بررسی تأثیر تغذیه گیاه عروسك پشت پرده(Physalis alkekengi)
بر روی باروری و تولید مثل گوسفندان
مصطفی یوسف الهی1، الهه بقایی2
2،1_ دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر، ص پ - 198-14115
 

 

خلاصه

عروسك پشت پرده، یكی از گیاهان سمی مراتع ایران است كه به‌صورت خودرو در بیشتر نقاط كشور یافت می‌شود. رشد سریع و قدرت سازگاری بالای این گیاه باعث افزایش جمعیت آن در مراتع گردیده است. هدف این پژوهش, بررسی اثر تغذیه این گیاه بر تولید مثل گوسفند بود. بدین منظور تعداد 8 رأس میش به‌طور تصادفی انتخاب گردید و به دوگروه تقسیم شدند و هر گروه به ترتیب یك و دو گرم از میوه این گیاه را دریافت كردند. نمونه‌های خون به مدت 39 روز متوالی جمع آوری گردید و غلظت هورمون‌های استروژن (E2) و پروژسترون(P4) پلاسمای نمونه‌های خون با استفاده از روش رادیوایمونواسی اندازه‌گیری شد و نسبت غلظت هورمون E2به هورمون P4(P4/E2)محاسبه گردید. نتایج نشان داد كه در دوره بعد از خوراك دهی این نسبت در مقایسه با دوره خوراك دهی و قبل از خوراك دهی در هر دو گروه افزایش معنی داری داشت. ولی بین دو گروه اختلاف معنی‌داری دیده نشد(p<0.01) كه حاكی از این است كه گیاه عروسك پشت پرده باعث اختلالاتی در توازن هورمون‌های استروژن و پروژسترون پلاسما شده و این امكان وجود دارد كه در اثر وجود تركیبهیا استروژنی در میوه این گیاه باشد كه در نهایت این تركیبها باعث اختلال در تولید مثل گوسفندان می‌گردد.
واژه‌های كلیدی: عروسك پشت پرده، باروری، گوسفندان
 

مقدمه

یكی از گیاهان سمی كه در تولید مثل دام و انسان ایجاد اختلال می‌كند ,گیاه عروسك پشت پرده (Physalis alkekengi) است كه به‌طور وسیعی در اكثر مراتع ایران به‌صورت خودرو رشد می‌كند (3,2)(شكل شمارة 1).در طب سنتی, گیاه شناسان میوه آن را برای جلوگیری از بارداری توصیه می‌كنند. این گیاه دارای ساختمان 13 و14 سكو-16و 24 سیكلو ارگوستان می‌باشد كه آن را فیزالین می‌نامند (1). فیزالین‌ها مواد تشكیل دهنده استروییدی گیاهان فیزالیس می‌باشند. گزارشهای متعددی درباره وجود تركیبهای استروییدی در دانه‌های این گیاه ارائه شده است. تا كنون آزمایشهای محدودی در مورد اثر گیاه عروسك پشت پرده روی چرخة تولید مثل ارائه شده است و نتایج آنها بیانگر این است كه این گیاه دارای اثر استروژنی یا آنتاگونیست استروژنی است كه می‌تواند اثر مثبت یا منفی بر روی چرخة فحلی داشته باشد. از طرفی این گیاه, دارای رشد سریع, قدرت سازگاری و تولید بذر بالایی در مراتع است. میوه آن در اواخر تابستان, همزمان با فصل جفت‌گیری و دوران آبستنی گوسفندان می‌رسد و به علت بوی خوش آن ,گوسفندان تمایل زیادی به تغذیه از آن نشان می‌دهند. بنابراین, هدف از اجرای این تحقیق بررسی تاثیر تغذیه‌ای میوه گیاه عروسك پشت پرده بر روی تولید مثل و باروری گوسفندان ماده بود.

مواد و روشها

در این آزمایش تعداد 8 راس میش به طور تصادفی از گله اصلی انتخاب شدند و به دو گروه چهار رأسی تقسیم شدند. این میش‌ها در تمام مدت انجام آزمایش از نظر تغذیه و عوامل محیطی در شرایط كاملا یكسان به سر می‌بردند. این پژوهش در فصل جفت‌گیری (پاییز) انجام شده است. در این تحقیق، دو تیمار در نظر گرفته شد. گوسفندان در تیمار اول و دوم به ترتیب یك و دو گرم میوه گیاه عروسك پشت پرده را در دوران خوراك دهی دریافت كردند. نمونه‌های خونی هر روز به مدت 39 روز توسط لوله‌های خلاءدار جمع آوری گردید. برای اندازه‌گیری غلظت هورمون استروژن(E2) و پروژسترون (P4) از كیت‌های رادیوایمونواسی استروژن و پروژسترون استفاده شد. برای تجزیه آماری نتایج از طرح آزمایشی پلات‌های خرد شده در واحد زمان و در قالب طرح بلوك كامل تصادفی استفاده شده است و برای تجزیه، از برنامه نرم افزاری MSTATC استفاده شد و برای مقایسه دقیق تر مقایسه میانگین ها، آزمون دانكن انجام شد.

نتایج و بحث

نتایج این پژوهش نشان داد كه نسبت میانگین غلظت هورمون استروژن به هورمون پروژسترون پلاسما در هر دو گروه با تغذیه میوه گیاه عروسك پشت پرده در دوره بعد از خوراك دهی در مقایسه با دو دوره دیگر افزایش معنی‌داری داشت ((p<0.01 ولی بین دو گروه اختلاف معنی‌داری دیده نشد (نمودار شمارة 1و2).این نتایج نشان دهنده وجود تركیبهای استروژنی بوده كه باعث افزایش در دوره بعد از خوراك دهی شده است. این نتیجه با نتایج گزارش شده توسط شارما و همكاران (5) كه بیان كردند در عصاره الكلی این گونه استروییدهای جدید وجود دارد و نیز گزارش اوانس(4) كه نشان داد درتمام گیاه، لاكتون‌های استروییدی وجود دارد و با نتایج روح الامین كه نشان داد عصاره الكلی گیاه دارای اثرات استروژنیك می‌باشد، مشابه است. ولی، با گزارش وصال و همكاران(6) كه ثابت كردند عصاره آبی میوه گیاه عروسك پشت پرده دارای اثرات آنتاگونیست استروژنی است, تناقض دارد. در مجموع، از نتایج این تحقیق چنین استنباط می‌شود كه تغذیه گیاه عروسك پشت پرده باعث اختلالاتی در توازن هورمونهای استروژن و پروژسترون شده و این تداخل امكان دارد كه در اثر وجود تركیبهای استروژنی در میوه این گیاه باشد. این اختلال باعث خواهد شد كه درصد قسر و ناباروری در گله‌هایی كه در مراتع دارای این گیاه چرا می‌كنند افزایش یابد.
 

سپاسگزاری

به این وسیله از آقای دکتر امامی میبدی و همکاران محترم ایشان در مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان یزد که در اجرای این طرح یاری نمودند نهایت قدردانی را دارد.

 

منابع

1- روح الامین، ر.1362.بررسی شیمیایی و فارماكولوژی میوه گیاه كاكنج از نظر خاصیت ضد آبستنی در موش. پایان نامه داروسازی دانشكده داروسازی و علوم دارویی, دانشگاه علوم پزشكی اصفهان.
2- زرگری, ع. 1368. گیاهان دارویی. انتشارات دانشگاه تهران.
3- میر حیدر, ح.1373. معارف گیاهی(كاربرد گیاهان در پیشگیری و درمان بیماریها). انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی. تهران.
4- Evans. W.CH. 1996. Trease and Evans Pharmacognosy. 4th edn. ,London. W.B.Saunders Company Ltd, UK.
5- Sharma N.K.,D.K. Kulshreshtha, J.S.Tandon. D.S. Bha Kuni,and M.M.Dhar.1974. Two new sterols from Physalis francheii fruit. Phytochemistry. 13: 2239- 2245.
6- Vessal M., Z. Mostafai Pour and F.Kooshesh.1995. Age and sex dependence of the effect of an aqueos extract of Physalis alkakengi fruits rat hepatic glucose 6-p dehydrogenase activity.Comp-Biochem-Physiol.111B: 675-680.



نمودار شمارة 1و2- میانگین غلظت هورمون استروژن به پروژسترون پلاسمای گوسفندان گروه اول ودوم در دوره‌های مختلف زمانی


شكل شمارة 1- گیاه عروسك پشت پرده در موقع برداشت میوه
Study of Dietary Effect of Physalis alkekengi on the Fertility and Reproduction in Ewes
Mostafa Yousef Elahi and Elahe Baghaei
Islamic Azad University of Azadshahr Email: yousefelahi@modares.ac.ir

Abstract
The aim of this study is to determine the dietary effect of physalis alkekengi on the fertility and reproduction in sheep, by considering the changes in Estrogen (E2) and Progesterone (P4) in ewe-s blood plasma. Eight ewes were randomly divided into groups. The animals in the first and second group were given 1 and 2 grams of physalis alkekengi fruit, respectively. The analyses of the results revealed that the ratio of mean plasma E2 concentraction over that of P4 in both groups, in the period after feeding caused a increase compared to the periods during and before feeding (p<0.01). The results showed that the physalis alkekengi fruit feed caused disorders in the reproduction of sheep and this maybe the results of existing estrogen compounds in the physalis alkekengi fruit.
Keywords: physalis alkekengi, fruit, ewe.

[ دوشنبه 11 شهریور 1387 - 04:09 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

بررسی خواص ضد میكروبی اسانس اوكالیپتوس
لاله یزدانپناه گوهرریزی ، عضو هیات علمی مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی
آدرس : كرمان - مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی - بخش تحقیقات آفات و بیماریهای گیاهی

خلاصه

اسانس فراراوکالِِپتوس که ازبرگهای تازه گونه های مختلف اوکالپتوس بدست می آید غنی از 1و8 سنئول است و طی عمل تقطیر و جداکردن آب از فاز روغنی تهیه می شودماده موثره برگ اسانسی به نام اوکالپتول است که حداقل 70 درصد اسانس برگ را تشکیل می دهد مقدار کمی پیپریتون فلاندرن آلدئئد یک ماده تلخ تانن و مواد رزینی نیز وجود دارددرصد اسانس فرار 1 تا3 درصد می باشد.
واژه های کلیدی : اسانس اوکالیپتوس ، ضد میکروب .

 

مقدمه

یكی از درختان مهم و زود رشد كه میتواند نقش سازنده ای در فضای سبز و جنگل داشته باشد اكالیپتوس است كه شهرتی بی نظیر در عالم گیاهی دارد. درخت اوكالیپتوس به علت مقاومت در مقابل خاكهای شورو مهمتر از همه مصارف دارویی با ارزش اقتصادی زیاد و تولید مواد تجارتی مهم مانند تانن ، كینو ، روتن و غیره ، تولید روغنهای فرار با ارزش تجارتی قابل توجه و موارد متنوع و متعدد دیگری كه از اشاره به آنها خودداری میكنیم ارزشمند می باشد.
هم اكنون نیز كارهای زیادی روی این درختان در حال تحقیق و بررسی میباشد. بدین نحو ارزش و اهمیت اقتصادی اكالیپتوس و نقش بی نظیر این درخت در تولید محصولات گوناگون در جهان روشن میگردد.
تاكنون مطالعات كمی در مورد اثر كلرورهای خاك روی اكالیپتوس به عمل آمده و لازم است كه بررسیهای وسیع تری در این زمینه در ایران به عمل آید. ضمنا آزمایشاتی كه انجام شده نشان میدهد كه گونه های اكالیپتوس به تدریج نسبت به شوری یا نمك محلول در آب سازگاری پیدا میكند. بدین نحو كه ابتدا مقدار كمی نمك (در حدود 3/0 تا 6 گرم نمك ) را تحمل میكند و در مرحله بعد با افزایش نمك تا 12 گرم در لیتر می تواند زنده بماند ، در صورتی كه از ابتدا اگر بیش از 6 گرم نمك در لیتر در دسترسش قرار گیرد نهالها به كلی از بین می‌روند.
 

