در ناحیه ای مشخص مستقر باشند و بره موم های آنها را بتوان متعلق به آن ناحیه دانست سپس
پوشش گیاهی مناطق مورد نظر مشخص گردید.به روش تصادفی از بنه های هر منطقه چند جعبه كندو انتخاب شد سپس میزان مشخصی بره موم از قسمت در یچه پرواز آنها جمع آوری گردید.میزان مشخصی از بره موم های متعلق به هر بنه با هم آمیخته شدو اثر ممانعت كنندگی عصاره اتانلی آن ها بر روی باكتریهای مورد نظر با روشهای دیسك دیفیوژن و انتشار در آگار انجام پدیرفت .با توجه به لیست فلورستیك مناطق طرح ,گیاهان غالب ناحیه ای كه بره موم متعلق به آن بییشترین اثر بازدارندگی میكربی را داشت شناسایی شد.
 

 

نتایج و بحث

اثر عصاره‌ی اتانلی بره موم ها ی مورد آزمون به روش دیسك دیفیوژن بر روی باكتری های گرم مثبت(باسیلوس سوبتیلیس و استافیلوكوكوس اورئوس )و گرم منفی (سودوموناس آئروژنوزا و اشرشیا كولی)نشان داد كه میزان هاله عدم رشد در بره موم ها ی تلفیقی بر روی باكتریهای گرم مثبت اثر ممانعت كنندگی دارد وبیشترین اثر مربوط به رقت 5/1عصاره ی اتانلی بر ه موم می باشد به همین علت اثر این رقت برای هر نمونه به طور مجزا بروش دیسك دیفیوژن بررسی شد نتایج نشان دادند كه نمونه های متعلق به مناطق برگیش و فریزی دارای بیشترین اثر ممانعت كنندگی بر روی باكتریهای استافیلوكوكوس اورئوس و باسیلوس سوبتیلیس هستند . بررسی اثربازدارندگی عصاره ها به روش انتشار نیز نتایج مشابه را نشان داد. بر اساس این آزمایشات در پلیتهای حاوی عصاره اتانلی بره موم متعلق به دو ناحیه از مناطق مورد آزمون رشدمیكربی دیده نشد .با توجه به نتایج و مقایسه پوشش گیاهی مناطق فوق , بیشترین تاثیر مربوط به مناطقی است كه پوشش گیاهی غالب آنراكیاهان Artemisa aucher , astragalus.sp, , Juniperus polycarpos تشكیل میدهند.

 

سپاسگزاری:

به این وسیله از راهنمائی ها و مساعدت های افراد نامبرده ذیل قدردانی میگردد.
خانمها: مهندس فریده ثقفی خادم . مهندس بهاره چكشی . مهندس راضیه دائم پناه. مهندس عالیه رضایی مكرم آقایان: ..مهندس سید حمزه بدیعی. مهندس احمد دلاوری . مهندس مقدم .دكتر محسن فتحی نجفی . مهندس مجید عاكف. سید علی ساغروانیان . مهدی حاتمی یزد

 

منابع

1-ثقفی خادم . فریده . 1380- 1374 وزارت جهاد سازندگی
2- طرح مرتعداری بهارگشت1376.سازمان جنگلها و مراتع كشور.اداره كل منابع طبیعی خراسان .
3-حمز ه ای . شهاب .1376 . طرح مرتعداری هزار مسجد.منابع طبیعی چناران . اداره كل منابع طبیعی خراسان
4-جوان مصلح . مجید.1381 . طرح مرتعداری چناران.منابع طبیعی چناران اداره كل منابع طبیعی خراسان
5-دائم پناه . راضیه . 1383 . اطلاعات واحد GIS- اداره كل منابع طبیعی خراسان
6- Hegazi A.G.,Abd El Hady F.K.and Abd Allah F.A.M.(2000),Cemical composition and antimicrobial activity of Europen propolis.z.Alaturforsch.55c,71<75
7-walker,p.;crane,E.(1987):constituents of propolis Apidologie 18(4)327-334.
8-Chia-Chi Chang,Ming-Hua Yang,Hwei-Mei Wen and Jiing-Chern.(2002),Estimation of total flavonoid content in propolis by two complementary colorimetric methods.
9-Ghisalberti,E.L.1979.propolis:a review.Bee World .60:59-84
10-Hutchison Stephanie and Wise Darla,(2000)The anti-bacterial effects of propolis on a variety of bacteria.
11-Hegazi A.G;(1993)Propolis an over


