مزیت نسبی تولید و صادرات كتیرای مفتولی وكتیرای خرمنی
مهدی كیانی ابری1، علیرضا میرصالح مهابادی2
1و2- اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان
اصفهان - اردستان - بلوار دانشجو -دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان

 

خلاصه

توجه به مزیت نسبی فعالیتهای مختلف اقتصادی یكی از جنبه های مهم برنامه ریزی است . در این پژوهش برای تعیین مزیت نسبی محصولات مورد نظر از دومعیار ، هزینه منابع داخلی ( DRC ) و شاخص مزیت نسبی آشكار شده ( RCA ) استفاده شد .
این تحقیق نشان داد در استان اصفهان مقدار شاخص DRC در سال 1380 برای محصولات كتیرای مفتولی و كتیرای خرمنی به ترتیب 235/0 و 5/0 می باشد كه بر اساس شاخص فوق هر دومحصول دارای مزیت نسبی تولید می باشد . همچنین شاخص RCA برای دو محصول در سال 1378 و 1380 اندازه گیری شد كه در سال 1378 محصول كتیرای مفتولی مزیت نسبی تولید را در اصفهان برخوردار گردید .
واژه های کلیدی : مزیت نسبی ، صادرات ، کتیرا .
 

 

مقدمه

كشور ایران با داشتن حدود 8500 گونه گیاهی از لحاظ تنوع گیاهان دارویی از جمله كشورهای مهم جهان است . علاوه بر این با توجه به موقعیت جغرافیایی و وضعیت آب و هوایی یكی از مناطق مناسب دنیا برای تولید انبوه گیاهان دارویی بشمار می آید (1) . به همین جهت لازم است تحقیقات گسترده ای در جهت شناسایی امكانات بالقوه و وجود مزیت نسبی در زمینه تولید و صدور گیاهان دارویی انجام گیرد تا بدینوسیله برای هر منطقه نوع گیاهان دارویی كه نسبت به سایر مناطق از هزینه كمتری تولید آن برخوردار است معین شود (3)
 

مواد و روشها

دو معیار هزینه منابع داخلی (DRC) و مزیت نسبی آشكار شده ( RCA ) از طریق فرمولهای زیر حاصل می‌شوند

D RC =


كه در آن G هزینه های عوامل داخلی یا نهاده های غیر قابل تجارت ، P كل درآمد ناخالص به قیمت سایه ای و F هزینه نهاده های قابل تجارت می باشد ، حال هر چه میزان DRC كمتر باشد نشان دهنده مزیت نسبی منطقه خواهد بود .
شاخص مزیت نسبی آشكار شده ( RCA ) از فرمول

RCA =


حاصل می شودكه در آن xij ارزش تولید گیاه مورد نظر در با تـوجه به جداول حاصل می تـوان نتیجه گرفت كه استـان چهار محال و بختیاری در محصول كتیرای خرمنی با توجه به هر دو شاخص و در سالهای مورد بررسی دارای مزیت نسبـی است .
و در تولید محصول كتیرای مفتولی استان اصفهان بر سایر مناطق مزیت نسبی را نشان می دهد .در این راستا استان یزد به جهت عدم مزیت نسبی شایسته است جهت كشت سایر گیاهان دارویی همانند آنغوزه مورد نظر قرار گیرد .
 

سپاسگزاری

بدین وسیله از همكار ارجمند آقای مهندس میر صالح و سازمان جنگلها و مراتع كشور و ادارات كل منابع طبیعی استانهای مختلف بخاطر همكاریهای فراوانشان نهایت قدردانی را دارم .
استان و xi كل ارزش تولیدات گیاهان مرتعی كشور است
اگر 1< RCA < 0 باشد نشان دهنده عدم مزیت نسبی در آن استان می باشد و اگر RCA>1 باشد نشان دهنده مزیت نسبـی آن استان است .
 

 

نتایج و بحث

در این تحقیق شاخص RCA در سال 1378 و 1380 و شاخصDRC نیز در سال1380 برای دو محصول كتیرای مفتولی و خرمنی محاسبه شد و نیز رتبه استانها بر اساس شاخصهای مذكور مشخص گردید كه در جدول 1 تا 6 آورده شده است .


 

منابع :

ا- ابراهیمی ، علی 1380 (( ضرورت اعمال نگرش سیستمی در مدیریت توسعه پایدار گیاهان دارویی)) همایش ملی گیاهان دارویی ، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع كشور
2- حسن پور، یوسف 1378 . (( تجزیه و تحلیل مزیت نسبی صادرات (مورد خاص : مواد شوینده ) )) . فصل نامه پژوهشی نامه بازرگانی - شماره 8
3-رحیمی بروجردی، علیرضا . 1374 (( روابط تجاری بین المللی معاصر تئوریها و سیستمها )) . چاپ دانشگاه آزاد
4-سازمان جنگلها و مراتع كشور دفتر طرح و برنامه . نشریه بازرگانی شماره های 9-8-7 سالهای 80-79-78
5-كیانی، مهدی . 1380 . (( مزیت نسبی تولید و صادرات منتخبی از گیاهان دارویی و صنعتی )) سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان اصفهان

6- Lee , j. (1995) - comparative advantage in manufacturiny as a Determinant of industrializatia the korean case ,world development .vol .23 ,no .7.







Relative advantage of producing and export of gum tragacanth
Mahdi kiani Abary . Ali Reza Mirsaleh Mahabadi
Univercity of Ardestan -Ardestan -Esfahan -Iran

Abstract
Paying attention to the relative advantage of various economic activing is one of the important aspects of planning
In this study in order to detomine the relative advantage of the intended products two factors of DRC and RCA were applied . this study showed that in esfahan province in 1380 the DRC indicex for rod gum tragacanth ,and stack gum tragacanth were 0.235 and 0.5 respectively . based on which both products are of relative advantage of production .RCA indices for these two products were measured in the years 1378 and 1380 . in 1378 rod gum tragacanth was of
relative advantage of production in Esfahan proving .
Keywords : Relative advantage , export , gum tragacanth

[ چهارشنبه 20 شهریور 1387 - 08:09 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

+ گیاهان دارویی در ایران سابقه ای دیرینه دارد اما دنیا از ما جلوتر است
+ ایران و ژاپن در زمینه زعفران و گیاهان دارویی همکاری می کنند
+ ایران منبع غنی گیاهان دارویی در جهان است
+ استاد ژاپنی : ایران سرشار از منابع گیاهان دارویی است
+ تور "زعفران، گیاهان دارویی و پسته" ایران برگزار می شود
+ مصرف خودسرانه گیاهان دارویی احتمال بروز مسمومیت را افزایش می دهد
+ امكانات و محدودیتها در زمینه گیاهان دارویی ایران : یك بررسی اقتصادی
+ بازاریابی گیاهان دارویی و نقش آن در توسعه پایدار
+ همایش منطقه ای شكوفایی و نوآوری در گیاهان دارویی
+ بررسی اقتصادی تجارت و صادرات گیاهان دارویی ایران
+ مزیت نسبی تولید و صادرات كتیرای مفتولی وكتیرای خرمنی
+ گیاهان دارویی در ایران و جهان
+ بررسی اقتصادی تولید چند قلم عمده گیاه دارویی (هزینه‌ها و درآمدها)
+ مزیت نسبی تولید و صادرات باریجه و آنغوزه
+ بررسی مسائل بازاریابی گل محمدی و فرآورده‌های آن (گلاب و اسانس)

---

صفحات :