مواد و روشها

برگ تازه اوكالیپتوس دارای 3 تا 5 % اسانس ، یك ماده تلخ ، روتین rutine ،تانن ، مواد رزینی مختلف ، اسید اوكالیپ تیك و غیره است. (مرك ایندكس )این اسانس از برگهای تازه و غنچه های گل ، به وسیله تقطیر با بخار آب تهیه می گردد. راندمان آن نیز 800 تا 1000 كیلوگرم اسانس برای هر 100 كیلوگرم برگ تازه است. چون اسانس تقطیر اول خالص نیست ، مقداری سود به آن افزوده هم میزنند و سپس مجددا تقطیر می نمایند.

نتایج و بحث

اسانس اوكالیپتوس ، مایعی بسیار سیال ، با تحرك ، بیرنگ و یا به رنگ زرد بسیار روشن است. بوی آن قوی ، با عطر مخصوص ، و طعم آن ابتدا خنك كننده است ولی تدریجا سوزاننده می شود.
اسانس اوكالیپتوس ، در گرمای 15 درجه سانتیگراد ، وزن مخصوصی بین 910 /0 و 930 /0 دارد. به هر نسبتی در الكل مطلق ولی در 5 برابرحجم خود الكل 70 درجه حل می گردد . با اسانسهای دیگرو روغن های ثابت ، بخوبی مخلوط می شود. در آب تقریبا غیر محلول است. اسانس اوكالیپتوس باید در شیشه های كاملا در بسته ، در محل خنك و همچنین دور از نور و روشنایی نگهداری گردد.
اسانس اوكالیپتوس ، تركیب شیمیایی نسبتا در هم دارد. شامل الدئید والریك ، الدئید بوتیریك ، پین راست ، كامفن ، فنن (fenene ) ، نوعی الكل ترپنیك به نام پینو كاروئول (pinocarveol ) ، الكل اتیلیك (به مقدار كم ) ، استات دامیل ، یك ماده قابل تبلور به نام اودسمول (eudesmol ) كه در اغلب گونه های اوكالیپتوس وجود دارد بعلاوه دارای سینئول Cyneol یا اوكالیپتول eucalyptol یا كاژه پوتول cajeputol است.
این اسانس ، بتفاوت دارای 60 تا 85 درصد از ماده اخیر است یعنی در واقع باید گفت كه سینئول ، ماده اصلی تشكیل دهنده اسانس اوكالیپتوس میباشد.
فراورده های آن مانند اسانس تربانتین عمل می كند . با این امتیاز كه مانند آن بخار دهان را بدبو نمی سازد. خاصیت میكروب كشی اسانس آن به پایه ای نیست كه در بیماری سل، بدان منظور بكار رود بلكه در این بیماران از نظر تاثیر بر ترشحات دستگاه تنفس ، مورد استفاده قرار می گیرد. مصرف آن در مسلولین باید منحصر به مواردی باشد كه بیمار تب نداشته باشد و فقط منظور ، تسهیل خروج اخلاط از سینه و رفع سرفه باشد زیرا وجود اوكالیپتول در اسانس ، باعث روان شدن اخلاط و سهولت خروج آن از سینه می گردد.(Dr.Foley و Dr.Sergen ) . اثر ضد باكتری اسانس اوكالیپتوس به حدی است كه امولسیون 2 درصد آن 70 درصد استافیلوكوك محیط را از بین میبرد .
اوكالیپتول Eucalyptol (سینئول ، كاژه پوتول ) ، ماده اصلی اسانس اوكالیپتوس است و از آن غالبا استخراج می گردد. مایعی است بیرنگ ، با تحرك زیاد كه بویی شبیه بوی مخلوط كافور و نعناع دارد.اوكالیپتول مصارفی شبیه اسانس اوكالیپتوس دارد.

 

منابع

1- جوانشیر ، كریم . مصدق ، احمد . اوكالیپتوس ، انتشارات و چاپ دانشگاه تهران .
1.BAKER , R.T; SMITH , H.G . " On the relation between leaf venation and the presence of certain chemical constituents in the oil of the Eucalyptus. F. Roy.Soc.(34 ) , 1901,116-123 2.http : // www . Eucalyptus . co . uk / index 2 htm-History & Hardiness in the U.K .
3. MAIDEN , J . H. - The Examination of Kinosas an aid to Diagnosis of Eucalyptus,part I : The Ruby Group.Proc.Linn.soc.N.S.U.(4) , 1989 a , 605-618
4. PRYOR , L.D ; BRYANT, L.H." Inheritance of oil characters in Eucalyptus -. proc.Linn.SOC.N.S.W.,83 (386 ) ,1998,55-64.


Investigation on antibacterial characteristics
of Eucalyptus.essential oil .
Laleh Yazdanpanah. Natural Resources Reserch Center in Kerman
Email : l_yazdanpanah @yahoo.com

Abstract
One of the important trees is Eucalyptus . The fresh eucalyptus leaves have 3 to 5 % essence -rutine-tanen-different resin-eucalypt acid and - .This essence get from fresh leaves with distill or watervapor.Eucalyptus essence is apply aldehid and aleric - aldehid butiric - kamphen - fenene - tripinocarveol - etilic alchol - eudesmol - cyneol or cajeputol or eucalyptol . Eucalypttus leaves that only use in therapeutic have styptic effect lenient - antiseptic .The eucalyptus essence have effect germicide that 2% emolsion can raise 70% staphyloccoc.
Keyword : Oil , Ecalyptol , Eucalyptus

[ یکشنبه 10 شهریور 1387 - 05:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [عمومی , ] [+]

بررسی اثرات ضد تهوعی فراكسیونهای اندام‌های هوایی
گیاه پونه Mentha longifolia روی جوجه

بهاره نقی زاده1؛ حسین حسین زاده2 و محمد رمضانی3
1- دستیار تخصصی فارماكولوژی دانشگاه علوم پزشكی مشهد
2- استاد گروه فارماكودینامی و سم‌شناسی دانشكده داروسازی و مركز تحقیقات علوم دارویی پژوهشكده بوعلی، دانشگاه علوم پزشكی مشهد
3- دانشیار گروه بیوتكنولوژی و فارماكوگنوزی مركز تحقیقات بیوتكنولوژی علوم دارویی و دانشكده داروسازی مشهد
دانشكده داروسازی دانشگاه علوم پزشكی مشهد، بخش فارماكودینامی و سم شناسی
صندوق پستی: 91775-1365، ، پست الكترونیك: hosseinzadehh@yahoo.com
 

خلاصه

با توجه به اثرات ضد تهوعی گیاه پونه در طب سنتی جهت اثبات این اثر فعالیت ضد تهوعی فراكسیونهای این گیاه روی جوجه بررسی گردید. دو عصاره جوشانده آبی و خیسانده الكلی تهیه گردید كه با توجه به اثر ضد تهوعی بیشتر عصاره الكلی ازآن دو فراكسیون آبی متانولی و كلروفرمی تهیه شد كه با توجه به ظاهر و حلالیت بهتر فراكسیون آبی متانولی از آن سایر فراكسیونها به روش كروماتوگرافی مایع با فشار متوسط (MPLC) تهیه شد كه كه از میان این فراكسیونها دو فراكسیون C (شماره 47 تا 53) و F (شماره 67) اثرات ضد تهوعی مناسبی را نشان دادند.
واژه‌های كلیدی: ضد تهوعی، پونه، فراكسیونها

 

مقدمه

گیاه پونه با نام علمی Mentha longifolia گیاهی از تیره نعناع است(4) كه دارای خواص مختلفی است(5) از جمله موارد كاربرد آن در طب سنتی در درمان نفخ، تهوع و استفراغ، سردرد، بی اختیاری ادراری، سنگ كلیه، سرفه، بیماریهای سینه و قلب، سكسكه، اسپاسم، یرقان،سیاه سرفه، سرماخوردگی، تومور و اختلالات عصبی می‌باشد (1،2،3،5) با توجه به اثرات مذكور در این مطالعه فعالیت ضد تهوعی این گیاه مورد بررسی قرار گرفت.
 

مواد و روشها

آزمایشهای روی جوجه (5-3 روزه) با وزن 40 گرم انجام شد.عصاره‌گیری به دو روش جوشاندن (آبی) و خیساندن (الكلی) انجام شد.برای تهیه فراكسیونهای آبی متانولی و كلروفرمی، عصاره متانولی در متانول:آب (2:3) حل شده و چهار مرتبه با كلروفرم استخراج شد. بعد فراكسیون آبی متانولی به ستون MPLC (cm 48-/2) حاوی سیلیكاژل 60 با قطر ذرات (40-15) ﻣﻴﻜﺮون اضافه شد و 67 فراكسیون جمع‌آوری شد كه فراكسیونهای دارای RF یكسان با هم مخلوط شدند و در نهایت 6 فراكسیون حاصل شد كه دو فراكسیون C و F با توجه به مقدارشان انتخاب شدند.
با توجه به روش ماخذ (8)، برای ایجاد تهوع از سولفات مس (mg/kg 60، خوراكی) و ایپكا (mg/kg 60، خوراكی) و به عنوان كنترل منفی از نرمال سالین و به عنوان كنترل مثبت از متوكلوپرامید (mg/kg 1) استفاده شد. داده‌ها به صورت میانگین  خطای معیار بیان شدند و آزمون (ANOVA) و آزمون متعاقب (Tukey-Kramer) انجام گردید. نتایج دارای P<0.05 معنی‌دار در نظر گرفته شدند.

نتایج و بحث

LD50 عصاره جوشانده آبی و خیسانده الكلی به ترتیب mg/kg 7/1561 و 6/2161 بود و به نظر می‌رسد سمیت عصاره آبی بیشتر بود.
عصاره آبی با دورهای mg/kg 40، 70 و 100 و عصاره الكلی با دوزهای mg/kg 320، 560 و 800 موجب كاهش معنی‌دار تعداد تهوع نسبت به نرمال سالین گردیدند. فراكسیون آبی متانولی و كلروفرمی با دوزهای mg/kg 10، 40 و 70 و فراكسیونهای F و C با دوزهای mg/kg 4، 7 و 10 موجب كاهش معنی‌دار تعداد تهوع نسبت به نرمال سالین گردیدند. سولفات مس با سازوكار محیطی و ایپكا با سازوكار محیطی و مركزی تهوع ایجاد می‌كنند(6 و 7 و 9). با توجه به اثرات ضد تهوع این گیاه علیه تهوع هر دوی این مواد به نظر می‌رسد كه اثر ضد تهوع این گیاه از طریق هر دو سازوكار محیطی و مركزی می‌باشد. با توجه به اثر بیشتر عصاره الكلی به نظر می‌رسد كه اجزاء‌ضد تهوع در مرحله الكلی بیشتر وارد شده‌اند. از طرفی فراكسیون F با اثر بیشتر در مرحله آخر از ستون خارج شده و چون به تدریج بر قطبیت حلال افزوده شده چنین نتیجه گرفته می‌شود كه فراكسیون با قطبیت نسبتاً بیشتر اثر ضد تهوعی بیشتری دارد و با ادامه روند جداسازی می‌توان به اجزاء خالص‌تر دست یافت كه بیانگر افزایش كارایی جداسازی می‌باشد.