Study of plant cover effect on antibacterial characteristics of bee propolis from bee hives in around mashhad
Zohreh Tabei , Mohsen Fathi Najafi ,Majid Akef,Aliyeh Rezai Mokaram
Email:raziinst@yahoo.com

In this work we isolated different types of propolis from bee hives in around mashhad.
The isolated propolis were used to prepare of ethanolic extract. antibacterial effect of the extracts were studied on gram positive bacteria:
(staphylococuse aureus,bacillus subtilis)and gram negative bacteria pseudomonas aeruginosa,echerichia coli).Methods were used:disk diffusion,gell diffiusion .
The result showed that ethanolic propolis extract had inhibitory effect on these gram positive bacteries, maximum effect related to propolis result of plant cover with typical types:artemisa aucher; juniperus poly carpos astragalus.sp.
Key word:Anti microbial-propolis-Honey Bee

[ شنبه 26 مرداد 1387 - 07:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

بررسی وضعیت گیاهان دارویی در عطاریهای اصفهان
بابك بحرینی نژاد1 ، محمد اصفا2 و كریم باقرزاده1
1- اعضا هیات علمی 2- كارشناس مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
ص.پ - 199-81785 

خلاصه

مطالعه وضعیت عطاریها به‌عنوان یكی از اركان توزیع گیاهان دارویی در سطح جامعه بنا به دلایل مختلفی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد، از جمله این می‌توان به عوامل زیر، تجویز خود سرانه گیاهان دارویی به بیماران توسط افراد ناآگاه، ارائه گیاهان دارویی باكیفیت نامطلوب، ارائه آگاهانه و یا ناآگاهانه برخی گیاهان سمی و یا غیر مؤثر بجای گیاهان دارویی توصیه شده، عوامل فرهنگی و اجتماعی مرتبط با مصرف گیاهان دارویی توسط مردم و بسیاری دیگر از عواملی كه در متن مقاله آمده است می‌توان اشاره كرد. این تحقیق در سال1380 به سفارش سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان اصفهان در مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی اصفهان اجرا گردید. در این بررسی پرسشنامه‌ای مشتمل بر19 سؤال گزینه‌ای و یك سؤال تشریحی در میان عطاریهای استان اصفهان توزیع گردید كه در این میان 22 عطار به پرسشنامه‌ها پاسخ دادند. نتایج نشان داد كه به رغم غیر قانونی بودن امر تجویز گیاهان به بیماران از سوی عطاریها 4/29 درصد از عطاران اقدام به این امر نموده اند، میزان آگاهی عطاران از نحوه نگهداری و گونه دارویی گیاهان بسیار اندك و ارتباط آنها با علما و منابع علمی این مبحث در سطح پایینی قرار داست. در 1/59 درصد از عطاریها مشتریان به‌طور عمده از خانمها و در 70 درصد از عطاریها سن مشتریان بین 20 تا 40 سال گزارش گردید. در 4/47 درصد از عطاریها علاوه بر گیاهان دارویی اقدام به فروش داروهای گیاهی ساخته شده در كارخانه‌ها می‌گردید. 75 درصد از عطاریها قسمت عمده محصولات خود را از گیاهان جمع‌آوری شده از عرصه‌های طبیعی تهیه می‌كردند. سایر نتایج در متن مقاله آمده است.