.

p<0.05 * P<0.01** P<0.001***
شكل شمارة 1: مقایسه اثرات ضد تهوعی عصاره آبی و عصاره خیسانده الكلی پونه در جوجه با متوكلوپرامید و گروه نرمال سالین زمانی كه تهوع با سولفات مس ایجاد گردیده است. ، (تعداد=6)
شكل شمارة 2 : مقایسه اثرات ضد تهوعی فراكسیون آبی متانولی و كلروفرمی پونه در جوجه با متوكلوپرامید و گروه نرمال سالین زمانی كه تهوع با سولفات مس ایجاد گردیده است. ، (تعداد=6)
شكل شمارة 3 : مقایسه اثرات ضد تهوعی فراكسیون C,F پونه در جوجه با متوكلوپرامید و گروه نرمال سالین زمانی كه تهوع با سولفات مس ایجاد گردیده است. ، (تعداد=6)
شكل شمارة 4 : مقایسه اثرات ضد تهوعی فراكسیون C,F پونه در جوجه با متوكلوپرامید و گروه نرمال سالین زمانی كه تهوع با ایپكا ایجاد گردیده است. ، (تعداد=6)

 

منابع

1- داسمت، كلر، هانسل، چندلر، عوارض جانبی داروهای گیاهی، دكترتفقدی، امیری، جلد اول، چاپ اول، انتشارات دانشگاه علوم پزشكی مشهد، زیر نظر دكتر حسین حسین‌زاده، 211، (1376).
2- زرگری، علی، گیاهان دارویی، جلد چهارم، چاپ ششم، انتشارات دانشگاه تهران،‌ 154-1، (1376).
3- میرحیدر، حسین، معارف گیاهی و كاربرد گیاهان در پیشگیری و درمان بیماریها، جلد اول، چاپ اول، دفتر نشر فرهنگ اسلامی تهران، 21-19، (1372).
4- مظفریان، ولی‌ا...، فرهنگ نامهای گیاهان ایران، چاپ اول، نشر فرهنگ معاصر تهران، 344، (1375).5- Marderosian, A. (2001). The Review of Natural Products. 1th ed. PP.463-464. Louis : Facts and Comparisons.
6- Abraham, A., Sridhar, N. and Veeranjaneyulu, A. (2000). Cancer chemotherapy and radiation induced emesis (CRIE) : current and future therapeutic approaches. Ind. J. Pharmacol; 32, 256-268.
7- Hain, T.C. (2001). Emesis. From www.neuro.nwu.edu/meded/m2/353 emesis.html.
8- Yang, Y., Kinoshita, K., Koyama, K., Takahashi, K., Tai, T., Nunoura, Y. and Watanabe, K. (1999). Novel experimental model using free radical emesis for surveying antiemetic compounds from natural sources. Planta Med; 65, 574-576.
9- Pasricha, P.J. (2001). Drugs affecting gastrointestinal function. In Goodman and Gilman's the Pharmacological Basis of therapeutics. Eds. Hardman, J.G., Limbird, L.E. and Gilman, A.G. 10th ed. PP. 1029-1033. NewYork : McGraw Hill.



Antiemetic effect of Mentha longifolia aerial parts extracts and fractions in young chichens
Hossein Hosseinzadeh, Mohammad Ramezani and Bahareh Naghizadeh
Pharmaceutical Research Center, Faculty of Pharmacy, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad
Abstract:
The antiemetic effect of Mentha longifolia extracts and fractions was studied in young chickens in order to provide a basis for the traditional use of the plant. The methanolic extract showed more efficacy therefore cloroformic and aqueousmethanolic fractions were prepared from it. Because of the better appearance and solubility of aqueous-methanolic fraction, other fractions were prepared from it by the method of MPLC. Among these, C and F fractions showed the most efficacy.
Key words: Mentha longifolia, Antiemetic, Fraction

[ شنبه 9 شهریور 1387 - 05:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

تاثیر داروی گیاهی تانامیگرن در درمان میگرن
حبیب الله نعمتی 1، حسن رخشنده 2، حبیب الله اسماعیلی3
1- استادیار مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشكی مشهد 2- عضو هیأت علمی گروه فارماكولوژی دانشگاه علوم پزشكی مشهد
3- استادیار گروه پزشكی اجتماعی و بهداشت دانشگاه علوم پزشكی مشهد
 

خلاصه

سردرد شایعترین سندرم بالینی درد است. در تقسیم بندی علل سردرد، میگرن پس از سردردهای عصبی در رتبة دوم شیوع قرار دارد. روشهای مختلفی برای درمان میگرن ذكر شده است كه از آن جمله گیاه درمانی می‌باشد. در این بررسی ما از داروی گیاهی تانامیگرن كه حاوی پودر گیاه Chrysanthemum Parthenium می‌باشد، در درمان میگرن استفاده كرده ایم. در این مطالعه مشخص شد كه تانامیگرن به‌طور معنی‌داری از دارونما موثرتر می‌باشد (05/0P< و با توجه به عوارض جانبی محدود داروهای گیاهی استفاده از آن در درمان میگرن توصیه می‌شود.
واژه‌های كلیدی: سردرد، میگرن، تانامیگرن

 

مقدمه

درد یكی از علائمی است كه در اكثریت قریب به اتفاق بیماریها دیده می‌شود و در سندرومهای مختلفی وجود دارد (5). سردرد شایعترین سندرم بالینی درد است. در تقسیم بندی علل سر درد میگرن پس از سردردهای عصبی در رتبه دوم شیوع قرار دارد و 25-20 درصد انواع سردردها را شامل می‌شود. میگرن انواع متعددی دارد لیكن درمان انواع مختلف آن یكسان است (8). روشهای مختلفی برای درمان میگرن ذكر شده است كه از آن جمله دارو درمانی و روان درمانی می‌باشد. از جملة داروهای مورد استفاده بهره‌گیری از گیاهان دارویی می‌باشد (7). هدف از این تحقیق بررسی میزان تاثیر داروی گیاهی تانامیگرن در درمان میگرن بوده است.
 

روش كار

100 بیمار مبتلا به میگرن كه دفعات سردردشان بیش از 3 بار در یك ماه بود و داوطلب استفاده از داروی گیاهی بودند به ترتیب مراجعه به‌طور یك در میان به دو گروه 50 نفره تقسیم شدند. به یك گروه كپسول تانامیگرن و به گروه دیگر كپسول مشابه آن از نوع دارونما تجویز شد. پزشك درمانگر و بیمار هیچ كدام از نوع كپسول تجویزی آگاهی نداشتند. اطلاعات حاصل از شدت سردرد قبل از درمان و كیفیت سردرد 15 روز، یكماه و نیم و سه ماه و نیم پس از شروع درمان در فرم مخصوص ثبت شد و بعد نتایج حاصل از درمان مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت.
 

نتایج و بحث

از كل افرادی كه مورد مطالعه قرار گرفتند 14 نفر به دلیل عدم مراجعه مجدد از مطالعه حذف شدند و بررسی بر روی 86 نفر انجام شد. 41 نفر داروی اصلی و 45 نفر دارونما مصرف نمودند. نتایج نشان داد كه 26 نفر (8/57 درصد) از افراد گروه تانامیگرن نسبت به قبل از درمان بهتر یا خیلی بهتر شدند كه در افراد گروه دارونما این نسبت 39 درصد بود. آزمون كای دو نشان داد كه بهبودی در گروه تانامیگرن به‌طور معنی‌داری بهتر از گروه دارونما می‌باشد(041/0P=). همچنین در یكماه و نیم بعد (014/0P=) و سه ماه و نیم بعد (014/0P=)، نیز بهبودی گروه تانامیگرن بیشتر از گروه دارونما می‌باشد.
میگرن با پره والانس یك تا 25 درصد در جامعه وجود دارد و ازنظر فركانس در میان علل سردرد پس از سردردهای عصبی در مرتبه دوم قرار دارد. برای درمان میگرن از دارو درمانی و روان درمانی استفاده می‌شود (4). از جمله داروهای مورد استفاده بهره‌گیری از گیاهان دارویی می‌باشد. كپسول تانامیگرن حاوی پودر گیاه Chrysanthemum Parthenium می‌باشد (1). این گیاه از تیره كاسنی بوده است این تیره حدود 9000 جنس دارد و یكی از جنسهای آن جنس Chrysanthemum می‌باشد. در این جنس گونه‌های مختلف دارویی وجود دارد كه یكی از آنها گونه Parthenium می‌باشد كه به یك نوع گل داودی معروف می‌باشد (3). این گیاه در نقاط مختلف ایران از جمله گرگان، همدان و اراك می‌روید و در طب سنتی در سردردهای یكطرفه به صورت ضماد روی پیشانی استفاده می‌شود (2). انواع درمانهای مورد استفاده تنها می‌توانند فركانس عود و شدت سردردهای میگرنی را كاهش دهند كه در این تحقیق نیز به اثبات رسید و با توجه به عوارض جانبی محدود داروهای گیاهی و پرهیز از عوارض داروهای شیمیایی استفاده از تانامیگرن در سردردهای میگرنی توصیه می‌شود.
 

سپاسگزاری

با تشكر از آقای دكتر بهنام ثابت و پرسنل محترم داروخانه دكتر ثابت كه در انجام طرح جهت تهیه دارو و دارونما زحمات زیادی را متحمل شدند
 

منابع

1- جهان آرا، فهیمه. حائری زاده، بی بی مهشید. 1380. اطلاعات و كاربرد داروهای گیاهی رسمی ایران. انتشارات شركت داروگستر رازی. صفحه 69-68.
2- زرگری، علی. 1368. گیاهان داروئی. جلد 3. انتشارات دانشگاه تهران. صفحة 146-143.
3- ساعد، زمان. ترجمه. ژان ولاك، ژیری استودولا. 1376. گیاهان داروئی. چاپ سوم. صفحه 148.
4-Adams Raymond D. victor Murice. Ropper Allan H.Headache and other craniofacialpains. In: Principles of neurology. 6 th ed. McGraw- Hill. 1997. ch 10. P 167- 193.
5-Aminoff , Michael J. Neurology and geneneral medicine. Churchill livingstone. 1989. P 445-6.
6- Libstem. Delmars. Integrative herb guide for nurses. Delmarst homson Learning Alby. 2002. P 136-144.
7-Linda Skidmore. Roth. Mosby-s Handbook of Herbal & Natural supplements. 2001. P 342-345.
8-Raskin Neil H. migraine and other Headaches. in: Merritts textbook of neurology. 9th ed. williams& wilkins. 1995.P 837-845


The effect of Tanamigrain in Treatment of Migraine headache

Habibollah Namati1, Hassan Rakhshandeh2, Habib Allah Ismaili3
1-Neurologist, Assistant professor Department of Physiology Mashhad university of Medical Science
2-Pharmacologist, Department of Pharmacology, Mashhad university of Medical Science
3- Assistant professor, Dpartment of Scocial Physition and health Care, Mashhad university of Medical scienc

Abstract
Headache is the most frequent clinical syndrome of the pain. Migraine is second class of headache after tension type of this syndrome according to classification of the headache. Medicinal plants are recomended for treatment of migraine in traditional medicine. In this study migraine was treated by herbal Tanamigrain that contains herbal powder of chrysanthemum parthenium compared to placebo. The result showed that Tanamigrain significantly more effective in reduction of headache than placebo in different time period of the study (P<0.05). with regard to minor side effects of medicinal plants the results of this study suggests using that plant may be of traputic value in treatment of migraine.

Keywords: Migrain, hedache, medicinal plant
 

[ جمعه 8 شهریور 1387 - 03:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

بررسی اثر عصاره هیدروالكلی Vitex agnus castus
بر میزان هورمونهای گنادوتروپین و تستوسترون در موش
نصری- سیما(1)، عریان- شهربانو(2)، حائری روحانی- علی(2)، امین- غلامرضا(3)، نقی زاده- مختارعلی(4).
1،2،3،4 -(اعضاء هیأت علمی) 1- دانشگاه آزاد اسلامی- واحد پرند2- دانشگاه آزاد اسلامی - واحد علوم و تحقیقات گروه فیزیولوژی
3- دانشگاه تهران- دانشکده فارماکوگنوزی4- سازمان انتقال خون ارومیه. 