واژه های كلیدی: عطاریها، گیاهان داروئی 

مقدمه

عطاریها سهم قابل توجهی در تأمین نیازهای مردم ایران به گیاهان دارویی را داشته و دارند. طب سنتی در ایران دیرینه‌ای كهن داشته و بسیاری از دانشمندان قدیم ایرانی كه امروز نام آنها در جهان پر آوازه می‌باشد از نام آورترین افراد در ابداع و تجویز نسخه‌های گیاهی در پیشگیری و درمان بیماریها بوده اند. از سوی دیگر حساسیت شغلی عطاران با توجه به نوع نسخه‌های تجویز شده، نوع گیاهان مصرفی و تطابق آنها با گونه‌های دارویی موجود در نسخه‌های مكتوب طب سنتی، شباهت برخی گونه‌های دارویی با گونه‌های سمی، نحوه نگهداری گیاهان و بسیاری دیگر از مسائل همگی اهمیت بررسی وضعیت موجود در عطاریها را در اصلی ترین اولویتها قرار می‌دهد. متأسفانه به‌رغم دیرینه كهن ایران در این زمینه در طی این تحقیق مشخص گردید كه مسائل و مشكلات در این صنف بسیار عدیده و در بعضی موارد می‌تواند باعث بروز مشكلات جسمی و جانی در افراد جامعه گردد. بنابراین در این تحقیق ضمن بررسی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، مدیریتی و پزشكی راهكارهایی در حد مختصر پیشنهاد می‌گردد تا شاید بتواند علاوه بر حفظ ارزشهای دست‌اندركاران این صنف از بروز برخی مسائل و مشكلات در سطح جامعه جلوگیری و مسئولان را به اهمیت ویژه این موضوع بیشتر آگاه كند.
 

 

مواد و روشها

در این بررسی پرسشنامه‌ای متشكل از 19 سؤال گزینه‌ای و یك سؤال تشریحی در بین عطاریهای اصفهان توزیع گردید كه از این میان 22 عطار به پرسشنامه‌ها پاسخ دادند. عوامل اصلی مورد بررسی در این تحقیق عبارت بودند از:
- میزان سابقه و علل روی‌آوری عطاران به این حرفه، میزان استقبال مردم، روند تغییرات قیمت گیاهان دارویی طی ده سال گذشته، نقش جنسیت و سن مشتریان در استقبال از گیاهان دارویی، منبع و نحوه تهیه گیاهان و فرآورده‌های موجود در عطاری، امر تجویز نسخه‌های دارویی برای مشتریان، میزان دسترسی عطاران به منابع علمی از جمله كتب و متخصصین.
نتایج در قالب نمودارهای ستونی ارائه گردیده و در نهایت مسائل و مشكلات ویژه و اختصاصی در قالب مصاحبه از عطاران بررسی گردید.
 

 

نتایج و بحث

5/54 درصد عطاران به دلیل علاقه شخصی و 5/45 درصد از آنها به دلیل شغل پدری یا یكی از افراد فامیل به این شغل روی آورده بودند. 4/52 درصد از عطاران بین 10 تا 20 سال سابقه كار در این زمینه داشتند. 75 درصد از عطاران روند استقبال مردم از گیاهان دارویی را طی 10 سال گذشته رو به افزایش بیان كردند. در 4/47 درصد از عطاریها علاوه بر گیاهان دارویی اقدام به فروش داروهای گیاهی ساخته شده توسط كارخانجهای می‌گردید. از سوی دیگر استقبال مردم از گیاهان دارویی خشك شده بیشتر از داروهای گیاهی ساخته شده توسط كارخانه‌های بود. در1/59 درصد از عطاریها مشتریان به نحو عمده از خانمها بودند و در 70 درصد از عطاریها سن مشتریان بین20 تا40 سال گزارش گردید. 50 درصد از عطاران منابع گیاهی خود را فقط از داخل كشور تهیه می‌كردند. 75 درصد از عطاران قسمت عمده محصولات خود را از گیاهان جمع‌آوری شده از عرصه‌های طبیعی تهیه می‌كردند . هیچ ‌یك از عطاران به‌طور مستقیم و بدون واسطه اقدام به صادرات و یا واردات گیاهان دارویی نمی كردند. 4/29 درصد از عطاران اقدام به تجویز نسخ دارویی برای مشتریان خود می‌كردند كه این امر برخلاف قوانین وزارت بهداشت می‌باشد. میزان ارتباط و آشنایی عطاران با حكمای علم گیاه درمانی و كتب مرتبط در حد متوسط تا اندك بود. مشكلات موجود در عطاریها به نحو عمده در ارتباط با موارد زیر بود:
نحوه نگهداری گیاهان، تجویز خود سرانه گیاهان به مشتریان، عدم نظارت كافی از سوی وزارت بهداشت و بازرگانی بر فعالیت عطاریها و وجود تقلب در نوع محصول ارائه شده به مشتریان.
 