خلاصه

در حال حاضر عصاره گیاه پنج انگشت Vitex agnus castus.Lدر بیشتر کشورهای اروپایی، امریکا و کانادا و حتی ایران به صورت داروی گیاهی جهت درمان سیندرم پیش قاعدگیPMS))، تنظیم دوره های جنسی و اختلالات هورمون پرولاکتین در زنان مصرف دارد، اما هیچ گزارشی از تاثیر آن در جنس نر وجود ندارد. در این پژوهش به دنبال اثر این گیاه بر میزان هورمون گنادوتروپینها و تستوسترون بودیم. بنابراین، حیوانات تحت تزریق داخل صفاقی عصاره گیاه در سه دوز 65، 165، و 265 میلی گرم بر کیلوگرم وزن حیوان و یا حلال به مدت یک ماه قرار گرفتند. بعد از طریق سیاهرگ باب کبدی از تمام گروهها خونگیری بعمل آمد، و میزان گنادوتروپینها و تستوسترون به روش RIA اندازه گیری شد. نتایج حاصل نشان دهنده آن است که عصاره میوه گیاه پنج انگشت سبب کاهش معنی دار هورمونهای LH,FSH و تستوسترون شده است. به نظر می رسد که این عصاره در نر نیز مانند جنس ماده مستقیما بر روی هیپوفیز اثر گذاشته و سبب کاهش گنادوتروپینها و در نتیجه تستوسترون گشته است و یا بر گیرنده های دوپامینی موجود در هیپوتالاموس اثر و با گلهایی به رنگ بنفش روشن است. عطر و مزه میوه های آن شبیه به فلفل می‌باشد.عصاره میوه های آن مصرف دارویی دارد. میوه این گیاه جهت درمان مشکلات قاعدگی از جمله سیندرم پیش از قاعدگی، به هم خوردن تعادل میزان هورمونهای استروژن و پروژسترون مورد استفاده می‌باشد.(2و5) متأسفانه ساز و کار اثر میوه گیاه و ترکیبهای موثر آن هنوز دقیقا مشخص نیست.(3)
واژه‌های كلیدی: Vitex agnus castus ، عصاره، هورمونها

مقدمه

پنج انگشت (Vac.) گیاهی از خانواده شاه پسند (Verbenacea) بوده و بومی مناطق آسیای مركزی و مدیترانه‌ای می‌باشد. این گیاه بوته ای، با برگهای پنجه ای و پاستور ایران استفاده شد. موشها در اتاق حیوانات و تحت شرایط کنترل شده با تناوب نوری 12 ساعت تاریکی- 12 ساعت روشنایی نگهداری شدند. حیوانات به گروههای شش تایی تقسیم و تحت تزریق داخل صفاقی در دوزهای 65، 165 و 265 میلی گرم بر کیلوگرم و یا حلال مربوطه به مدت 30 روز قرار گرفتند. دو ساعت بعد از آخرین تزریق دارو یا حلال، موشها با اتر بیهوش شدند. سپس با تشریح خونگیری از سیاهرگ باب کبدی انجام شد و میزان هورمونهای LH,FSH و تستوسترون در سرم خون حیوانات به روش RIA سنجش شد.
 

مواد و روشها

در این تحقیق از میوه گیاه پنج انگشت (جمع آوری شده از منطقه قم) که در هرباریوم بخش فارماکوگنوزی دانشکده داروسازی دانشگاه تهران مورد تایید قرار گرفت، استفاده شد. میوه‌ها در شرایط استاندارد تهویه مناسب و در سایه خشک و سپس آسیاب و عصاره هیدروالکلی به روش پرکولاسیون (percolation) تهیه شد. عصاره خشک و سپس در توئین حل و به آن آب افزوده شد.در این تجربیات از موشهای نر بالغ از نژاد Balb/C با وزن 20 - 25 گرم خریداری شده از انیستتوکاهش GnRH سبب کاهش این هورمونها شده است.
 

بررسی‌های آماری

با استفاده از نرم افزار SPSS و به كمك تحلیل واریانس صورت پذیرفت.
 

نتایج و بحث

عصاره میوه گیاه پنج انگشت سبب کاهش هورمونهای LH,FSH و تستوسترون در سرم موشهای نر در مقایسه با گروه کنترل و شاهد شد. (شکلهای شمارة 1، 2 و 3) بیشترین کاهش در دوز 265 میلی گرم بر کیلوگرم مشاهده گردید. بر اساس تحقیقات انجام شده عصاره این گیاه سبب تنظیم هورمونهای LH,FSH هیپوفیز قدامی در زنان می شود(2). پس همان گونه که در جنس ماده عصاره می تواند مستقیما بر هیپوفیز اثرات تنظیمی داشته باشد، می توان نتیجه گرفت که احتمالا در جنس نر نیز این اثرات مستقیم وجود داشته باشد. با استفاده از روش سنجش اتصال به گیرنده های دوپامینی (DA receptor binding assay) مشخص شده است که عصاره گیاه پنج انگشت دارای تمایل زیادی جهت اتصال به گیرنده های دوپامینی است.(6) دوپامین از ناقلین عصبی است که اثر مهاری بر محور هورمونی هیپوتالاموس- هیپوفیز- گناد دارد(1 و4). پس عصاره گیاه پنج انگشت با فعال کردن مسیرهای دوپامینرژیک سبب مهار محور هورمونی هیپوتالاموس- هیپوفیز-گناد می‌شود. بنابراین عصاره این گیاه احتمالا با اثر بر گیرنده‌های دوپامینی و همچنین تاثیر مستقیم بر محور هیپوفیز- گناد سبب کاهش فعالیت این محور شده است. 

 

منابع:

1- Berne-M.R, Levy-N.M,Koeppen-M.B, Stanton-A.B, Physiology, 4 th Ed , Chapter 52 (The reproductive glands), Pub of Mosby, 1998, 965-1014.
2-Burch-E, Vitex Agnus castus, www@herbcraft.com, 1999.
3-Hoberg-E, Orjala-J. E Meier-B, Sticher-O, Diterpenoids from the fruits of Vitex agnus-castus, Phytochemistry, 52 (1999), 1555-8.
4- Kacsoh-B, Endocrine physiology, Chapter 13(Reproductive Endocrinology), pub of Mc Graw Hill,2000, 448-640.
5- Gorko-C, Wuttke-W, Marz-RW, Effectiveness of Vitex agnus castus preparations. Wien Med Wochenschr. 2002; 152 (15-16): 364-72.
6-Milewicz-A,Gejdel-E,Sworen-H,Sienkiewicz-k, Vitex agnus castus extract in the treatment of luteal phase defects due to latent hyperprolactinemia. Results of a randomized placebo-controlled double-blind study, Exp Clin Endocrinol Diabetes, 104(6), 1996, 447-53.



The effects of Vitex-agnus castus hydroalcoholic extract on Gonadotropin and Testosterone hormones in mouse.
Nasri-S(1) ,Oryan-S(2) , Haeri Rohani-A(2) , Amin-GH(3) , Nagizadeh-M(4) .
1-Dept. of Biology, Islamic Azad University-Parand Branch, Tehran, Iran. 2-Dept of Physiology, Islamic Azad University- Science and Research campus, Tehran, Iran.3- Pharmacognosy Faculty, Tehran University, Tehran, Iran.4- Orumieh blood transfusion service, Orumieh,Iran(4).
s_nasri2000@yahoo.com

Abstract
Vitex-agnus castus is without doubt the most important herb used by natural therapists for the treatment of female hormone problems. But there isn,t any report about the effect of this extract on serum LH,FSH,Testosterone in male. This project investigates the effects of Vitex-agnus castus administration on serum Luteinizing Hormone(LH), Follicle-Stimulating Hormone(FSH) and testosterone levels in male mice. Animals were Injected intraperitonally with Vitex-agnus castus extract (65, 165, 265) or vehicle. Then, the mice were carried out under ether anesthesia, and blood samples were collected from portal vein of liver. Serum levels of LH, FSH and testosterone were measured. This extract decrease serum tesosterone LH , and FSH release compared to controls. The results suggest that the Vitex-agnus castus extract may act through the hypothalamo-hypophyseal-gonadal axis or direct effect on pituitary.

[ پنجشنبه 7 شهریور 1387 - 02:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : پنجشنبه 7 شهریور 1387 - 05:08 ق.ظ]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

معرفی دانش بومی و یافته‌های جدید گیاه دارویی
Primula auriculata
قاسم نجفی1، رمضان كلوندی1، كیوان صفی خانی2
1-كارشناسان مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی همدان 2- عضو هیأت علمی مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان همدان
همدان-كیلومتر 7 جاده تهران-صندوق پستی 65155 مركز تحقیقات كشاورزی و منابع طبیعی استان همدان
 

خلاصه

گیاه Primula auriculata با نام فارسی پامچال جویباری یا پامچال طناز از خانواده Primulaceae می‌باشد. این گیاه از قدیم در استان همدان به عنوان یكی از گیاهان دارویی مهم مورد استفاده قرار می‌گرفته است. با توجه به كاربردهای سنتی این گیاه مطالعه جامعی در زمینه دانش بومی و یافته‌های جدید در زمینه این گیاه انجام گردید. در محور دم گل آذین این گیاه پودر سفیدرنگی قرار دارد كه عوام آنرا به نام توتیا می‌شناسند و معتقدند كه با كشیدن این پودر در چشم می‌توان از عوارض متعدد و ناراحتی‌های مختلف چشمی ممانعت نمود. اعتقاد عمومی همچنین بر تأثیر این ماده در پیشگیری و درمان بیماریهایی نظیر آب مروارید، آب سیاه، تراخم و بهبود خشكی‌های چشمی و ضدعفونی كردن آن می‌باشد.
واژه‌های كلیدی: Primula auriculata، دانش بومی، گیاه دارویی

 

مقدمه

كاربرد محلی و دانش بومی در زمینه استفاده از گیاهان دارویی در جهان دارای ارزش و اهمیت ویژه‌ای می‌باشد و می‌تواند یكی از پایه‌های تحقیقات در زمینه گیاهان دارویی گردد. پژوهش حاضر به معرفی یكی از گیاهان دارویی مهم كه دارای كاربرد محلی و بومی ویژه‌ای در استان همدان می‌باشد می‌پردازد.
گیاه Primula auriculata گیاهی است علفی دائمی زودرس و بهاره كه در چمنزارهای مرطوب ارتفاعات كوهستانی رشد می‌نماید. علاوه بر شهرت این گیاه در بهبود بیماریهای چشم، Sezik و همكاران با تحقیقاتی كه برروی 103 گیاه در تركیه انجام داده‌اند به استفاده‌های محلی این گیاه جهت بیماری آنفولانزا اشاره نموده اند.
در این پژوهش به معرفی و كاربردهای بیشتری در زمینه این گیاه می‌پردازیم.
 

مواد و روشها

گیاه پامچال طناز (Primula auriculata) از رویشگاه طبیعی آن در مناطق مختلف كوهستانی در فصل گلدهی جمع‌آوری شد. اطلاعات محلی در زمینه كاربرد این گیاه دارویی با مصاحبه با افراد بومی و ثبت خواص آن، طرز استفاده،قسمت مورد استفاده و غیره جمع‌آوری گردید. آزمایشهای اولیه از جمله تهیه مقطع عرضی از دم گل آذین و حل كردن پودر در حلالهای آلی به منظور شناخت پودر مورد استفاده این گیاه كه روی دم گل آذین آن وجود دارد، انجام شد.

نتایج و بحث

با جمع‌آوری اطلاعات محلی و بومی این نتایج بدست آمد:
عده‌ای معتقدند كه كشیدن توتیا در چشم دید بهتری به چشم بخشیده و باعث افزایش قدرت بینایی می‌شود و اگر قبل از طلوع خورشید آنرا از گیاه جمع نمایند دارای خاصیت درمانی بهتری می‌باشد. توتیا تقویت كننده چشم بوده و باعث از بین رفتن خارش چشم می‌گردد. استفاده از آن باعث شستشو و تمیزی چشم می‌شود. عده‌ای بر این باورند كه باید این پودر را در شیر تازه ریخته و آنرا خشك نمایند و عده‌ای دیگر آنرا در آبغوره حل كرده و برای مصارف بعدی نگهداری می‌نمایند. اطبا سنتی در همدان معتقدند كه كشیدن توتیا در چشم باعث از بین رفتن تاری چشم و چشم درد می‌گردد. همچنین با استعمال آن ماهیچه‌های چشم از جمله ماهیچه‌های حركت دهنده عدسی چشم تقویت شده و بنابراین افرادی كه از این دارو استفاده می‌نمایند دیرتر به پیر چشمی مبتلا می‌گردند. توتیا ضدعفونی كننده بسیار قوی است و بنابراین در گذشته با توجه به آلودگی‌های میكروبی فراوان كسانی كه از آن استفاده می‌نموده‌اند از بیماریهای چشمی به دور بوده و به چشم درد مبتلا نمی‌شده‌اند. همچنین توتیا سبب تحریك غدد اشكی و غدد مترشحه لبه پلكها شده و سطح كره چشم را مرطوب و شفاف می‌سازد و چون دافع رطوبات اضافی داخل چشم می‌شود از تار شدن یا كم شدن نور چشم جلوگیری می‌كند. استفاده از این دارو خونرسانی به شبكیه و سایر قسمتهای چشم را تنظیم نموده و چشم كمتر به شبكوری مبتلا می‌گردد. همچنین می‌تواند در ترمیم بعضی از ضایعات چشمی نیز كمك نماید. بررسی‌های جدید نشان داد كه توتیا كاملاً در محیط اسیدی محلول بوده و در محیطهای خنثی و قلیایی نامحلول می‌باشد (شاید علت حل كردن و نگهداری آن در آبغوره نیز به همین دلیل باشد)
نتایج حاصل از بررسیهای شیمیایی و هیستولوژیكی برشهای گیاه در اصل مقاله به تفصیل خواهد آمد.

سپاسگزاری

بدین‌وسیله از همكار محترم مركز تحقیقات منابع طبیعی (جناب دكتر جواد رشیدی) و همچنین سركار خانم دكتر فاطمه سفیدكن و سركار خانم دكتر فائزه قناتی به خاطر همكاری‌های بیدریغشان در این پژوهش كمال تشكر و قدردانی را دارم.

منابع

1- كلوندی، رمضان، 1381، گزارش نهایی طرح تحقیقاتی ملی -جمع آوری، شناسایی، كشت و اهلی كردن و بررسی مواد مؤثره گیاهان دارویی استان همدان. (فاز اول، جمع‌آوری و شناسایی). مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع.
2- مظفریان، ولی الله، 1375، فرهنگ نامهای گیاهان ایران، انتشارات فرهنگ معاصر
3-Journal of Ethnopharmacology 75(2001)95-115, Traditional medicine in Turkey X. Folk medicine in central Anatolia


Presentation of native knowledge and new finding about medicinal plant of Primula auriculata
Ghasem Najafi, Ramazan Kalvandi & Keivan Safikhani
Hamedan Agricultura and Natural Resources Research center

Abstract
Primula auriculata with persian name of Pamchal is belong to Primulaceae family. From olden times this plant has been used as one of the medicina plant. Also it iuses for various disease treatment in native medicin. In it-s peduncle axis exist white powder that is named as Tootia in native medicine.it belived that this powder can prevent from eyes disease., for example cataract , trachoma and etc

[ چهارشنبه 6 شهریور 1387 - 12:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

دانش، اعتقاد و عملكرد مردم شهرستان سمنان نسبت به گیاهان دارویی
سكینه مهمان نواز - اعظم السادات موسوی
1 - دانشجویان كارشناسی رشته گیاهان دارویی.
سمنان - میدان امیركبیر - بلوار بسیج - جنب استانداری - مركز منابع طبیعی سمنان - تلفكس: 4441982
 

خلاصه

این پژوهش با هدف تعیین میزان دانش، اعتقاد و عملكرد عامه مردم نسبت به گیاهان دارویی از جمعیت بالای 15 سال شهرستان سمنان تهیه شده است و روش نمونه گیری به صورت تصادفی در 4 منطقه و هر منطقه 60 نمونه به طور مساوی انتخاب شدند. اطلاعات از طریق پرسشنامه جمع آوری و به وسیله تعیین میانگین، درصد فراوانی و آزمون تحلیل واریانس و آزمون k اسکئرمورد تجزیه و تحلیل قرا گرفت و در این رابطه با وجود این كه بیشتر افراد از سطح آگاهی خوبی برخوردارند، اما از نظر عملكرد ضعیف هستند و در برخی موارد اكثر افراد اطلاعاتی را كه از طریق بزرگان فامیل كسب كرده اند نادرست می‌باشد. رابطه بین شناخت افراد از گیاهان دارویی و مصرف آن در بیماریها معنی دار نیست (05/0 ) یعنی شناخت مردم از گیاهان دارویی، تاثیری در مصرف آن ندارد و رابطه بین اعتقاد به مؤثر بودن گیاهان دارویی در درمان بیماریها با مصرف گیاهان دارویی معنی دار نیست (05/0 ) یعنی اعتقاد یا عدم اعتقاد به مؤثر بودن گیاهان دارویی نقشی در استفاده درمانی گیاه ندارد. امید است در عرصه قوانین مرتبط با گیاهان دارویی، سرمایه گذاری انسانی و ابزاری، فرهنگ مصرف و آموزش رسمی و عمومی تحول شفافی داشته باشیم(3) تا بتوانیم یكی از قطبهای تولید مصرف این داروهای گیاهی باشیم.

واژه های كلیدی : گیاهان داروئی ، دانش

 

مقدمه

گیاهان دارویی در طول تاریخ همیشه با انسان قرابت خاصی داشته وآثار دارویی وموارداستفاده آن برهیچ كس پوشیده نیست، اگرچه مصرف گیاهان دارویی باتوسعه صنایع شیمیایی محدودشده است، (2)اماچشم اندازمیزان استفاده ازگیاهان درآینده روبه افزایش است.(1) طبق بررسی‌های انجام شده و مقایسه كشورهای پیشرفته و در حال توسعه با كشور ایران مشاهده می‌شود كه از سالهای 1945 تا 1985 قوانین مدونی برای چگونگی تولید و توزیع داروهای گیاهی بوجود آمده است و تعداد پزشكان آموزش دیده طب سنتی در این كشورها همچنان در حال افزایش است، ولی در ایران در این باره اقدامی نشده است و حتی درصد گیاهان عرضه شده در نظام دارویی در سال 1995 كمتر از 3 درصد بوده است،(3) كه حاكی از آگاهی و انگیزه پایین مردم می‌باشد.
 

مواد و روشها

این مطالعه پژوهشی توصیفی می‌باشد. جمعیت مورد مطالعه افراد بالای 15 سال شهرستان سمنان می‌باشند كه به صورت تصادفی در 4 منطقه (بالا شهر، متوسط به بالا، متوسط به پایین، پایین شهر) و به طور مساوی در هر منطقه 60 نمونه گیری انجام شده است. پرسشنامه‌ای بر اساس سؤالات پژوهشی برای ارزیابی سطح دانش، اعتقاد و عملكرد مردم نسبت به گیاهان دارویی به صورت تستی (3 گزینه ای) تهیه كرده و با مراجعه به در منازل تكمیل نمودیم. پس از آن اطلاعات را در فایلی تحت نرم افزار SPSS وارد كامپیوتر كرده و با تحلیل مورد نظر كه شامل تحلیل واریانس و آزمون k اسکئر بود نتایج به شرح زیر استخراج گردید و همچنین اطلاعات آماری پاسخ دهندگان در خصوص سؤالات پرسشنامه، نیز در بخش نتایج و بحث آمده است.
 

نتایج و بحث

در خصوص اطلاع پیدا كردن افراد در زمینه گیاهان دارویی 4/0 درصد از طریق مطالعه، 6/64 درصد از طریق بزرگان فامیل و 4/0 درصد از طریق رسانه‌ها 6/9 درصد از طریق مطالعه و بزرگان فامیل و 1/12 درصد از طریق رسانه و بزرگان فامیل كسب كرده اند و 9/12 درصد اطلاع كاملی ندارند. در رابطه با آگاهی و شناخت افراد نسبت به گیاهان دارویی، 2/79 درصد گیاهان دارویی را می‌شناسند، 1/7 درصد گیاهان دارویی را نمی شناسند و 8/3 درصد تا حدودی به گیاهان دارویی آشنا هستند. در رابطه با اعتقاد مردم به اثر درمان گیاهان دارویی، 9/92 درصد به اثر درمانی گیاهان دارویی معتقدند و 4/0 درصد افراد به اثر درمانی آن معتقد نیستند و 7/6 درصد تا حدودی به اثر درمانی آن معتقد هستند. رابطه بین شناخت افراد از گیاهان دارویی با مصرف آن در بیماریها معنی دار نیست (05/0 ) یعنی شناخت مردم از گیاهان دارویی تاثیری در مصرف آن ندارد. رابطه بین شناخت افراد از گیاهان دارویی با اعتقاد به تجویز تحت نظر پزشك معنی دار نیست (05/0 ) یعنی شناخت یا عدم شناخت از گیاهان دارویی تاثیری به مصرف آن تحت نظر پزشک ندارد.رابطه بین شناخت افراداز گیاهان دارویی با توصیه به مصرف گیاهان دارویی به یكدیگر، معنی دار است (05/0 )، یعنی افرادی که گیاهان دارویی را می شناسند،در بیماری‌ها به دیگران توصیه می‌كنند كه از گیاهان دارویی استفاده كنند. رابطه بین شناخت افراد از گیاهان دارویی یا گیاه درمانی در عطاریها معنی‌دار است. (05/0 p< ( ،یعنی افرادی که گیاهان دارویی را می‌شناسند برای درمان به عطاریهامراجعه کرده واز گیاهان دارویی تا بهبود کامل استفاده می نمایند.رابطه بین اعتقاد به مؤثر بودن گیاهان دارویی در درمان بیماریها با اعتقاد به جایگزینی گیاهان دارویی به جای داروهای شیمیایی معنی دار است. (05/0 )، یعنی آگاهی افراد دقیقاً در مصرف گیاهان دارویی مؤثر است.رابطه بین اعتقاد به تاثیرگیاهان دارویی در درمان بیماری با جایگزینی آنها به جای داروهای شیمیایی معنی داراست. (05/0 p< (،یعنی افرادی که تاثیر گیاهان دارویی را در درمان بیماریها باوردارندمعتقدندکه گیاهان دارویی را می‌توان جایگزین داروهای شیمیایی کرد.با توجه به مطالعه انجام شده موارد زیر پیشنهاد می‌شود: بالا بردن سطح آگاهی مردم نسبت به شناخت و خواص گیاهان دارویی از طریق رسانه‌های جمعی و در اختیار گذاشتن بروشورها و راهنماها (شناخت و خواص گیاهان دارویی) بر طبق استانداردهای بین المللی، برگزاری كنفرانس‌ها و سمینارها برای بالا بردن سطح آگاهی، اعتقاد و عملكرد دانشجویان مرتبط و پزشكی در دانشگاههای كشور و همچنین آموزش در مدارس. بهداشتی كردن گیاهان دارویی از طریق بسته بندی و نظارت بیشتر به عطاریها برای حفظ بهداشت و جلوگیری از نوسانهای قیمت فروش، تعلق گرفتن بیمه به داروهای گیاهی. و حمایت بیشتر دولت از تولیدكنندگان گیاهان دارویی و فرآورده‌های آن.
 