 

سپاسگزاری

بدین‌وسیله از زحمات خانم مینا فلاحیان و آقایان محمد صادقی، سعید شریفی، مسعود افشاری، محمد باقری، رشید رجایی، رضا رضایی و همچنین كلیه عطارانی كه در این تحقیق ما را یاری نمودند تقدیر و تشكر می‌گردد.



Study on Herbal Medicine Groceries in Esfahan
B. Bahreininejad, M. Asfa and K. Bagherzadeh
Agricultural and Natural Resources Research Center of Esfahan
P. O. Box 81785-199
Bahreini@icrasn.com

Herbal medicine groceries (HMG) have a big role for herbal medicine consumption by people. Some of the most important factors in relation to HGM are including:
Herbal medicine prescription by HGM, herbal medicine with low quality, Selling some poisonous or ineffective plants instead of medicinal plants, Cultural and social factors in relation to herbal medicine consumption by people
This study has carried out in 2002 in Agricultural and Natural Resources Research Center of Esfahan with financial support of Esfahan Management and Programming Organization. In this study a questionnaire with 19 optional question and 1 explanation question 22 questionnaire were filled by HGM of Esfahan. 29.4 % of HGM prescribed herbal medicine on their own illegally, In 59.1% of HGM customers mainly were female. In 70 % of HGM customers were aged between 20-40. 75 % of HGM agents were supplied their herbs from natural resources. Other results are in complete paper.
Keyword: Herbal Medicine Groceries

[ شنبه 26 مرداد 1387 - 07:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

تعیین فعالیت آنتی اكسیدانی عصاره متانولی گیاه Chrozophora tinctoria
و شناسایی دو فلاوون گلیکوزیله جدا شده از آن
بابك طلیسچی1 ، جواد ببری بناب1، مسعود مدرسی1، صدیقه بامداد مقدم 2 ، سولماز اثنی عشری2، حسین ناظمیه1 ، حسن رضازاده 1، عباس دل آذر1
1آزمایشگاه فارماكوگنوزی، دانشكده داروسازی و مركز تحقیقات كاربردی دارویی ، دانشگاه علوم پزشكی تبریز
2 آزمایشگاه فارماكوگنوزی، مركز تحقیقات كاربردی دارویی، دانشگاه علوم پزشكی تبریز
 

 

خلاصه

در این مطالعه فعالیت آنتی اكسیدانی عصاره متانولی گیاه رنگینك تعیین و دو گلیکوزید فلاوونی از آن جداسازی شد. ساختمان شیمیایی این ترکیب با استفاده از روشهای مختلف NMR و UV_visible شناسایی شدند.
واژه های کلیدی : آنتی اکسیدان ، عصاره گیاه .

  

مقدمه

گیاه رنگینک با نام علمی Chrozophora tinctoria از خانواده Euphorbiaceae بومی کشور مصر، ژاپن و ایران میباشد. در ایران این گیاه در جنگل های ارسباران واقع در استان آذربایجان شرقی رشد میکند. بررسی های انجام یافته بر روی گونه های مختلف جنس Chrozophora حضور تركیبات فلاوونوئیدی (1)، دی ترپنوئیدی(2) و گزانتونی(3) را نشان داده است. با انجام یکسری مطالعات بر روی عصاره متانولی گیاه C. tinctoria خواص آنتی اکسیدانی قابل ملاحظه ای از آن دیده شد. از طرفی بر پایه گزارشات قبلی ما ، کاربرد عصاره در موشهای دریافت کننده آهن مانع از تشکیل تومور پوستی به دنبال تجویز دی متیل بنز آنتراسن (DMBA) و روغن کورتون گردیده است. این اثر به خاصیت آنتی اکسیدانی بالای عصاره میتواند مربوط میباشد. در بررسی حاضر از عصاره متانولی این گیاه دو فلاونوئید گلیكوزیله جداسازی و شناسایی گردیده و فعالیت آنتی اكسیدانی آنها نیز تعیین گردیدند.
 