سپاسگزاری

به این وسیله از زحمات بی دریغ مدیر گروه محترم منابع طبیعی مركز آموزش جهاد كشاورزی سمنان جناب آقای مهندس اعتمادی و همچنین مسئول محترم اطلاع رسانی آن مركز جناب آقای مهندس ارسطو كمال تشكر و قدردانی را داریم.
 

منابع

1- حاجی آخوندی، عباس - بلیع، ناصر - 1381. راهنمای كاربردی گیاهان دارویی، مركز انتشارات علمی، دانشگاه آزاد اسلامی - تهران.
2- صمصام شریعت، هادی - 1382. پرورش و تكثیر گیاهان دارویی، مركز انتشارات مانی - اصفهان.
3- مصدق، حمید - 1377. بررسی تطبیق جایگاه گیاهان دارویی نظام بهداشتی درمانی ایران با سایر كشورها در ششمین كنگره متخصصین علوم دارویی دانشگاه علوم پزشكی اصفهان - معاونت پژوهشی، دفتر روابط دانشگاهی و بین المللی.


The rate of knowledge, Belief, and consumption the Semnan is about medicinal plants
Sakineh MMehman Navaz a, Azamossadat Mousavi
Semnan. Telefax: 4441982

Abstract:
The present paper was prepared with the objective to describe the rate of knowledge, belief, and consumption of the common people about mendicant plants among the population over 15 years old in Semnan Town. 60 samples were taken from 4 regions randomly and equally. The data was gathered through questionnaires and were analyzed by determining the average of frequency percentage, variance analysis test, and K2 test. Although the majority of individuals were well informed of medical plants but rate of their consumption was low. Most of the individuals acquired their information about grandparents, which were in some cases untrue. There was no meaningful relation between the rate of individuals knowledge about medicinal plants and rate of their consumption for curing diseases ( ), meaning that, the people's knowledge of medical plants has no effect on the rate of using them. There was no meaningful relation between the people's belief in effectiveness of medicinal plants in treating diseases with the rate of their consumption. ( ). It is recommended that the authorities especially the mass media, education department, higher education centers, and universities pay more attention to this matter and specify the existing problems and the necessary measure for removing them.
Key words: Medicinal plants

[ سه شنبه 5 شهریور 1387 - 03:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

مقایسه اثر بخشی افشره پرتقال و ایمیپرامین در درمان بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی
محسن معروفی1، محمدرضا علوی و فرانک کیان وش
1- استاد یار روانپزشکی
اصفهان - خیابان استانداری - بیمارستان نور - مرکز تحقیقات علوم رفتاری
e-mail : maroufi@med.mui.ac.ir
 

مقدمه

اختلال افسردگی اساسی (MDD) یكی از شایعترین و در عین حال ناتوان كننده ترین سندرومهای روانپزشكی است (,2 1 ).. درمان این اختلال به نحو عمده با داروهای ضد افسردگی و مداخلات روانی - اجتماعی است.درمانهای دارویی شامل مهاركننده‌های اختصاصی بازجذب سروتونین ، و سایر داروهای ضد افسردگی می‌باشد(3). برخی از بیماران به دلایل گوناگون از مصرف دارو امتناع یا داروهای تجویز شده را به طور صحیح مصرف نمی كنند.این قبیل بیماران می‌توانند داوطلب مناسبی برای درمان با داروهای گیاهی باشند (,5,6,7,84). یکی ازفرآورده‌های گیاهی كه برای آن آثار افزایش دهندة خلق قائل شده اند
Citrus aurantium یا عصاره گیاه پرتقال است (9). در این مطالعه آثار ضد افسردگی این فرآورده با imipramine ، که یك داروی ضد افسردگی سه حلقوی استاندارد است , مقایسه گردیده است.

واژه های كلیدی :بیماری افسردگی، پرتغال

مواد و روشها

مطالعه حاضر یک كارآزمائی بالینی از نوع مقایسه‌ای مستقیم با مقادیر قابل تغییر است و جمعیت مورد مطالعه را بیماران سرپایی مراجعه كننده به یك درمانگاه روانپزشكی تشكیل می‌دادند.حجم نمونه مورد مطالعه از معادله:
(z1- a/2+z1 -B)2[P1 (1-P1)+P2 (1-P2)
و با در نظر گرفتن 05 /0 a= و 80 % 1-B= حدود 39 نفر محاسبه گردید.معیارهای ورود به مطالعه عبارت بودند از : 1) تشخیص بالینی اختلال افسردگی اساسی براساس معیارهای تشخیصیDSM-IV 2)نمره بك 30 یا بالاتر 3) سن 60 - 20 سال. افرادی كه بیماری جسمی یا اختلال روانپزشكی همزمان ، علائم سایكوز یاخطر خودكشی بالایی داشتند از مطالعه حذف گردیدند. به این ترتیب تعداد 77 بیمار پس از اخذ موافقت و به‌صورت تصادفی ساده به دو گروه تقسیم گردیدند.برای گروه اول (39 نفر) ایمیپرامین با مقدار 300 - 75 میلی گرم در روز وبرای گروه دوم (38 نفر)افشره پرتقال با مقدار 20 - 10 قطره سه بار در روز تجویز گردید.در شروع مطالعه و همین طور در هفته‌های چهارم ، هشتم و دوازدهم بیماران با پرسشنامه افسردگی بك و مصاحبة بالینی پیگیری شدند..میزان بهبودی یعنی كاهش حداقل 50 درصد در شدت علائم و سرعت بهبودی یعنی زمان لازم برای رسیدن به این كاهش ارزیابی واطلاعات اولیه توسط نرم افزارSPSS و با استفاده از آزمونهای آماری َََANOVA و T.Test مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.

نتایج و بحث

از بیمارانی كه مطالعه را تا آخر ادامه داده بودند 54 نفر (90 % ) زن و 6 نفر (10 % ) مرد بودند.میانگین سنی بیماران 16  32 سال بود.میانگین نمره بك شروع درمان 85 / 6  13 / 35 و نشاندهندة وجود افسردگی شدید در بیماران بود.از این نظر تفاوتی در گروه ایمیپرامین (49 / 6  35 )و افشره (46 / 6  5 / 35) وجود نداشت. در پایان هفته دوازدهم میانگین نمره بك گروه اول به 14 و میانگین نمره بك گروه دوم به 10 كاهش یافت كه تفاوت بارزی با شروع درمان داشت (05 / 0 P< ) ولی در زمان مذكور تفاوت معنی داری بین نمره دو گروه بچشم نمی‌خورد (050 / 0 P>. از طرف دیگر 8 هفته بعد از شروع درمان 40 % بیماران گروه ایمیپرامین و به همین نسبت نیز از بیماران گروه افشره نمره یك در محدوده طبیعی پیداكردند و در پایان هفته دوازدهم 50 % بیماران گروه اول و 60 % بیماران گروه دوم نمره بك در حد طبیعی داشتند.زمان لازم برای كاهش حداقل 50 % علائم (سرعت بهبودی ) درگروه ایمیپرامین 3  2 / 7 هفته و درگروه افشره 4  4 / 7 هفته گزارش شد (5 0 / 0 P> ). به علاوه تعداد بیمارانی كه به درمان خود ادامه ندادند یا به دلایل مختلف از مطالعه حذف گردیدند در هر دو گروه یكسان بود. این نسبت برای گروه ایمیپرامین 23 % (9 نفر) و برای گروه افشرده 21 % (8 نفر ) بود
( 05 / 0 P> ).

آثار ضد افسردگی فراورده های گیاهی توجه برخی از محققان را به خود جلب کرده است, برای مثال ویس (2000)مروری بر 25 مطالعه دوسویه كور انجام داده كه نشان می‌دهد كه گیاه علف چای برای درمان علائم افسردگی مؤثر بوده است. همان محقق از عصارة گیاه Simplicifolia griffonia اثرضدافسردگی معادل فلووگزامین گزارش كرده است(5 ). بر اساس یافته های مطالعات دیگری نیزاستنشاق Citrus fragrance با آثار ضد افسردگی همراه بوده و باعث شده دوز مورد نیاز داروهای ضد افسردگی بیماران کاهش یابد (10 و 11 ).. حتی از قدیم الایام هم استنشاق یا ماساژ پوست با روغن‌های فرار بدست آمده از گیاهان برای درمان برخی حالات نوروتیك بکار می رفته است ( 12 ). Citrus aurantium عصاره گیاه پرتقال است كه بلومنتال (1998)به آثار درمانی آن در اختلالات نوروتیك اشاره كرده است( 13 ) و ژوزف (1998) اثر بخشی آن را در اختلال بیش فعالی همراه با كمبود توجه مورد ارزیابی قرار داده است (14 ).میوماتوك (1990) برای سینفرین ، اصلی ترین الكالوئید موجود در عصاره گیاه پرتقال ، اثرمحرك سیستم اعصاب مركزی ((CNS قائل شده ( 15 ) و Song (1996) نیز در مدل حیوانی افسردگی اثرات مثبتی از سینفرین گزارش کرده است(16). از طرف دیگر مهمترین ترکیب موجود در افشره پرتقال بازار دارویی ایران که از اسانس فرار (volatile or essential oil ) گیاه پرتقال تهیه گردیده است , ترکیبی از دسته منوتروپنوییدها به نام " لمونن " می باشد که با توجه به یافته های این پژوهش , مطالعه آثار فارماکولوژیکی آن به صورت جداگانه توصیه می گردد. بر اساس نتایج این مطالعه كاهش بارزی در نمره بك هر دو گروه ایمیپرامین و افشره پرتقال مشاهده گردید.سرعت بهبودی و تعداد افرادی كه درمان خود را رها كرده بودند نیز در دو گروه یكسان بود.قبل از این مصرف خوراكی aurantium Citrus احتمالاً به علت آثار محرك CNS برای كاهش اشتها توصیه شده بود ( 15). مطالعه حاضر نشان می‌دهد كه مصرف خوراكی این فراورده می‌تواند آثار ضدافسردگی داشته باشد، هر چند تاكنون مطالعات منظمی به منظور ارزیابی آثار درمانی این فرآورده در دراز مدت انجام نگرفته است.

محدودیتها و پیشنهادها

نویسندگان مقاله لازم می‌دانند بر این نكته تأكید نمایند كه با توجه به وجود برخی محدودیتهای مهم مثل: كوتاه بودن طول مطالعه, متفاوت بودن اشكال دارویی, عدم ارزیابی دقیق عوارض جانبی, استفاده از اپمیپرامین ساخت داخل كه ممكن است از نظر اثربخشی با داروی اصلی (Tofranil) متفاوت باشد نتایج این مطالعه بایستی با احتیاط تفسیر گردد ، بنابراین پیشنهاد می‌شود :1) تحقیقات گسترده تری ، ترجیحاً به صورت چند مركزی در این زمینه انجام گردد 2)مطالعات برای مدت طولانی تری (حداقل شش ماه ) ادامه یابد 3)اشكال دارویی به صورت یكسان تهیه تا دو سویه كور بودن مطالعه حفظ گردد 4)عوارض جانبی فرآورده گیاهی نیز به صورت دقیقتری ارزیابی شود.
 