 

مواد و روشها:

پس از جمع آوری گیاه و خشک کردن آن مقدار 100 گرم از پودر قسمتهای هوایی گیاه به وسیله دستگاه سوکسله به ترتیب با حلالهای n-هگزان دی کلرو متان و متانول عصاره گیری شد. عصاره های حاصل توسط دستگاه Rotary evaporator کاملا خشک گردیدند. میزان فعالیت آنتی اكسیدانی عصاره متانولی توسط روش DPPH (2,2-Di-Phenyl-1-Picryl Hydrazyl) تعیین گردید. بمنظور جداسازی تركیبات موجود در عصاره متانولی ابتدا، 2 گرم از عصاره خشک متانولی توسط Sep-Pack و بوسیله گرادیانی از متانل و آب (10:90 ، 20:80 ، 40:60 ، 60:40 ، 80:20 ، 100:00 ) فراكسیونه گردید. فراکسیون متانولی 60 درصد بوسیله HPLC پره پراتیو تحت ستون (20mmID * 25cm L.) ODS و سیستم حلال متشکل از آب و استو نیتریل از 25 درصد استونیتریل در زمان صفر به 45 درصد در زمان 60 دقیقه با شیب خطی و با سرعت جریان ثابتml/min 20 و طول موج 256 نانومتر مورد جداسازی واقع گردید و دو ماده 1و2 به ترتیب با زمانهای بازداری 12و36 دقیقه بدست آمد.
 

 

نتایج و بحث

برآورد فعالیت آنتی اكسیدانتی عصاره متانولی منجر به تعیین mg/ml RC50= 2.243 x 10 -1 گردید. جداسازی عصاره متانولی قسمتهای هوایی گیاه رنگینک بوسیله HPLC فاز معکوس منجر به جداسازی دو فلاونوئید گردید. ساختمان شیمیایی این ترکیبات بوسیله روشهای طیف سنجی 1HNMR 13CNMR و UV-visible مورد بررسی قرار گرفت و بترتیب Acacetin 5-O- glucorhamnoside و Luteolin 7-O-(6-O- coumaryl) glucoside تعیین گردید. از آنجائی فعالیت آنتی اكسیدانی مشتقات فلاوونی علی الخصوص لوتئولین قبلا گزارش شده و همچنین نقش رادیكالهای آزاد و تركیبات اكسیدان در روند تومور كاملامشخص گردیده است. لذا ارتباط فعالیت آنتی تومور گیاه رنگینك با تركیبات فلاوونی موجود در آن میتواند به عنوان یك فرضیه مورد توجه قرار گیرد.

 

منابع:

1- Hashim, O. K., Abou-zaid, M. M., Abdel-galil, F.M., and Saleh, A. M. 1990. 2-Mohamed, K. M., Ohtani, K., Kasai, R. and Yamasaki, K. 1994.
3-Agrawal, A. and Singh, J. 1988


Two flavononid O-glycosides from Chrozophora tinctoria
Babak Talischi a, Javad Babri a , Masoud Modarresi a, Seddigeh Bamdad Moghadam b, Solmaz Asnaashari b , Hossien Nazemiyeh a, Hassan Rezazadeh a , Abbas Delazar a
a Pharmacognosy Laboratory, School of Pharmacy and Drug Applied Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran, b Pharmacognosy Laboratory, Drug Applied Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran
javadbabri@yahoo.com Email:

Abstract:
Chrozophora tinctoria (Euphorbiacea) is endemic to Egypt, Japan and Iran.In Iran, this plant grows in Arasbaran forest located in east Azerbaijan province. Recent investigation showed that the methanolic extract of C. tinctoria inhibits the carcinogenic potential of 7, 12- dimethylbenz (a) anthracene (DMBA) and croton oil in iron overloaded mice skin. The dried and ground aerial parts of C. tinctoria (100 g) were Soxhlet-extracted, successively, with n-hexane, dichloromethane and methanol (1.1 L each). The free radical scavenging activity of methanol extract have been assessed by DPPH method .Methanol extract of C. tinctoria displayed significant antioxidant activity in the DPPH assay (RC50 = 2.243 x 10 -1 mg/mL ). Reversed-phase preparative HPLC analysis of the methanol extract of the aerial parts of C. tinctoria afforded two flavonoids glycosides, Acacetin 5- O- glucorhamnoside and Luteolin 7-O-(6-O- coumaryl) glucoside . The structures of these compounds have been elucidated unambiguously by UV spectroscopic analyses using shift reagents, and 1HNMR and 13CNMR spectroscopic techniques.
Keywords: Chrozophora tinctoria, Euphorbiacea, Flavonoid, natural antioxidant, DPPH assay, Acacetin

[ شنبه 26 مرداد 1387 - 07:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

از این مقاله هم خیلی خوشم اومد

بررسی اثرسمیت حاد دو گونهEuphorbia macrostegia و E.hebecarpa
با استفاده از روش لارو میگو
زهره آموزگار2 ، كتایون جاوید نیا1، عزیز اله جعفری2
1-عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز 2-عضو هیأت علمی دانشگاه یاسوج
یاسوج دانشگاه یاسوج - مدیریت امور پژوهشی
 

 

خلاصه

با توجه به شیوع بیماری سرطان در جوامع بشری و نیاز روز افزون به داروهای ضد سرطان از یك سو و از سوی دیگر كشف دارو‌های مؤثر ضد سرطان نظیر تاكسول، وینبلاستین و وینكرستین در گیاهان واحتمال وجود این تركیبهای در گیاهان سمی نظیر فرفیون‌ها سبب شد تا بررسی اثرسمیت حاد دو گونه افوربیای بومی ایرانhebecarpa) Euphorbia وE.macrostegia ) موضوع این تحقیق قرار گیرد . در این تحقیق برای بررسی اثر عصاره‌های مختلف این گیاهان از روش لارو میگو كه یك روش سریع، مناسب و ارزان نسبت به كشت بافت است، استفاده شد وضمن بررسی اثر عصاره‌های مختلف این گیاهان وLD50 آنها نیز تعیین گردید.

واژه های كلیدی: سمیت، لاور میگو، گیاهان داروئی

 

مقدمه

گیاهان تیره فرفیون دارای مجاری ترشحی لاتكس و شیرابه‌هایی بی رنگ یا كم و بیش ملون با بویی ناپسند‌، تحریك كننده و در برخی مواردسمی هستند، این شیرابه‌ها از نظر صنعتی حائز اهمیت بوده و در بسیاری موارد در تماس با پوست ایجاد حساسیت می‌كنند. در طب سنتی منطقه از شیرابه آنها برای درمان زگیل استفاده می‌شود‌. به ‌رغم سمی بودن آنها، استفاده از گونه‌های فرفیون در طب سنتی بسیاری از نقاط جهان دارای سابقه‌ای طولانی است. عصاره E.kansui در طب سنتی چین به طور گسترده در درمان سرطان بكار می‌رود و آشكارا اثرات ضد سرطانی دارد، از ریشه این گیاه دو تركیب جدید ضد لوكمی به نام كانسوفورین Aو B استخراج شده كه تركیب نوع A بر دریف سلولهای سرطانی شامل لوكمی، سرطان كولون،ملانوما و سلولهای سرطانی كُلیه‌‌به طور اختصاصی مؤثر است (Wu 1991). همچنین ازmyrsinites E.‌ چهار تركیب جدید تتراسیكل دی ترپن تترا‌ استر از یك عصاره استونی كُشَنده سلول بدست آمده است‌. در خصوص اثرات ضد توموری فرفیون‌های بومی ایران تا‌كنون هیچ گونه تحقیقی صورت نگرفته است‌.در این تحقیق با توجه به گزارشهای موجود در طب سنتی‌،اثرات بیولوژیكی این گونه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.‌قابل ذكر است كه اثرات بیولوژیكی به بررسی و مطالعه تأثیرانواعی از داروها، ویتامین‌ها، عصاره‌ها و - بر روی موجودات زنده گفته می‌شود. گیاهان تیره فرفیون (Euphorbiaceae) گیاهانی به صور مختلف رویشی شامل 300 جنس و 8000 گونه در جهان و 5 جنس و72 گونه در ایران است.جنس فرفیون (Euphorbia) دارای 2000گونه در دنیا و 65 گونه در ایران است.فرفیون بلوطستانی(E. macrostegia ) گیاهی پایا به ارتفاع تا 80 سانتیمتر با برگهای چرمی بومی ایران بوده و در استان كهگیلویه و بویراحمد تا نواحی فارس می‌روید. فرفیون میوه كركی(E.hebecarpa)نیز گیاهی پایا با برگهای باریك نیزه‌ای در آذر‌بایجان تا بوشهر و كرمان می‌روید .
 