 منابع

Sadock VA : Comprehensive textbook of psychiatry : Williams & Wilkins , Philadelphia : 7th.ed. 2000 : 1284 - 1377
American Psychiatric Association (1994 ), DSM-IViagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders,4th.ed. Washington,DC.
Sadock BJ , Sadock VA : Synopsis of Psychiatry : Williams & Wilkins , Philadelphia : 9th.ed. 2003 : 534 - 590
Alderman CP , Kiepfer B. : Complementary medicine use by psychiatry patients :Ann. Pharmacother. : 2003 Dec;37(12):1779-84
Fritz Weiss , Fintelman : Diseases of the Nervous System and Psych : Herbal Medicine : 2(70): 2000:174-176
Desari AK. , Grossberg GT. : Herbals and botanicals in geriatric psychiatry :Am J Geriatr Psychiatry : 2003 Sep-Oct;11(5):498-506
LaFrance WC Jr. , Coffey CE. , Reeve A : The use of herbal alternative medicine in neuropsychiatry :J Neuropsychitry Clin Neurosci.: 2000 Spring; 12 (2): 177-92
Parfitt K.:Supplementary drugs and other substances :Martindale: The complete drug reference: Pharmaceutical Press Company: London: 1999; 1590
HillT.:Citrus,Orange,Nervous disorders: Comp. Medic. Herba. 1993;49:162
Komori T , Fujiwara R , Tanido M : Effects of Citrus fragrance on immune function and depression states : Neuroimmunomodulation : 1995 May-June :2(3) : 174-80
Komori T , Fujiwara R , Tanido M : Application of fragrance to treatment for depression : Nihon Shinkei Seishin Yakurigaku Zassh: 1995 Feb.: 15(1) : 39-42
Shirley P. : Aromatherapy for health professionals: Conn Med.2000 Jun;64(6);347-51
Blumenthal M. : Orange Flower : Herbal Medicine : 1998:313-314
Joseph E. , Pizzorno Jr. , Murray T. : Citrus Flavanoids : Natural Medicine : 1999: 745-49
Miyamotok A. , Abdu P. , Furukawa T. harmacological effects of synephrine : Int.J.Oriental Medicine:1990:15 (2):57-69
Song DK. etal. : Antidepressant like effect of synefrine in mouse models of immobility: Neuroscience:1996:214(2-3):101-110

Comparison of efficacy of Citrus Aurantium and imipramin on the treatment of major depressive disorder

Abstract
To assess the efficacy of one of the herbal products (Citrus Aurantium ) on patients with major depressive disorder(MDD) this study was done.METHOD:77 outpatients with MDD (according to DSM-IV)received imipramin (75-150 mg./day) or Citrus aurantium as Rose C/W (10-20 drops, 3 time a day) randomly. The cases followed by clinical interview and Beck Depression Inventory (BDI) for 12 weeks.RESULTS: Both of tow groups showed significant decrease in clinical global assessment & Beck score at week 12, and there was no significant difference between them.CONCLUSION: It seems that boat imipramin & Citrus aurantium (as Rose C/W) are able to ameliorate depressive symptoms , but due to some methodological limitations these finding must interpret cautiously. Authors recommend further investigations in this matter.
Key words: herbal medication ,Citrus aurantium , orange , depression.

[ دوشنبه 4 شهریور 1387 - 12:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

گیاهان از دیدگاه هومیوپاتی
حمیده معلم زاده حقیقی
مشهد- ملک آباد- خیابان فلسطین- فلسطین 24- تقاطع اول سمت راست- پلاک 77

خلاصه

هومیوپاتی سیستمی درمانی است که سابقه-ای تقریبا 200 ساله دارد, واژه هومیوپاتی یونانی است و می توان آن را -درد همانند- ترجمه کرد. به بیانی دیگر عاملی که می تواند در فرد سالم بیماری ایجاد کند برای درمان فرد بیماری که علائم بیماری او شبیه علائمی است که آن عامل ایجاد می کند، استفاده می شود(1). هدف از این مقاله مقایسه ای بین طیف اثر و عملکرد گیاهان در طب سنتی و هومیوپاتی با توجه به تفاوتهایی که در نحوه ساخت و تجویز آن‌ها وجود دارد می باشد. این مقایسه نشان دهنده اثرات مطلوب گیاهان از دیدگاه هومیوپاتی در درمان بدون عارضه جانبی و اثرات عمیق آن بر سه سطح وجودی انسان یعنی ذهن، احساس و جسم در جهت افزایش سطح سلامت است.
واژه های کلیدی : هومیوپاتی ، گیاهان داروئی ، درمان .


 

مقدمه

همپای پیشرفت پزشکی امروز، توجه به سیستم های بدیل طبی یعنی نظام های درمانی دیگری غیر از آنچه پزشکی رسمی رایج امروز خوانده می شود هم از طرف متقاضی خدمات پزشکی و هم از سوی درمانگر و عرضه کنندگان فنون این سیستم‌ها بسیار گسترش یافته است. امروزه بیش از سی نظام طبی "دگراندیش" در جهان وجود دارد که هر یک در تعدادی از کشورها بطور مستقل به عنوان شیوه ای مجاز در طبابت برای پزشکان رسمی، رسمیت دارد. انواع فنون ریلکسیشن، یوگا، ماساژ، برنامه های تغذیه مخصوص، طب سوزنی، طب فشاری، فن الکساندر، عطر درمانی، هیپنوتیزم، ریکی و ...... و هومیوپاتی هستند.
می توان وجه مشترک این فنون و سیستم های درمانی که آنها را در مقابل طب رسمی قرار می دهد کل نگری آنها یعنی ادعای آنها در مورد توجه به کلیت وجود انسانی در درمان، شامل بدن مادی ملموس و احساسات و رفتارها و به اصطلاح روان انسانی دانست(2).

 

نتایج و بحث

**گنه گنه Cinchona officinalis (China)
تیره روناس Rubiaceae
کاربرد گیاهان در طب سنتی(3): بهترین داروی ضد مالاریا و تب بر، قابض, تقویت کننده و رفع ضعف عمومی در بیماران مسلول و مبتلایان به مرض قند و مالاریا.
عوارض جانبی و منع مصرف: گنه گنه و انواع فرآورده های آن به علت دارا بودن آلکالوئیدهای مختلف و تانن مخصوص با تعداد زیادی از مواد شیمیایی و داروهای گیاهی ناسازگاری دارد. معده اکثر بیماران قادر به تحمل فرآورده های گنه گنه نمی باشد و پس از استفاده حالت تهوع و استفراغ پیش می آید. با املاح آهن، سولفات روی، نیترات نقره، با گیاه ریوند چینی و گیاهان تانن دار منع مصرف دارد.
کاربرد گیاهان در هومیوپاتی(4): کم خونی، اختلالات شکمی، حملات صفراوی، مشکلات کاتارال، یبوست، اسهال، خیز، سوهاضمه، کری، درد سنگ صفرا، خون ریزی، سردرد، تب نوبه، یرقان، زایمان، مشکلات کبد، درد، مشکلات قاعدگی، رماتیسم، مشکلات تنفسی، مشکلات طحال و سرگیجه.
همچنین گنه گنه در افرادی سرمایی با خلق وخوی عصبی، تناوبی بودن حالت‌ها، ضعف عمیق، تحریک پذیری و حساسیت شدید، خیز عمومی یا موضعی بكار می‌رود. دردهائی که بعد از هر وعده غذایی، کمترین لمس و بخصوص در شبها تشدید و با فشار محکم، هوای آزاد و گرما بهتر می شود بكار می‌رود.
روان: بی تفاوت، سرد، کم حرف، عبوس، بد اخلاق و مایوس، نمی‌خواهد زنده بماند ولی تمایل به خودکشی هم ندارد.

 

**آقونیطون Aconitum napellus

تیره آلالگان Ranunculaceae
کاربردگیاهان در طب سنتی(3): آرام کننده، بسیار موثر در دردهای عصبی، ضد احتقان، معرق، ضدسرفه، درمان ذات الریه، لارنژیت حاد، برونشیت مزمن و حاد، نقرس های حاد و رماتیسم حاد مفصلی و مدر.
عوارض جانبی: استفاده بیشتر از دوز درمانی توصیه شده باعث مسمومیت شدید و مرگ می شود.
کاربرد گیاهان در هومیوپاتی(4): در مراحل ابتدایی هر نوع بیماری حاد نظیر سکته، آمنوره، دیسمنوره، اثرات بد ترس و وحشت، تب، سر درد، عوارض قلبی، التهاب، پنومونی، احتباس ادرار، سرگیجه. در افراد خونگرم با احساس تحت فشار بودن و بیقراری زیاد، آنقدر که نمی تواند یک جا بماند و ترس و اضطراب زیاد و چهره ای وحشت زده دارد. حساسیت شدید نسبت به کمترین لمس، عطش بی پایان برای آب سرد و زیاد با تشدید عوارض در غروب و بخصوص شب ها. خشکی، باد سرد و هوای آزاد در بهبود حال بیمار موثر است(5).
روان: ترس و اضطراب شدید توام با تحریک پذیری عصبی زیاد در تمام حالات بیمار و ترس از مرگ.
 

** پیاز قرمز Ailium cepa

تیره لاله (سوسنیان) Liliaceae
کاربرد گیاهان در طب سنتی(3): ضدعفونی کننده، ضد باکتری، اشتها آور، کاهش دهنده فشار و چربی خون، ضد کرم، مدر، ضد اسکوربوت و معالج بیماری قند.
عوارض جانبی و منع مصرف: در افرادی که سابقه خونریزی، مشکلات معده یا ناراحتی های پوستی دارند منع مصرف دارند.
کاربرد گیاهان در هومیوپاتی(4): ترشحات، سرماخوردگی، آبریزش، سرفه، اسهال، آنفلوآنزا، آسیب دیدگی و جراحت، لارنژیت، پولیپ بینی، عوارض حلق، سیاه سرفه و غیره. از آنجا که دارو عمدتا حاد عمل می کند در نظر گرفتن شرایط ساختاری آن اهمیت زیادی ندارد. داروی طرف چپ است و عوارض از چپ به راست می رود. ترشحات آبکی سوزاننده از بینی همراه با ریزش اشک بدون سوزش از چشم، بدتر شدن در غروب و اتاق گرم و بهتر شدن در هوای آزاد و اتاق سرد(5).
(مقایسه چند گیاه دیگر از جمله کیسه کشیش، هوفاریقون، بابونه، افسنطین و بلادونا)

 

منابع

1-مک اون، بت 1377. هومیوپاتی، ترجمه امید اقتداری، انتشارات ققنوس.
2-هانمن، ساموئل 1378. ارغنون پزشکی، ترجمه احمد ارژمند. انتشارات سروش.
3-دکتر زرگری، علی 1378 و 1383. گیاهان دارویی، انتشارات دانشگاه تهران.
4-دکتر اس، کی، دوبی 1380. متریامدیکا داروشناسی هومیوپاتی، ترجمه دکتر بهاره آذر و دکتر سید علی حسینی تهرانی. نشر اشراقیه.
5-Boerickes, New Manual of Homeopathic with Repertory.


Plants in a view of Homeopathy
Hamide Moalemzadeh Haghighi
No.77-24th Felestin st. - Malek Abad - Mashad - Iran
Email: O_Moalemzadeh@Hotmail.com <mailto:O_Moalemzadeh@Hotmail.com>

Abstract
Homeopathy is the cure system which has almost 200 prehistories. The Aim of this article is comparing the effects of these plants in botanical and homeopathy. According to the difference in a way of their making and prescription, E.g. using Cinchona officinalis cause some digestive problems and it is against other Herbals, But in Homeopathy we haven-t these side effects and it is used for special signs, also using Aconitum napellus may be mortal but in Homeopathy is the first choice of all kinds of acute diseases which are at the early stages. In Homeopathy Allium cepa is not forbidden as it is in Botanical.
Keywords: Medicinal plants , Homeopathy .

[ دوشنبه 4 شهریور 1387 - 12:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

بررسی اثرات سیتوتوكسیك اسانس فرار پوست لیموترش و لیمو شیرین
رامش منجمی 1 ، شهربانو عریان 2،عباس جعفریان3، علیرضا قنادی4، علی حائری روحانی 5
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فلاورجان 2- عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت معلم تهران 3،4 - عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی اصفهان 5- عضو هیئت علمی دانشگاه علوم تهران
اصفهان - فلاورجان - خیابان كمربندی- بلوار دانشگاه ص پ - 155/84515 E-mail: r_monajemi@ yahoo.com
 

خلاصه

اسانس فرار پوست لیموترش و لیمو شیرین Citrus medica L. var. Cedrata, C. limon (L.), به روش تقطیر با آب تهیه شد و تركیبات آنها توسط GC/MS شناسایی شد . اثرات سیتوتوكسیك لیموترش در غلضت 10-25/0 میكرو گرم/میلی لیتر و لیموشیرین در غلظت 40-5 میكرو گرم/ میلی لیتر بر روی 2 رده توموری انسان Hela, MCF-7 مورد بررسی قرار گرفت . غلظتهای مختلف اسانس به محیط كشت سلولی اضافه شد و به مدت 72 ساعت در انكوباتور حاوی 5 % co2 با حرارت 37 درجه سانتی گراد نگهداری شد و میزان بقای سلولها به روش MTT اندازه گیری شد . میزان IC50 اسانس‌های مورد نظر برای سلولهای MCF-7 برابربود با :C. limon  10 -g/ml, C. medica  1 -g/ml و برای سلولهای Hela برابر بود با : C. limon 17 -g/ml, C. medica  1 -g/ml . با توجه به این كه میزان لیمونن كه یكی از مهمترین تركیبات سیتوتوكسیك اسانس پوست مركبات است در لیمو شیرین 98.4% ودر لیموترش56.6 % است ولی مشاهده میشود كه اثرات سیتوتوكسیك لیموترش بسیار بیشتر از لیموشیرین است . این اثر احتمالاً بدلیل وجود تركیباتی است كه در لیموترش وجود داشته كه اثرات سیتوتوكسیك بیشتری نسبت به لیمونن داشته و یا دارای اثرات سینرژیكی با لیمونن می‌باشند .
واژه های کلیدی : سیتوتوکسیک ، لیموترش ، لیموشیرین .

 

مقدمه

درمان سرطان یكی از شایع ترین و طاقت فرسا ترین مسائل طب بالینی است .تركیبات گیاهی قرنهاست كه برای درمان سرطان استفاده می‌شوند. در بین این گیاهان مركبات مصارف بسیار زیادی دارند (1). اسانس فرار پوست مركبات دارای انواع ترپن‌ها ، سزكویی ترپن‌های آلیفاتیك و مشتقات اكسیژنه و هیدروكربن‌های معطر می‌باشند . مونوترپن‌ها از مهمترین تركیبات این اسانسها هستند و تركیباتی نظیر لیمونن از این گروه خاصیت سیتوتوكسیك بارزی دارند (2) . تقریباً 10 گونه از مركبات در مناطق شمالی وجنوبی ایران كشت داده می‌شود. ما دراین تحقیق قصد داریم اثرات سیتوتوكسیك اسانس فرار پوست لیموترش و لیموشیرین را مورد بررسی قرار دهیم .
 

مواد و روشها

پس از جمع‌آوری وشناسایی نمونه‌هایی از گیاهان مورد نظر از مناطق جنوب كشور ، پوست آنها را جدا كرده وآسیاب نموده وبه روش تقطیر با آب اسانس فرار پوست آنها تهیه گردید و توسط دستگاه GC/MS تركیبات آنها شناسایی شد. سپس اثرات سیتوتوكسیك آنها را علیه 2 رده توموری انسان MCF-7 (آدنوكارسینو.مای پستان) ،Hela (كارسینومای رحم ) بررسی شد. این كار به روش MTT انجام گرفت بدین ترتیب كه ابتدا سوسپانسیونی به غلظت 104*5 از سلول تهیه كرده و درپلیت‌های 96 خانه مخصوص می‌ریزیم ، سپس غلظت‌های مختلفی از اسانس‌ها را به آن اضافه كرده و به مدت 72 ساعت در انكوباتور حاوی 5 % co2 با حرارت 37 درجه نگهداری می‌كنیم . بعد با اضافه كردن MTT به مدت 3 ساعت سلولها انكوبه شدند و سپس مقدار150 میكرولیتر از محیط كشت را با DMSO جایگزین كرده و جذب آنها را در طول موج 540 نانومتر بوسیله دستگاه ELISA reader خوانده شد . تمام نمونه‌ها به صورت سه تایی در سه روز مختلف مورد بررسی قرار گرفت .
نتایج و بحث
تركیبات شیمیایی لیموترش Citrus medica L. var. Cedrata و لیمو شیرینC. limon (L.) كه توسط دستگاه GC/MS اندازه گیری شده بقرار زیر است :

جدول 1 . تركیبات شیمیایی لیموشیرین Citrus limon (L.)
 

تركیب	در صد	تركیب	در صد
α-pinene β-pinene Myrcene	0.2 Trace 0.8	Limonene Citronellal	98.4 0.4

جدول 2 . تركیبات شیمیایی لیموترش Citrus medica (L.)

تركیب	در صد	تركیب	در صد
α-pinene β-pinene Myrcene Limonene γ-terpine Terpinolene Linalool Exo-fenchol	1.5 16.3 0.2 56.6 4.4 0.5 0.6 0.1	4-terpineol α-terpineol Nerol Geranyl formate Neryl acetate Geranylacetate Cis-α bergamotene Trans-α bergamotene	2.2 11.3 0.1 0.1 0.1 0.1 1.3 3.4

اثرات سیتوتوكسیك این اسانس‌ها در غلظتهای مختلف به روش MTT مورد بررسی قرار گرفت . الگوی وابسته به دوزی در كاهش بقای سلولها در رابطه با اسانسها دیده می‌شود (شكل 2،3). میزان IC50 اسانسها برای سلولهای MCF-7 عبارتند از : C. limon 10 μg/ml و C. medica 1 μg/ml و برای سلولهای Hela برابر است با : C. limon17 μg/ml و C. medica 1 μg/ml با توجه به میزان IC50 اسانسها در می‌یابیم كه لیمو ترش اثر سیتوتوكسیك بارزتری نسبت به لیمو شیرین از خود نشان داده است . یكی از مهمترین تركیبات سیتوتوكسیك اسانس پوست مركبات لیمونن
می باشد كه اثرات ضد سرطانی آن در مراحل اولیه و پیشرفته سرطان به اثبات رسیده است (3). این ماده با فعال سازی آنزیم‌های متابولیزه كننده تركیبات سرطان زا و بیان ژن فاكتور رشد و مهار احیا 3- هیدروكسی-3- متیل گلوتاریل CoA باعث مهار سرطان می‌شود (4) . با توجه به اطلاعات بدست آمده انتظار می‌رود كه اسانس‌هایی كه حاوی مقادیر بیشتری لیمونن هستند ، اثرات سیتوتوكسیك بیشتری از خود نشان بدهند . ولی مشاهده می‌شود كه لیموشیرین با وجود آنكه حاوی مقدار زیادی لیمونن(98.4%) می‌باشد ولی اثر سیتوتوكسیك آن روی رده‌های سلولی مورد آزمایش كمتر از لیموترش با 56.6% لیمونن است . با بررسی تركیبات موجود در اسانس لیموترش به تركیباتی نظیر بتا - پینین (16.3%) ،آلفا ـ ترپینول(11.3%) ، گاما - ترپینن (4.4%) ، ترانس - آلفا برگاموتن (3.4%) برمی خوریم كه در اسانس لیمو شیرین وجود ندارد . با توجه به اثرات سیتوتوكسیك بارزتر لیموترش می‌توان این طور نتیجه گرفت كه این تركیبات احتمالاً دارای اثرات سیتوتوكسیك بیشتری بوده و یا دارای اثرات سینرژیكی با لیمونن می‌باشند .
 

سپاسگزاری

این تحقیق با حمایت مركز تحقیقات دانشگاه علوم پزشكی اصفهان انجام شده است . در ضمن از آقای ایرج مهرنگ برای تشخیص و شناسایی گیاهان و خانمها آرمیتا جمشیدی و صدیقه صادقی برای همكاری‌های فراوانشان نهایت قدردانی را داریم .
 

منابع

(1)Hajiakhondi A,Baligh N. Practical guidance of medicinal plants. Islamic Azad University Scientific Publication center, Tehran (2002):5-20
(2)Crowel PL. Prevention and therapy of cancer by dietary monoterpenes. J.Nutr. (1999) 129:775-8
(3)Alexandrova R, Velcheva M and Varadinova T. Phytoproducts and cancer. Exp Pathol Parasitol (2000) 4:15-25
(4)Poon GK, Vigushin D, Griggs LJ. Identification and characterization of limonene metabolites in patients with advanced cancer by liquid choromatography/mass spectrometry. Drug Metab Dispos. (1996)24:565-71

Cytotoxic effects of essential oils of limon and lime peels
Ramesh Monajemi , Shahrbanoo Oryan , Ali Haeri-Roohani , Alireza Ghannadi and Abbas Jafarian
Department of Biology, Falavarjan, Azad University, Isfahan, Iran
E-mail: r_monajemi@yahoo.com

Abstract
Essential oils of Iranian Citrus medica L. var. Cedrata ,C. limon (L.), peels, were prepared by hydrodistilation and characterized by GC-MS. The effects of and C. medica (0.25-10 -g/ml) and C. limon (5-40 -g/ml) on two human tumor cell lines (MCF-7 and Hela) were determined. Different concentrations of essential oils were added to cultured cells and incubated for 72 h. Cell survival was evaluated using MTT-based cytotoxicity assay. While limonene comprise about 98.4% of content of C. limon essential oils, it percentage in C. medica was only 56.6%. In C. medica there was considerable amount of β-pinene, γ-terpinene, α-erpinolene and trans- α-bergamotene. IC50 of essential oil for MCF-7 cell line was: C. limon  10 -g/ml, C. medica  1 -g/ml. For Hela cell line IC50 was: C. limon  17 -g/ml, C. medica  1 -g/ml. Our findings revealed that C. limon had more cytotoxic effect on MCF-7 than that on Hela cells. Also comparing IC50, our findings indicated that C. medica were more cytotoxic than C. limon. Comparing the essential oil component of C. limon with C. medica shows the presence of β-pinene(16.3%), α-terpineol (11.3%), γ-terpine (4.4%), trans- α-bergamotene (3.4%) which were not found in C. limon, so that it can be concluded that these components may have great cytotoxic effects or they may have synergistic effects with limonene.
Keywords: cytotoxic, citrus, cancer.

[ دوشنبه 4 شهریور 1387 - 12:08 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| پژمان ] [مقالات گیاهان دارویی , ] [+]

+ گیاهان دارویی در ایران سابقه ای دیرینه دارد اما دنیا از ما جلوتر است
+ ایران و ژاپن در زمینه زعفران و گیاهان دارویی همکاری می کنند
+ ایران منبع غنی گیاهان دارویی در جهان است
+ استاد ژاپنی : ایران سرشار از منابع گیاهان دارویی است
+ تور "زعفران، گیاهان دارویی و پسته" ایران برگزار می شود
+ مصرف خودسرانه گیاهان دارویی احتمال بروز مسمومیت را افزایش می دهد
+ امكانات و محدودیتها در زمینه گیاهان دارویی ایران : یك بررسی اقتصادی
+ بازاریابی گیاهان دارویی و نقش آن در توسعه پایدار
+ همایش منطقه ای شكوفایی و نوآوری در گیاهان دارویی
+ بررسی اقتصادی تجارت و صادرات گیاهان دارویی ایران
+ مزیت نسبی تولید و صادرات كتیرای مفتولی وكتیرای خرمنی
+ گیاهان دارویی