مواد و روشها

برای انجام این تحقیق، نمونه‌های گیاهی از دو گونه مورد مطالعه(macrostegia . E وE.hebecarpa) از ارتفاع 2600 متری منطقه حفاظت شده دنا جمع‌آوری و بعدسپس در چهار مرحله مورد عصاره‌گیری قرار گرفت. در نهایت عصاره‌های اترودوپترولی، اتری، اتیلن استات و الكلی با پولاریته‌های متفاوت تهیه، تغلیظ و خشك گردید.سپس مبادرت به پرورش میگو با استفاده از روش می‌یر (Meyar 1982) در آكواریم گردید . همچنین غلظت‌های 10،100و200mg/ml تهیه و در مواردی به علت سمیت زیاد عصاره‌ها و عدم تطابق آنها با منحنی دُز - پاسخ خطی‌، غلظت‌های ثانویه 10،5،1،1/0 mg/ml تهیه شد‌. لوله شاهد منفی حاوی cc5 آب نمك 8/3% و 10 عدد لارو میگو و دیسك متانولی و دیسك آتروپین بود، آزمون در مجموع 36 نمونه، 3 شاهد و3 كنترل داشت و 3 بار تكرار گردید . به هر نمونه 10‌عدد میگوی زنده اضافه در شرایط مناسب قرار گرفت و پس از 2،4، 8‌،12 و 24 ساعت تعداد میگوی زنده در هر غلظت شمارش شد ویال‌های كنترل و شاهد نیز مورد ارزیابی قرار گرفتند .
 

 

نتایج و بحث

نتایج حاصل از تحقیق نشان داد كه در بین عصاره‌های مختلف عصاره اتیل استاتی نسبت به سایر عصاره‌ها از سمیت بیشتری برخوردار است .این موضوع نشانگر یك تركیب با قطبیت متوسط درگیاهان مورد مطالعه است. بررسی سایر عصاره‌ها نیز نشان داد كه عصاره اترودوپترولی فرفیون بلوطستانی E. macrostegia سمی تر از عصاره اترودوپترولی و اتری فرفیون میوه كركی E.hebecrpa است . ولی عصاره الكلی گیاه فرفیون بلوطستانی E. macrostegia دارای سمیت بالاتری بود . در مجموع از میان كل عصاره‌ها عصاره اتیل استاتی فرفیون بلوطستانیE. macrostegia دارای LD50=6.34 mg/dsc بود به نظر می‌رسد كه عصاره‌های اتیل استاتی دارای اثرات توكسیك (Toxic) بیشتر و LD50 پایین تر از سایر عصارها بودند و اثرات سیتوتوكسیك آنها با شاهد داكسوردبدیسین مقایسه گردید، كه نتایج آماری آن قابل توجه
 

 

سپاسگزاری

به این وسیله از آقای مهندس جهاندیده مدیر وقت اداره كل حفاظت محیط زیست و همكاران ایشان كه در مراحل جمع‌آوری نمونه‌های گیاهی و همكاران در دانشكده داروسازی شیراز كه در مراحل مختلف انجام این تحقیق همكاری فراوانی داشته‌اند، سپاسگزاری می‌شود.

References
1-Ding.Y.L:Jia.Z.J.Two phenolic derivatives form EuphorbiaKansui . Phvtochemistry . 1992 .Vol.20.pp:209-222.
2- Meyer ,B.N.;Ferrigni , N.R;Pantam .Y.E.; Jacobsen . B.;Nichols, D.E; Mclaughling, J.L. Brine shrimp:A convenient general bioassay for active plant constituent. Planta medica. 1982, Vol.45,pp:31-34 .
3-Oksuz,Sevil :Gurek , Faliha ;Lin,Long -Ze.Gil , Roberto ; Pezzuto ,John;Cordell,Geoffrey . Aleppicatines A and B form I ;uphorbia Aleppiea.Phytochemistry. Great britain .1996,Vol .42.No.2.pp:473-478.
4-Well,C.Tables for convenient calculation calculation of median effective dose (LC50 or ED50)and instruction in their use . 1982,Vol.8.pp:249-263.
5-Wu , D.G; Sorg , B; Hecker , E. New myrsinol - realated poly functional pentacyclic diterpenes esters form roots of Euphorbia prolifera. Journal of natural products. 1995 .Vol. 58.pp:408-413.
6-Wu, TianShung; Lin, YuhMeei; Haruna. Mitsumasa; Pan, De -Ji; Shingu, Tetsuru; Chen, Yuh-Pan; Hsu, Hong-en. Antitumor agents, 119. Kansuiphorins a and B,two novel anileukemic diterpene esters form Euphorbia kansui. Journal of natural products. 1991, Vol .43.pp :823- 829.



Cytotoxicity Assessment of Euphorbia macrostegia &E.hebecarpa With Brine Shrimp method

Katayon Javidnia2 , Azizolah Jafarai1 , Zoherah Amozegar1
1- Faclty of Agriculture, University of yassuj .
2-Faculty of pharmacy and Medical sinences, Uuniversity of Shiraz.

Abstract :
Euphorbiaceae is a family of plant spread in all parts of the world except north pole and very cold regions. they all have latex (colored or less). These latex materials are toxic in many cases and their skin exposure is irritant . Reports have been shown that these plants have enti, tomor activity. Euphorbia macrostegia Boiss, Euphorbia hebecarpa Boiss, are native species in Iran and there is not any stady on then which reults has been reported yet .In order to know about their biologic ativity, We used brine shrimp technique.In technique is fas ,inexpensive easy and repeatable and there is a significant relationship between its mortality and toxicity. four fration of extract prepared from two species of Euphirbia species . The extract-s concentrations in this study were 100,10,5,1 and 0.1μg/ml . It was cleared that ethylacetate extrats had more toxic effects and lower LD50 exept which has a more toxic ether extract .The minimum LD50 in this study was6.34 μg/ml which belongs to ethyl acetate extract of Euphorbia macrostegia Boiss

[ شنبه 26 مرداد 1387 - 07:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

+ کشت گیاهان دارویی در مراتع ارسنجان فارس آغاز شد
+ بیست و هفتمین شماره فصلنامه گیاهان دارویی منتشر شد
+ گیاهان دارویی در ایران سابقه ای دیرینه دارد اما دنیا از ما جلوتر است
+ ایران و ژاپن در زمینه زعفران و گیاهان دارویی همکاری می کنند
+ ایران منبع غنی گیاهان دارویی در جهان است
+ استاد ژاپنی : ایران سرشار از منابع گیاهان دارویی است
+ تور "زعفران، گیاهان دارویی و پسته" ایران برگزار می شود
+ مصرف خودسرانه گیاهان دارویی احتمال بروز مسمومیت را افزایش می دهد
+ امكانات و محدودیتها در زمینه گیاهان دارویی ایران : یك بررسی اقتصادی
+ بازاریابی گیاهان دارویی و نقش آن در توسعه پایدار
+ همایش منطقه ای شكوفایی و نوآوری در گیاهان دارویی
+ بررسی اقتصادی تجارت و صادرات گیاهان دارویی ایران
+ مزیت نسبی تولید و صادرات كتیرای مفتولی وكتیرای خرمنی
+ گیاهان دارویی در ایران و جهان
+ بررسی اقتصادی تولید چند قلم عمده گیاه دارویی (هزینه‌ها و درآمدها)

---

صفحات :
... 5 6 7 8 9 10 11 ...